Maharashtra BJP Mahayuti Alliance: મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીના પુણેમાં યોજાયેલા ‘વિદ્યાર્થીઓની ગૂંજ’ કાર્યક્રમ બાદ મહાયુતિ સરકારની રાજકીય રણનીતિમાં બદલાવની ચર્ચા તેજ બની છે. યુવાનો અને ખાસ કરીને Gen Zમાં વધી રહેલા અસંતોષ વચ્ચે ભારતીય જનતા પાર્ટીએ પોતાના સહયોગી પક્ષો શિવસેના અને NCP સાથે સંકલન મજબૂત કરવાની દિશામાં પગલાં લીધાં છે. મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે સોમવારે મહાયુતિ સંકલન સમિતિની બેઠક બોલાવી હતી, જેમાં નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે, સુનેત્રા પવાર સહિત ત્રણેય પક્ષોના વરિષ્ઠ નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા. બેઠકમાં ગઠબંધનના અગાઉના વચનો પૂર્ણ કરવા, પરસ્પર સંકલન વધારવા અને યુવાનોમાં વધી રહેલા અસંતોષનો સામનો કરવાની વ્યૂહરચના અંગે ચર્ચા થઈ હતી.

યુવાનોમાં રાહુલ ગાંધીની અસર પર BJPનું ધ્યાન

રાહુલ ગાંધીના કાર્યક્રમને મોટી સંખ્યામાં યુવાનોનું સમર્થન મળ્યા બાદ BJP નેતાઓએ તેમના પર આક્રમક પ્રતિક્રિયાઓ આપી હતી. આ ઘટનાને રાજ્યના બદલાતા રાજકીય માહોલના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. અહેવાલ અનુસાર, BJP હવે યુવા પેઢીમાં રાહુલ ગાંધીની વધતી લોકપ્રિયતા પર ધ્યાન આપી રહી છે. ‘વિદ્યાર્થીઓની ગૂંજ’ કાર્યક્રમ બાદ શિક્ષણ, રોજગાર, પરીક્ષાઓ અને યુવાનો સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નો ફરી રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. તેથી મહાયુતિ હવે સંગઠનાત્મક એકતા અને યુવા મતદારો સુધી પહોંચ બંનેને વધુ મહત્વ આપવા માગે છે.

સંકલન સમિતિની બેઠકો હવે નિયમિત થશે

મહાયુતિની બેઠકમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો કે સંકલન સમિતિની બેઠકો હવે નિયમિત રીતે યોજવામાં આવશે. સરકારના વહીવટી અને નીતિગત નિર્ણયોમાં ત્રણેય સહયોગી પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા અને સંકલન વધારવામાં આવશે. ચૂંટણી દરમિયાન કરવામાં આવેલા વચનોને અમલમાં મૂકવા માટે પણ પક્ષો સાથે મળીને કામ કરશે. અત્યાર સુધી સંકલન સમિતિની બેઠકો મોટાભાગે ચૂંટણીમાં બેઠકોની વહેંચણી જેવા મુદ્દાઓ પૂરતી મર્યાદિત રહેતી હતી, પરંતુ હવે તેના કાર્યક્ષેત્રને સરકારના કામકાજ અને ગઠબંધનની આંતરિક સમજૂતી સુધી વિસ્તૃત કરવાનો નિર્ણય થયો છે.

જાહેર મંચ પર એકબીજાની ટીકા નહીં કરવાનો નિર્ણય

મહેસૂલ મંત્રી અને સંકલન સમિતિના પ્રમુખ ચંદ્રશેખર બાવનકુળેએ જણાવ્યું કે ત્રણેય પક્ષોએ નક્કી કર્યું છે કે હવે કોઈપણ નેતા અથવા મંત્રી જાહેરમાં પોતાના સહયોગી પક્ષની ટીકા નહીં કરે. ગઠબંધનની અંદરના મતભેદોને જાહેર મંચ પર લાવવાને બદલે આંતરિક સ્તરે ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. મહાયુતિમાં અલગ-અલગ મુદ્દાઓને લઈને અગાઉ નેતાઓ વચ્ચે મતભેદ અને મનદુઃખના અહેવાલો આવ્યા હતા. હવે આ પ્રકારની સ્થિતિ ટાળીને ગઠબંધનની એકજૂટ છબી જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

171 બોર્ડ અને નિગમોમાં નિમણૂકનો રસ્તો સાફ

બેઠકમાં રાજ્યના 171 સરકારી બોર્ડ અને નિગમોમાં લાંબા સમયથી બાકી રહેલી રાજકીય નિમણૂકો આગામી એક મહિનામાં પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય પણ લેવામાં આવ્યો છે. 2024ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ આ નિમણૂકોનો મુદ્દો અટકાવવામાં આવ્યો હતો, કારણ કે પદ ન મળવાથી ગઠબંધનના કાર્યકરો અને નેતાઓમાં અસંતોષ ઊભો થવાની શક્યતા હતી. હવે ત્રણેય પક્ષોના રાજકીય પ્રભાવ અને તાકાતને ધ્યાનમાં રાખીને પદોનું વિતરણ કરવામાં આવશે. અહેવાલ અનુસાર, BJPને સૌથી મોટો હિસ્સો મળી શકે છે, જ્યારે શિવસેનાને 30 ટકા અને NCPને 20 ટકા હિસ્સો મળવાની શક્યતા છે.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી સાથે લડવાની તૈયારી

મહાયુતિએ પંચાયતથી લઈને નગરપાલિકા સુધીની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ ત્રણેય પક્ષો સાથે મળીને લડવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય ગઠબંધનની એકતા દર્શાવવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક સ્તરે જો ત્રણેય પક્ષો વચ્ચે સંકલન મજબૂત રહે તો વિપક્ષ સામે સંયુક્ત રીતે ચૂંટણી લડવામાં સંગઠનાત્મક લાભ મળી શકે છે. સાથે જ સ્થાનિક નેતાઓ અને કાર્યકરો વચ્ચેની ખેંચતાણ દૂર કરવી મહાયુતિ માટે મોટો પડકાર રહેશે.

132 ધારાસભ્યો હોવા છતાં BJPને સહયોગીઓની જરૂર

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં BJP પાસે 132 ધારાસભ્યો છે અને અપક્ષ તથા નાના પક્ષોના સમર્થન સાથે તેની સરકાર બહુમતીમાં છે. સંખ્યાબળની દૃષ્ટિએ BJP શિવસેના અને NCP વિના પણ સરકાર ચલાવી શકે તેવી સ્થિતિમાં છે. તેમ છતાં ગઠબંધનના સહયોગીઓ સાથે સંબંધ સુધારવાની પહેલને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. રાજકીય રીતે લાંબા સમય સુધી સ્થિર સરકાર ચલાવવા અને આગામી ચૂંટણીમાં સંયુક્ત રીતે પડકારોનો સામનો કરવા માટે સહયોગી પક્ષોની સંગઠનાત્મક તાકાત જરૂરી છે.

શિવસેનાનો દાવો, BJPને હવે સાથીઓની જરૂરિયાત સમજાઈ

શિવસેનાના એક મંત્રીએ નામ જાહેર ન કરવાની શરતે જણાવ્યું હોવાનું અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વિધાનસભા ચૂંટણીની જીત બાદ BJPમાં ઘણો આત્મવિશ્વાસ હતો અને 2029ની ચૂંટણી એકલા લડવાની ચર્ચા પણ થઈ રહી હતી. જોકે હવે કોંગ્રેસની વધતી સક્રિયતા અને યુવાનોમાં ઊભા થતા નવા રાજકીય માહોલને ધ્યાનમાં રાખીને BJPને સહયોગીઓને સાથે રાખવાની જરૂરિયાત સમજાઈ રહી છે. તેમના મતે મહાયુતિના દરેક પક્ષની ભૂમિકાને સ્વીકારીને સંયુક્ત રીતે આગળ વધવું સમયની માંગ છે.

