Indus Waters Treaty: ભારતની ‘પાણી-નીતિ’ થી પાકિસ્તાન ફફડ્યું, ઝરદારીએ ખાધી કસમ, પણ શું ભારત ઝૂકશે?

  • World
  • May 10, 2026
  • 0 Comments

Indus Waters Treaty: પાકિસ્તાન અને ભારત વચ્ચે વર્ષો જૂની સિંધુ જળ સંધિ (IWT) ને લઈને ફરી એકવાર વિવાદ વકર્યો છે. પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ આસિફ અલી ઝરદારીએ ભારતને ચીમકી આપતા જણાવ્યું છે કે તેમની સરકાર અને સેના જળ અધિકારોની રક્ષા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જશે. રવિવારે આપેલા એક નિવેદનમાં ઝરદારીએ ભારત પર આરોપ લગાવ્યો કે ભારત પાણીને હથિયાર તરીકે વાપરી રહ્યું છે. આ વિવાદ ત્યારે વધુ ઘેરો બન્યો જ્યારે એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ભારતે આ ઐતિહાસિક સંધિને સ્થગિત કરવાનો કડક નિર્ણય લીધો હતો. ઝરદારીના મતે ભારતનો આ નિર્ણય ગેરકાયદેસર છે, કારણ કે સંધિની શરતોમાં એકતરફી રીતે તેને સ્થગિત કરવાની કોઈ જોગવાઈ નથી.

પાણી સોદાબાજીનું માધ્યમ નથી: પાકિસ્તાનનો આક્રમક સૂર

પોતાના સંબોધનમાં આસિફ ઝરદારીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે પાકિસ્તાન માટે પાણી એ લાખો લોકોના જીવન અને મરણનો પ્રશ્ન છે. તેમણે ભારતને આડે હાથ લેતા કહ્યું કે પાણીનો ઉપયોગ સોદાબાજીના માધ્યમ તરીકે ન કરવો જોઈએ. આ દરમિયાન ઝરદારીએ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે મધ્યસ્થતા કરાવવાના પાકિસ્તાનના કથિત પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરી હતી, જોકે વાસ્તવિકતા એ છે કે તેમાં પાકિસ્તાનને કોઈ સફળતા મળી નથી. છતાં, પાકિસ્તાન પોતાને શાંતિદૂત તરીકે ચીતરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ ભારત સાથેના જળ વિવાદમાં તે સતત ભડકાઉ નિવેદનો આપી રહ્યું છે.

સિંધુ જળ સંધિનો ઇતિહાસ અને ૧૯૬૦ ના કરારની સમજૂતી

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પાણીની વહેંચણી માટે વર્ષ ૧૯૬૦ માં વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થતા હેઠળ આ મહત્વની સંધિ થઈ હતી. આ સમજૂતી મુજબ, સિંધુ નદી પ્રણાલીની પશ્ચિમી નદીઓ જેવી કે સિંધુ, જેલમ અને ચિનાબના પાણી પર પાકિસ્તાનનો મુખ્ય અધિકાર છે. જ્યારે પૂર્વી નદીઓ એટલે કે રાવી, બિયાસ અને સતલુજનું પાણી ભારતને ફાળવવામાં આવ્યું છે. સાત દાયકાથી ચાલી આવતી આ વ્યવસ્થામાં સાતત્ય જળવાઈ રહ્યું હતું, પરંતુ પાકિસ્તાન પ્રેરિત આતંકવાદ અને તાજેતરના પહેલગામ હુમલાએ ભારતને પોતાની રણનીતિ બદલવા મજબૂર કર્યું છે. ભારતે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ લોન્ચ કરીને પાકિસ્તાનને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે લોહી અને પાણી એકસાથે વહી શકે નહીં.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર પાકિસ્તાનનો પ્રલાપ

