Sukhbir Singh Badal: શિરોમણી અકાલી દળ (SAD)ના અધ્યક્ષ સુખબીર સિંહ બાદલે જેલમાં બંધ સાંસદ અમૃતપાલ સિંહ અને તેના રાજકીય સંગઠન SAD-વારિસ પંજાબ દે સામે ફરી આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. રાખડ પુનિયાના પ્રસંગે બાબા બકાલા સાહિબ ખાતે સંબોધન દરમિયાન બાદલે પંજાબીઓને અપીલ કરી કે તેઓ એવા લોકોને નકારી કાઢે, જેઓ તેમના કહેવા પ્રમાણે “પંજાબ અને પંથ વિરોધી એજન્સીઓના ઇશારે” કામ કરી રહ્યા છે.
1980ના દાયકાની હિંસાનો ઉલ્લેખ કરી બાદલની ચેતવણી
બાદલે દાવો કર્યો કે આવા લોકોનો હેતુ શિરોમણી અકાલી દળને નબળું પાડવાનો અને પંજાબને 1980ના દાયકાના હિંસક અને અશાંત સમય તરફ પાછું ધકેલવાનો છે. તેમણે આ સંદર્ભમાં અમૃતપાલ સિંહ અને તેના સંગઠનને નિશાન બનાવ્યું. બાદલના નિવેદનને આગામી પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં પંથિક રાજકારણ પર પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખવાની વ્યૂહરચના તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
અમૃતપાલને લઈને બાદલના સતત સવાલો
એક અઠવાડિયાથી ઓછા સમયમાં આ બીજી વખત છે જ્યારે બાદલે જાહેરમાં અમૃતપાલ પર સીધો હુમલો કર્યો છે. અગાઉ તેમણે અમૃતપાલના અચાનક વધેલા રાજકીય પ્રભાવ પર સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. બાદલે આરોપ લગાવ્યો હતો કે “ડીપ સ્ટેટ” દ્વારા એક ધર્મનિરપેક્ષ અકાલી દળને નબળું કરવા અને પંજાબના રાજકારણને કટ્ટરપંથી દિશામાં લઈ જવા માટે અમૃતપાલને આગળ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ દાવાઓ અંગે અમૃતપાલ તરફથી આ સમયે કોઈ જાહેર પ્રતિક્રિયા સામે આવી નથી.
અજનાલા ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરી ધાર્મિક મર્યાદાનો મુદ્દો
બાદલે અમૃતપાલના ભૂતકાળના રાજકીય ઉદય સાથે અજનાલા પોલીસ મથકની ઘટનાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. ફેબ્રુઆરી 2023માં અમૃતપાલ અને તેના સમર્થકો પોતાના સહયોગી લવપ્રીત સિંહ તૂફાનની મુક્તિની માંગ સાથે અજનાલા પોલીસ મથક પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન શ્રી ગુરુ ગ્રંથ સાહિબને સરઘસમાં લાવવામાં આવ્યા હતા. બાદલનું કહેવું છે કે શીખ રહત મર્યાદાની પૂરતી સમજના અભાવે આવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.
પંથિક મતબેંક પર SAD-WPDની નજર
આગામી વર્ષની શરૂઆતમાં પંજાબમાં વિધાનસભા ચૂંટણી યોજાવાની અપેક્ષા વચ્ચે અકાલી દળ અને SAD-વારિસ પંજાબ દે વચ્ચેનો રાજકીય સંઘર્ષ વધુ મહત્વનો બની રહ્યો છે. દાયકાઓ સુધી પંથિક રાજકારણ પર અકાલી દળનું પ્રભુત્વ રહ્યું છે, પરંતુ અમૃતપાલના રાજકીય ઉદયથી આ મતબેંકમાં વિભાજનની શક્યતા વધી છે.
લગભગ એક દાયકાથી સત્તાથી બહાર રહેલા SAD માટે આ પડકાર વધુ ગંભીર છે. અમૃતપાલ હવે માત્ર એક સાંસદ તરીકે નહીં, પરંતુ સંગઠિત રાજકીય શક્તિ તરીકે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. SAD-WPD ચૂંટણીની તૈયારી, ઉમેદવારોની જાહેરાત અને પંથિક મતદારોને પોતાની તરફ આકર્ષવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.
સતવંત સિંહની ઉમેદવારીથી પંથિક રાજકારણમાં ચર્ચા
SAD-WPDની રાજકીય દિશાનું એક ઉદાહરણ સતવંત સિંહની ચૂંટણી ઉમેદવારી તરીકે સામે આવ્યું છે. સતવંત સિંહ કેહર સિંહના પુત્ર છે, જેમને પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યામાં ભૂમિકા બદલ ફાંસી આપવામાં આવી હતી. તેમની ઉમેદવારીને પંથ માટે બલિદાન આપનારા પરિવારોને સન્માન આપવાના પ્રયાસ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી.
