Morbi Dahisara Power Line Scam: મોરબી જિલ્લાના મોટા દહીસરા ગામમાં એક એવી ઘટના સામે આવી છે જેણે સરકારી તંત્ર અને મોટી કોર્પોરેટ કંપનીઓની મિલીભગતની પોલ ખોલી નાખી છે. વાત એક નવી ટ્રાન્સમિશન લાઈન નાખવાની હતી, પરંતુ રસ્તામાં ખેડૂતોના હિતોનું બલિદાન આપીને એક પ્રાઈવેટ કેમિકલ કંપનીને ફાયદો પહોંચાડવાનું મોટું કાવતરું રચાયું. વર્ષ ૨૦૧૬માં જ્યારે આ પ્રોજેક્ટનું આયોજન થયું, ત્યારે જે રૂટ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો તે મુજબ ટાવર પસાર થવાના હતા. પરંતુ, મુંબઈ સ્થિત ‘ડીએમસીસી’ (ધરમસિંહ મોરારજી કેમિકલ કંપની) ની જમીન પર ટાવર આવતા હોવાથી, અધિકારીઓએ કાયદા-કાનૂન નેવે મૂકીને રાતોરાત પ્રોજેક્ટનો રૂટ જ બદલી નાખ્યો. ગરીબ ખેડૂતોની જમીનમાં ટાવર નાખી દેવાયા અને કંપનીની જમીનને સુરક્ષિત કરી દેવામાં આવી. આ માત્ર એક લાઈનનો રૂટ બદલવાનો મામલો નથી, પણ સામાન્ય માણસના હક પર તરાપ મારવાનું એક સંગઠિત ષડયંત્ર છે.
કંપનીની શરતો પર તંત્રનું નાચવું: ખોટી રજૂઆતો અને મૃત વ્યક્તિની સહી
આ કિસ્સાની સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે કંપનીએ ટાવર હટાવવા માટે ‘એલપીજી લાઈન’ અને ‘ગેસ પ્લાન્ટ’ જેવું બાહ્ય કારણ આગળ ધર્યું હતું, જે હકીકતમાં ત્યાં ક્યારેય અસ્તિત્વમાં જ નહોતું. જશુભાઈ જેવા જાગૃત ખેડૂતે જ્યારે તપાસ કરી ત્યારે જાણવા મળ્યું કે, જે ખેડૂતોના ખેતરમાં ટાવર નાખવામાં આવ્યા હતા, તેમાં તેમના મૃત પિતાના નામે ખોટી સહીઓ કરવામાં આવી હતી અને તેમને ‘જીવિત’ બતાવીને કલેક્ટર કચેરીમાંથી હુકમ મેળવી લેવામાં આવ્યા હતા. તંત્રની આંખે પાટા બાંધીને કરાયેલી આ કાર્યવાહીમાં અધિકારીઓ અને કંપનીના માણસોએ સાથે મળીને ખોટા પંચરોજકામ તૈયાર કર્યા. એક સામાન્ય ખેડૂત જ્યારે ન્યાય માટે માહિતી અધિકાર (RTI) નો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે પણ તેને છ-છ મહિના સુધી ભટકાવવામાં આવે છે, જ્યારે મોટી કંપનીઓ માટે કલેક્ટરનો ઓર્ડર કલાકોમાં નીકળી જાય છે.
