Karnataka SIR controversy: કર્ણાટકમાં મતદાર યાદીના વિશેષ ગહન પુનઃનિરીક્ષણ (Special Intensive Revision – SIR) અભિયાનને લઈને રાજ્યનું રાજકીય વાતાવરણ અત્યંત ગરમાયું છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) અને તેના સહયોગી પક્ષ જનતા દળ (સેક્યુલર) (JDS) એ સંયુક્ત રીતે રાજ્યના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી (CEO) વી. અંબુકુમારને ઔપચારિક ફરિયાદ સોંપીને આ પ્રક્રિયામાં મોટા પાયે અનિયમિતતા આચરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આ વિવાદ ત્યારે વધુ વકર્યો જ્યારે કર્ણાટક કોંગ્રેસના પ્રભારી અને રાજ્યસભા સાંસદ રણદીપ સિંહ સુરજેવાલાએ ભાજપ અને NDA ના આ વિરોધને ‘બેવડો અભિગમ’ અને ‘પાખંડ’ ગણાવ્યો. સુરજેવાલાએ ટ્વિટર (X) પર આકરા પ્રહારો કરતા ભાજપ અને JDS ના નેતાઓને પડકાર ફેંક્યો કે જો આ પ્રક્રિયા ખરેખર લોકતંત્ર-વિરોધી હોય, તો તેઓ દેશભરમાંથી SIR પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણ નાબૂદ કરવાની માંગ કેમ નથી કરતા?
કોંગ્રેસનો વળતો પ્રહાર અને જૂના ચૂંટણી પરિણામો પર સવાલો
સુરજેવાલાએ પોતાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં ભાજપ પર નિશાન સાધતા પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર અને આસામ જેવી ચૂંટણીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે તર્ક આપ્યો કે જો SIR પ્રક્રિયા જ લોકતંત્ર માટે ખતરો છે, તો ભૂતકાળમાં બિહારમાં 47 લાખ, પશ્ચિમ બંગાળમાં 84 લાખ અને આસામમાં 11 લાખ મતદારોના નામ હટાવવા બાબતે ભાજપ ચૂપ કેમ હતી? કોંગ્રેસ નેતાએ માંગ કરી કે જો ભાજપ અત્યારે આ પ્રક્રિયાનો વિરોધ કરી રહી હોય, તો તેણે નૈતિક રીતે એ રાજ્યોના ચૂંટણી પરિણામોને પણ રદ કરવાની માંગ કરવી જોઈએ જ્યાં SIR પ્રક્રિયા દ્વારા મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. સુરજેવાલાના મતે, આ એક એવી વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયા છે જેનો ઉપયોગ કરીને વિપક્ષી ગણતંત્રને નબળું પાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
A joint delegation of the @JanataDal_S and @BJP4Karnataka met the State Chief Electoral Officer and submitted a detailed complaint, supported by documentary evidence, over the Congress Government’s misuse of the SIR process to manipulate electoral rolls in Karnataka.
Along with… pic.twitter.com/hCtYniJ0JG
— ಹೆಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ | HD Kumaraswamy (@hd_kumaraswamy) July 6, 2026
NDA પ્રતિનિધિમંડળના ગંભીર આક્ષેપો
કર્ણાટક NDA ના વરિષ્ઠ નેતાઓના પ્રતિનિધિમંડળે, જેમાં એચડી કુમારસ્વામી, ડીવી સદાનંદ ગૌડા અને પ્રહલાદ જોશી જેવા દિગ્ગજ નેતાઓ સામેલ હતા, રાજ્યના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારીને આપેલી ફરિયાદમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે SIR ની ગાઈડલાઈન્સનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે. નેતાઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે BLO (Booth Level Officer) દ્વારા કરવામાં આવતી કામગીરીમાં ગંભીર ખામીઓ છે. નિર્ધારિત પ્રક્રિયા મુજબ ઘરે-ઘરે જઈને ફોર્મ ભરવાના બદલે, અધિકારીઓ કમ્યુનિટી હોલ, મસ્જિદો અને પોતાના ઘરે બેસીને આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી રહ્યા છે. વધુમાં, WhatsApp ગ્રુપ બનાવીને માહિતી એકત્રિત કરવી એ ચૂંટણી પંચના દિશાનિર્દેશોની વિરુદ્ધ હોવાનું જણાવી તેમણે પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા પર સવાલો ઉભા કર્યા છે. તેમના મતે, આ રીતે ચાલતી પ્રક્રિયા અંતે મતદાર યાદીની વિશ્વસનીયતાને જ ખતમ કરી નાખશે.