NCPએ ફરી નાણાં મંત્રાલયની માગ કરી

મહાયુતિની બેઠકમાં NCP તરફથી સરકારમાં પોતાની ભૂમિકા વધારવાની માગ પણ સામે આવી. NCPના એક વરિષ્ઠ મંત્રીએ જણાવ્યું કે દિવંગત અજિત પવારના નિધન બાદ નાણાં મંત્રાલય મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ પાસે છે, જ્યારે અગાઉ આ વિભાગ NCP પાસે હતો. તેથી ગઠબંધન ધર્મ મુજબ નાણાં મંત્રાલય ફરી NCPને સોંપવાની માગ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. આ મુદ્દો મહાયુતિની અંદર સત્તાના સંતુલન અને વિભાગોની વહેંચણી સાથે જોડાયેલો મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની શકે છે.

જિલ્લા વિકાસ ફંડના વિતરણ પર પણ સમજૂતી

જિલ્લા સ્તરે વિકાસ ફંડના વિતરણ અંગે પણ બેઠકમાં સમજૂતી થઈ હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. જિલ્લા યોજનાની લગભગ 70 ટકા રકમ સ્થાનિક ધારાસભ્યોને આપવામાં આવશે, જ્યારે બાકીની 30 ટકા રકમ સંબંધિત જિલ્લાના પાલક મંત્રી ગઠબંધનના સહયોગી પક્ષો વચ્ચે વહેંચશે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી જિલ્લા વિકાસ ફંડના વિતરણને લઈને NCP અને શિવસેનાના ધારાસભ્યોમાં અસંતોષ જોવા મળ્યો હતો. હવે આ મુદ્દે સ્પષ્ટ વ્યવસ્થા કરીને આંતરિક મતભેદ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

સરકારની સફળતા અને નિષ્ફળતા ત્રણેય પક્ષોની ગણાશે

BJPના નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હોવાનું અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મહાયુતિ સરકારમાં કોઈ એક પક્ષને જ સફળતા અથવા નિષ્ફળતાનો શ્રેય આપી શકાય નહીં. કોઈ વિભાગમાં ખામી રહે તો તેની જવાબદારી સમગ્ર ગઠબંધનની ગણાશે. આ અભિગમનો હેતુ ત્રણેય પક્ષોને સરકારના કામકાજમાં સંયુક્ત જવાબદારીની ભાવના સાથે જોડવાનો છે. સાથે જ એક પક્ષ પર વધતી રાજકીય ટીકા બીજા પક્ષો પર નકારાત્મક અસર ન કરે તે પણ સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ છે.

યુવા અસંતોષ વચ્ચે મહાયુતિ માટે મોટો પડકાર

રાહુલ ગાંધીના ‘વિદ્યાર્થીઓની ગૂંજ’ કાર્યક્રમ બાદ યુવાનોમાં રોજગાર, શિક્ષણ, પરીક્ષા વ્યવસ્થા અને અનામત જેવા મુદ્દાઓ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. મહાયુતિ સરકાર માટે આ મુદ્દાઓનો રાજકીય અને વહીવટી રીતે સામનો કરવો આગામી સમયનો મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની શકે છે. નિયમિત સંકલન બેઠકો, 171 બોર્ડ અને નિગમોમાં નિમણૂકો, સ્થાનિક ચૂંટણી સાથે લડવાનો નિર્ણય અને સહયોગી પક્ષોની માગણીઓ પર ચર્ચા દર્શાવે છે કે BJP હવે મહાયુતિને વધુ સંકલિત રાખવા માગે છે. આગામી સમયમાં આ નવી રણનીતિ ગઠબંધનની અંદરની એકતા કેટલી મજબૂત કરે છે અને યુવાનોમાં વધતા અસંતોષનો રાજકીય રીતે કેટલો સામનો કરી શકે છે, તેના પર મહારાષ્ટ્રના રાજકારણની દિશા ઘણીખરી આધારિત રહેશે.