ઔદ્યોગિક જમીનનો શરતભંગ અને લાખોનું કૌભાંડ
ડીએમસીસી કંપનીએ સ્થાનિક ખેડૂતોને નોકરીની લાલચ આપીને તેમની જમીનો સસ્તા ભાવે પડાવી લીધી હતી. જે જમીન આજે કરોડો રૂપિયાની કિંમત ધરાવે છે, તે ખેડૂતો પાસેથી જૂના ભાવે લેવામાં આવી હતી. શરત એ હતી કે ત્યાં ઉદ્યોગ સ્થાપવો, પરંતુ વર્ષો વીતી ગયા છતાં ત્યાં કોઈ પ્લાન્ટ કે ઉદ્યોગ ચાલુ થયો નથી. કલેક્ટર કચેરીને આ જમીનનો શરતભંગ દેખાતો નથી, કારણ કે આ કંપનીનું પીઠબળ મોટું છે. આ કંપનીએ ખેડૂતો પાસેથી લીધેલી જમીન પર કોઈ કામ ન કર્યું અને વીજ લાઈન પણ પોતાની જમીન પરથી હટાવી દીધી. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કાયદો માત્ર ગરીબો માટે જ છે. જે કંપની પાસે કરોડોની સંપત્તિ છે, તે તંત્રને ખરીદી શકે છે અને સામાન્ય ખેડૂત પોતાના જ ખેતરમાં પરત ફરવા માટે ટાવર નીચેથી નીકળવા મજબૂર છે.
માહિતી અધિકારની લડાઈ અને તંત્રની લાચારી
જશુભાઈ જેવા ખેડૂતો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી આ અન્યાય સામે લડી રહ્યા છે. તેમણે પુરાવા એકઠા કર્યા, RTI કરી અને હકીકત સામે લાવી કે કેવી રીતે ૧૨ ટાવરના પ્રોજેક્ટને તોડી-મરોડીને કંપનીના ફાયદા માટે ફેરવી દેવામાં આવ્યો. જ્યારે તેમણે અધિકારીઓને પૂછ્યું કે મારી જમીનમાં ટાવર કેમ છે, ત્યારે તેમની સાથે ખોટું બોલવામાં આવ્યું કે ત્યાં કોઈ ટાવર નથી. લાઈન ચાર્જ થઈ ગયા પછી તેને બદલવી અઘરી હોય છે, આ વાતનો લાભ કંપનીએ લીધો. આ આખો કેસ એ વાતની સાક્ષી છે કે સરકારી વિભાગો (જેટકો) અને પ્રાઈવેટ કંપનીઓ વચ્ચે કેવી સાઠગાંઠ હોય છે. ખેડૂતોને પાયમાલ કરીને પોતાના પ્રોજેક્ટ પૂરા કરવા એ આ કંપનીઓની કાર્યપદ્ધતિ બની ગઈ છે.
ગુજરાતના ખેડૂતોની સળગતી સમસ્યા
આજે માત્ર મોરબી કે દહીસરાની વાત નથી, સમગ્ર ગુજરાતમાં ૨૫ લાખથી વધુ ખેડૂતોના ખેતરોમાંથી આવી વીજ લાઈનો પસાર થવાની છે. કચ્છથી લઈને દક્ષિણ ગુજરાત સુધી ખેડૂતો પોતાની જમીન બચાવવા માટે રસ્તા પર ઉતરી રહ્યા છે. વીજ કંપનીઓ મોટી કોર્પોરેટ કંપનીઓની જમીન સાચવવા માટે ખેડૂતોની ફળદ્રુપ જમીન પર ટાવર નાખે છે. આ એક ગંભીર અન્યાય છે. જ્યારે મોટા લોકોનું કામ હોય ત્યારે પ્રોજેક્ટ કેન્સલ થઈ જાય છે અને નાના ખેડૂત પર ટાવર ઠોકી દેવામાં આવે છે. સરકાર અને કલેક્ટર તંત્રએ આ કંપનીઓની તપાસ કરવાની જરૂર છે. શું આ મુંબઈ સ્થિત કંપનીઓ ગુજરાતના ખેડૂતોની જમીન પર મનમાની કરતી રહેશે? જ્યાં સુધી ખેડૂતો સંગઠિત થઈને લડત નહીં આપે, ત્યાં સુધી આ લૂંટ ચાલુ રહેશે. આ લડાઈ માત્ર જમીન બચાવવાની નથી, પણ લોકશાહી અને ન્યાય બચાવવાની છે.
આ પણ વાંચો:
Political Paranoia: શંકાના વમળમાંથી બહાર આવો, લોકશાહીના અસલી દુશ્મનોને ઓળખો! – thegujaratreport.com