પોતાની આંતરિક મુશ્કેલીઓ અને વધતી ગરમી વચ્ચે પાણીની અછતથી ઘેરાયેલું પાકિસ્તાન હવે આ મુદ્દાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર લઈ જવાની કોશિશ કરી રહ્યું છે. શહેબાઝ શરીફની સરકાર આ મામલાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) માં લઈ ગઈ છે. પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે ભારત જો પાણી રોકે છે તો પાકિસ્તાનમાં ખાદ્ય સુરક્ષાનું મોટું સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. પાકિસ્તાન વિશ્વના દેશો પાસે ભારત પર દબાણ લાવવાની અપીલ કરી રહ્યું છે. જોકે, ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ છે કે આતંકવાદ અને વાતચીત (અથવા સહયોગ) એકસાથે શક્ય નથી.

આ સમગ્ર વિવાદમાં એક મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું પાકિસ્તાન પોતે સંધિની શરતોનું પાલન કરવામાં પ્રામાણિક રહ્યું છે? જ્યારે પાકિસ્તાન સરહદ પારથી આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપે છે, ત્યારે શું તે ભારત પાસેથી નૈતિકતાની અપેક્ષા રાખી શકે? બીજું, સિંધુ સંધિમાં આતંકવાદ જેવી અસાધારણ સ્થિતિમાં શું જોગવાઈઓ હોવી જોઈએ તે અંગે પણ હવે વિચારવાનો સમય પાકી ગયો છે. ભારત માટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સર્વોપરી છે અને પાણીનો પ્રવાહ એ પાકિસ્તાન માટે સદ્ભાવનાનું પરિણામ હોવું જોઈએ, જે હાલના તણાવપૂર્ણ સંજોગોમાં ઓસરી રહ્યું હોય તેમ જણાય છે.

શાંતિ કે સંઘર્ષ?

વર્તમાન સ્થિતિ જોતા એવું લાગે છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં જલ્દી સુધારો આવવાની શક્યતા ઓછી છે. પાકિસ્તાન આર્થિક અને કુદરતી સંકટોથી ઘેરાયેલું છે, ત્યારે જળ સંધિનો મુદ્દો ઉઠાવીને તે પોતાની જનતાનું ધ્યાન અન્ય સમસ્યાઓ પરથી હટાવવા માંગે છે. ભારતનું મક્કમ વલણ પાકિસ્તાનને એ વાતનો અહેસાસ કરાવી રહ્યું છે કે જૂની નીતિઓ હવે ચાલશે નહીં. જો પાકિસ્તાન ખરેખર પાણી અને શાંતિ ઈચ્છતું હોય, તો તેણે આતંકવાદના માર્ગને ત્યજીને વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું કરવું પડશે.

આ પણ વાંચો: 

Congress Attack On Pm Modi: શુભેન્દુ અધિકારીના શપથ બાદ કોંગ્રેસનો વીડિયો હુમલો, PM મોદીના જૂના નિવેદનને લઈને BJP પર સાધ્યું નિશાન – thegujaratreport.com

Putin Iran USA Conflict: ઈરાન પર પરમાણુ બોમ્બ બનાવવાના આરોપોને પુતિને ફગાવ્યા, શાંતિપૂર્ણ ઉકેલની કરી અપીલ – thegujaratreport.com

Gujarat Tribal Politics: આદિવાસી પટ્ટીમાં ભાજપનું ધોવાણ, ગુજરાતની ચૂંટણીના એકલ વીર હીરો ચૈતર વસાવા – thegujaratreport.com

Related Posts

USCIRF India SIR Controversy: ભારતની SIR પ્રક્રિયા પર USCIRFના સવાલો, મુસ્લિમોને નિશાન બનાવવાનો આરોપ; અમેરિકાને કાર્યવાહી કરવાની માગ
  • November 20, 2026

USCIRF India SIR Controversy: ભારતમાં ચાલી રહેલી મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સમીક્ષા (Special Intensive Revision – SIR) હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બની છે. અમેરિકી ધાર્મિક સ્વતંત્રતા આયોગ (USCIRF)એ SIR…

Continue reading
Trump Putin Xi Jinping Meeting: ટ્રમ્પ, શી જિનપિંગ અને પુતિનની શાંતિ બેઠકમાં ઈરાન-યુક્રેન યુદ્ધનો ઉલ્લેખ નહીં, ઘોષણાપત્ર સામે સવાલો
  • November 20, 2026

Trump Putin Xi Jinping Meeting: ચીનના શેનઝેનમાં અમેરિકા, રશિયા અને ચીનના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોની ઐતિહાસિક ત્રિપક્ષીય બેઠક યોજાઈ હતી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને…

Continue reading

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You Missed

Rahul Gandhi India Foreign Policy: રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણામાં પાકિસ્તાન સક્રિય અને ભારત માત્ર દર્શક

  • November 20, 2026
  • 2 views
Rahul Gandhi India Foreign Policy: રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણામાં પાકિસ્તાન સક્રિય અને ભારત માત્ર દર્શક

USCIRF India SIR Controversy: ભારતની SIR પ્રક્રિયા પર USCIRFના સવાલો, મુસ્લિમોને નિશાન બનાવવાનો આરોપ; અમેરિકાને કાર્યવાહી કરવાની માગ

  • November 20, 2026
  • 4 views
USCIRF India SIR Controversy: ભારતની SIR પ્રક્રિયા પર USCIRFના સવાલો, મુસ્લિમોને નિશાન બનાવવાનો આરોપ; અમેરિકાને કાર્યવાહી કરવાની માગ

Trump Putin Xi Jinping Meeting: ટ્રમ્પ, શી જિનપિંગ અને પુતિનની શાંતિ બેઠકમાં ઈરાન-યુક્રેન યુદ્ધનો ઉલ્લેખ નહીં, ઘોષણાપત્ર સામે સવાલો

  • November 20, 2026
  • 5 views
Trump Putin Xi Jinping Meeting: ટ્રમ્પ, શી જિનપિંગ અને પુતિનની શાંતિ બેઠકમાં ઈરાન-યુક્રેન યુદ્ધનો ઉલ્લેખ નહીં, ઘોષણાપત્ર સામે સવાલો

Rahul Gandhi: ટ્રમ્પ-શી-પુતિનની બેઠકમાં PM મોદીની ગેરહાજરી પર રાહુલ ગાંધીનો પ્રહાર, BJPએ આપ્યો જવાબ

  • November 20, 2026
  • 5 views
Rahul Gandhi: ટ્રમ્પ-શી-પુતિનની બેઠકમાં PM મોદીની ગેરહાજરી પર રાહુલ ગાંધીનો પ્રહાર, BJPએ આપ્યો જવાબ

Delhi SIR Fake Form 7 Controversy: દિલ્હી SIR વિવાદ, મુસ્તફાબાદમાં 36 નકલી Form-7 અરજીઓનો આરોપ, સુપ્રીમ કોર્ટનો તપાસનો આદેશ

  • November 20, 2026
  • 10 views
Delhi SIR Fake Form 7 Controversy: દિલ્હી SIR વિવાદ, મુસ્તફાબાદમાં 36 નકલી Form-7 અરજીઓનો આરોપ, સુપ્રીમ કોર્ટનો તપાસનો આદેશ

Yuvrajsinh Jadeja AMC Recruitment: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં ‘સગાવાલા યોજના’નો આરોપ, 150થી વધુ ભરતી સામે યુવરાજસિંહ જાડેજાના સવાલ

  • November 20, 2026
  • 9 views
Yuvrajsinh Jadeja AMC Recruitment: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં ‘સગાવાલા યોજના’નો આરોપ, 150થી વધુ ભરતી સામે યુવરાજસિંહ જાડેજાના સવાલ