બાદલની સીધી ટક્કરની વ્યૂહરચના
અમૃતપાલ સામે સીધું રાજકીય વલણ અપનાવવું એ બાદલની હાલની વ્યૂહરચનાનો મહત્વનો ભાગ છે. તેઓ પંથિક રાજકારણ અને હિંસા કે અલગતાવાદ સાથે જોડાયેલી રાજનીતિ વચ્ચે તફાવત દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમનો સંદેશ એવો છે કે શીખ અને પંજાબી હિતોની રાજકીય રજૂઆત બંધારણીય તથા લોકતાંત્રિક માર્ગે થવી જોઈએ.
અજનાલા કેસમાં ગંભીર આરોપો
અમૃતપાલ વિરુદ્ધ અજનાલા કેસમાં મે મહિનામાં અદાલતે આરોપો નક્કી કર્યા હતા. તેમાં હત્યાના પ્રયાસ, ગંભીર ઇજા પહોંચાડવી, સરકારી કર્મચારીઓની કામગીરીમાં અવરોધ, ગુનાહિત કાવતરું, સરકારી સંપત્તિને નુકસાન અને ગુનાહિત ધમકી જેવા આરોપો સામેલ છે. આ ઉપરાંત પંજાબ પોલીસે ઓક્ટોબર 2024માં પૂર્વ સમર્થક ગુરપ્રીત સિંહ હરિનૌની હત્યાની તપાસમાં પણ અમૃતપાલનું નામ જોડ્યું હતું. આ મામલે પણ તેને કાયદાકીય કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
2024ની ચૂંટણીથી બદલાયેલું રાજકીય સમીકરણ
2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં અમૃતપાલની સફળતાએ અકાલી દળ સામેના પડકારને સ્પષ્ટ કર્યો હતો. જેલમાં રહીને ખડૂર સાહિબ બેઠક પરથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડેલા અમૃતપાલે 4 લાખથી વધુ મત મેળવ્યા હતા. તેની સામે SADના ઉમેદવાર વીરસા સિંહ વલ્ટોહાને આશરે 86,000 મત મળ્યા હતા.
અમૃતપાલના સમર્થન સાથે જોડાયેલા સરબજીત સિંહે પણ ફરીદકોટ બેઠક જીતી હતી. તેઓ બેઅંત સિંહના પુત્ર છે, જે ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા કરનારા લોકોમાં સામેલ હતા. સરબજીત સિંહે 60,000થી વધુ મતના અંતરથી જીત મેળવી હતી. આ પરિણામોએ પંજાબના પંથિક રાજકારણમાં બદલાતા સમીકરણો તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું.
BJP સાથેના સંભવિત ગઠબંધનથી નવી ચર્ચા
બાદલના અમૃતપાલ વિરોધી નિવેદનો એવા સમયે સામે આવી રહ્યા છે જ્યારે SAD અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) વચ્ચે ફરી રાજકીય સમીકરણો રચાવાની અટકળો ચાલી રહી છે. 7 ઓગસ્ટે સુખબીર બાદલે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી. 2020માં કૃષિ કાયદાઓના મુદ્દે બંને પક્ષોનું 23 વર્ષ જૂનું ગઠબંધન તૂટ્યા બાદ આ બંને નેતાઓની પ્રથમ રૂબરૂ રાજકીય મુલાકાત હતી.
આ મુલાકાત બાદ 2027ની પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં બંને પક્ષો ફરીથી ગઠબંધન કરી શકે તેવી ચર્ચા તેજ બની હતી. જોકે BJP જાહેરમાં તમામ 117 વિધાનસભા બેઠકો પર પોતાની રીતે ચૂંટણી લડવાની તૈયારીની વાત કરી રહી છે.
પંથિક રાજકારણના ભવિષ્ય માટે મહત્વની લડાઈ
પંજાબની આગામી ચૂંટણીમાં SAD માટે સૌથી મોટો પડકાર પોતાની પરંપરાગત પંથિક મતબેંકને જાળવી રાખવાનો રહેશે. બીજી તરફ અમૃતપાલ અને SAD-WPD આ જ મતદારોમાં પોતાનો આધાર વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. સુખબીર બાદલ દ્વારા અમૃતપાલને સતત નિશાન બનાવવું આ રાજકીય સ્પર્ધા હવે વધુ ખુલ્લી બની રહી હોવાનું સૂચવે છે.
આ સંઘર્ષમાં “શાંતિ”, “સુરક્ષા”, “પંથિક હિત” અને “પંજાબની સ્થિરતા” જેવા મુદ્દાઓ આગામી ચૂંટણીમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. SAD માટે આ મુદ્દાઓ તેની પરંપરાગત રાજકીય ઓળખ સાથે જોડાયેલા છે, જ્યારે BJP માટે કાયદો અને વ્યવસ્થા તથા સુરક્ષા મુખ્ય રાજકીય મુદ્દા બની શકે છે. જો બંને પક્ષો વચ્ચે ફરી ગઠબંધન થાય છે, તો અમૃતપાલ અને તેની રાજકીય વિચારધારા સામેની લડાઈ પણ તેમના સંયુક્ત ચૂંટણી અભિયાનનો મહત્વનો ભાગ બની શકે છે.