પશ્ચિમ બંગાળના કિસ્સાનો સંદર્ભ
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ‘ધ વાયર’ ના એક જૂના અહેવાલની ચર્ચા પણ તેજ બની છે, જે પશ્ચિમ બંગાળમાં SIR પ્રક્રિયાની નિષ્ફળતાઓ અને વિવાદો પર પ્રકાશ પાડે છે. રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળમાં વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા લાખો મતદારોના નામ યાદીમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા. પરિણામે, ઘણા મતદારો તેમના મતાધિકારથી વંચિત રહી ગયા હતા. આટલું જ નહીં, રાજ્યની અનેક બેઠકો પર નામ હટાવવામાં આવેલા મતદારોની સંખ્યા જીત-હારના અંતર કરતાં પણ વધુ હતી. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે વહીવટી પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ચૂંટણી પરિણામોને પ્રભાવિત કરવા માટે થઈ શકે છે. કર્ણાટકના વિપક્ષી નેતાઓ ડરી રહ્યા છે કે ક્યાંક કર્ણાટકમાં પણ પશ્ચિમ બંગાળ જેવી જ સ્થિતિનું પુનરાવર્તન ન થાય.
Strange hypocrisy by utterly divided and frustrated BJP leaders of Karnataka (joined of course by Mr. H.D.Kumaraswamy) in opposing “Special Intensive Revision” in Karnataka.
We, at @INCIndia & @INCKarnataka , welcome their opposition to SIR and call upon/dare them (BJP & JD-S)… pic.twitter.com/N6uZXCDjJj
— Randeep Singh Surjewala (@rssurjewala) July 6, 2026
મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમારનો બચાવ
બીજી તરફ, કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમારે વિપક્ષના તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવી ફગાવી દીધા છે. શિવકુમારનું કહેવું છે કે વિપક્ષ ફક્ત ગરીબ અને અલ્પસંખ્યક સમુદાયના લોકોને મતદાનથી વંચિત રાખવા માંગે છે, તેથી તેઓ આ પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઉભો કરી રહ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર આ પ્રક્રિયામાં બિલકુલ દખલગીરી કરશે નહીં. શિવકુમારે વિપક્ષને સવાલ કર્યો કે જ્યારે તેઓ સત્તામાં હતા ત્યારે બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરો સામે કાર્યવાહી કેમ ન કરી? મુખ્યમંત્રીના મતે, સરકાર 4.5 કરોડથી વધુ લોકોને ઓનલાઈન પ્રમાણપત્રો અને અન્ય સુવિધાઓ આપીને પારદર્શિતા લાવી રહી છે, અને આ પ્રકારના કામો લોકો હંમેશા યાદ રાખશે. કોંગ્રેસે પોતાના કાર્યકર્તાઓને પણ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન સતર્ક રહેવા માટે નિર્દેશ આપી દીધા છે.
લોકશાહી માટે પડકાર અને ભાવિ દિશા
આ સમગ્ર વિવાદ લોકશાહીમાં મતદાર યાદીની પવિત્રતા અને વહીવટી તંત્રની નિષ્પક્ષતા પર અનેક પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અને માનવીય ભૂલો વચ્ચેનો તફાવત અત્યારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. જ્યારે સત્તાધારી પક્ષ આને ‘વિકાસ’ અને ‘સુવિધા’ ગણાવે છે, ત્યારે વિપક્ષ આને ‘ષડયંત્ર’ અને ‘સત્તાનો દુરુપયોગ’ ગણાવે છે. કર્ણાટકની જનતા અને સમગ્ર દેશની નજર હવે ચૂંટણી પંચના વલણ પર છે. શું પંચ આ ફરિયાદોને ધ્યાનમાં લઈને પ્રક્રિયામાં સુધારો કરશે કે પછી વિવાદના વાદળો એમ જ રહેશે? તે જોવું મહત્વનું રહેશે. લોકતંત્રની મજબૂતી માટે એ અત્યંત આવશ્યક છે કે દરેક નાગરિકનો મત સુરક્ષિત રહે અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા પરનો વિશ્વાસ અકબંધ રહે.
આ પણ વાંચો:
