Amit Shah Gandhi Speech: ગુજરાત વિદ્યાપીઠના 72મા પદવીદાન સમારોહ દરમિયાન કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે મહાત્મા ગાંધીના વિચારો અને તેમના દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા સામાજિક મૂલ્યોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ નિવેદનને લઈને મયૂર જાનીએ પોતાના વિડિયો સંવાદમાં શાહના નિવેદનો પર અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે ખાસ કરીને રાજકારણ, વેપાર, સંપત્તિ, જ્ઞાન, વિજ્ઞાન અને ઉપાસનામાં નૈતિકતા તથા ત્યાગ અંગે ગાંધીજીના વિચારોના સંદર્ભમાં શાહની ટીકા કરી હતી.
અમિત શાહે ગાંધીજીના સાત સામાજિક પાપનો કર્યો ઉલ્લેખ
અમિત શાહે પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધીજીએ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન અનેક પ્રકારના માનદંડો નક્કી કર્યા હતા. તેમણે ગાંધીજી દ્વારા જણાવવામાં આવેલા સાત સામાજિક પાપનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે જો સમાજના વિદ્યાર્થીઓ આ સાત બાબતોને સમજી લે અને જીવનમાં ઉતારે તો સમાજની મોટી સંખ્યામાં બુરાઈઓ દૂર થઈ શકે છે.
શાહે ખાસ કરીને સિદ્ધાંતવિહીન રાજકારણને પાપ ગણાવ્યું હતું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર રાજકારણ સિદ્ધાંતો અને ચોક્કસ ઉદ્દેશ્યોના આધારે થવું જોઈએ. પોતાના અંગત સ્વાર્થ માટે કરવામાં આવતું રાજકારણ યોગ્ય નથી.
રાજકારણના મુદ્દે મયૂર જાનીએ શાહને ઘેર્યા
અમિત શાહના આ નિવેદન બાદ મયૂર જાનીએ રાજકારણમાં સિદ્ધાંતોના પાલન અંગે સવાલો કર્યા હતા. તેમણે આક્ષેપાત્મક રીતે પ્રશ્ન કર્યો કે જો સિદ્ધાંતવિહીન રાજકારણ પાપ છે તો સત્તા મેળવવા માટે પક્ષપલટા, રાજકીય જોડાણો અને અન્ય રાજકીય પ્રક્રિયાઓ અંગે શાહ અને ભાજપનું વલણ શું છે.
મયૂર જાનીએ પોતાના સંવાદમાં કહ્યું કે ગાંધીજીના સિદ્ધાંતોની વાત કરતા પહેલાં રાજકીય નેતાઓએ પોતાના રાજકીય વ્યવહાર અને નિર્ણયોનું પણ આત્મમંથન કરવું જોઈએ. જોકે આ તમામ ટિપ્પણીઓ મયૂર જાનીના રાજકીય અભિપ્રાય અને આક્ષેપોના સ્વરૂપમાં કરવામાં આવી હતી.
નૈતિકતાવિહીન વેપાર અંગે પણ ચર્ચા
અમિત શાહે ગાંધીજીના વિચારોનો ઉલ્લેખ કરતાં નૈતિકતાવિહીન વેપાર અને વ્યવસાયને પણ સામાજિક પાપ ગણાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વેપાર, ઉદ્યોગ અને વ્યવસાયમાં નૈતિકતાનો આધાર હોવો જરૂરી છે. નૈતિકતા વિના સંપત્તિ મેળવવાની દોડ માણસને માત્ર ધનસંગ્રહ સુધી મર્યાદિત કરી શકે છે.
આ મુદ્દે મયૂર જાનીએ દેશમાં મોટા ઉદ્યોગગૃહોને મળતી તકો અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ખાનગીકરણ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે ISRO, DRDO અને LIC જેવા સંસ્થાઓના સંદર્ભમાં સરકારની નીતિઓ અંગે પણ પ્રશ્નો કર્યા અને આ પ્રક્રિયાઓમાં પારદર્શિતા તથા નૈતિકતાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
શ્રમવિહીન ધન અને વિવેકવિહીન ભોગ અંગે ગાંધીજીના વિચારો
અમિત શાહે ગાંધીજીના સાત સામાજિક પાપમાંથી શ્રમ વિના પ્રાપ્ત થતું ધન, વિવેક વિના મેળવેલું જ્ઞાન અને જરૂરિયાત કરતાં વધુ ભોગવિલાસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જે સંપત્તિ પાછળ વ્યક્તિના પોતાના શ્રમનો આધાર ન હોય તે યોગ્ય નથી. એ જ રીતે જ્ઞાનનો ઉપયોગ માત્ર વ્યક્તિગત સ્વાર્થ માટે કરવો અને જરૂરિયાત કરતાં વધારે વસ્તુઓનો ઉપભોગ કરવો પણ ગાંધીજીના વિચારો અનુસાર અયોગ્ય ગણાય છે.
મયૂર જાનીએ આ નિવેદનોના આધારે શાહના જાહેર જીવન અને રાજકીય કામગીરી અંગે સવાલો કર્યા હતા. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ગાંધીજીના વિચારોનું ઉદાહરણ આપનાર વ્યક્તિએ પોતાના જીવન અને કાર્યમાં પણ આ સિદ્ધાંતોનું પાલન દેખાડવું જોઈએ.
ચારિત્ર્ય અને માનવતાવિહીન વિજ્ઞાન અંગે શાહનું નિવેદન
શાહે પોતાના સંબોધનમાં ચારિત્ર્યવિહીન જ્ઞાન અને માનવતાવિહીન વિજ્ઞાનને પણ ગાંધીજીના સાત સામાજિક પાપોમાં સ્થાન આપ્યું હતું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વિજ્ઞાનનો હેતુ માનવજાત, પૃથ્વી અને સમગ્ર વિશ્વના કલ્યાણ તરફ હોવો જોઈએ. માત્ર વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ પૂરતી નથી, પરંતુ તેમાં માનવતાનો અભિગમ પણ જરૂરી છે.
તેમણે ઉપાસના અંગે પણ ગાંધીજીના વિચારોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે ત્યાગ વિના કરવામાં આવતી ઉપાસના માત્ર આડંબર બની શકે છે.
ઉપાસના અને ત્યાગના મુદ્દે પણ સવાલો
આ નિવેદનને લઈને મયૂર જાનીએ શાહને સવાલ કર્યો કે ગાંધીજીના ત્યાગના વિચારની વાત કરતા રાજકીય નેતાઓએ પોતાના જીવનમાં કરેલા ત્યાગનું ઉદાહરણ પણ લોકો સમક્ષ મૂકવું જોઈએ. તેમણે ખાસ કરીને રાજકીય જવાબદારી અને જાહેર જીવનમાં ત્યાગના મહત્વની વાત કરી હતી.
મયૂર જાનીએ પોતાના સંવાદમાં શાહને રાજીનામું આપવાની વાત પણ ઉઠાવી હતી અને કહ્યું હતું કે જો કોઈ નેતા ગાંધીજીના ત્યાગના સિદ્ધાંતને ખરેખર અનુસરવા માંગતો હોય તો તે પોતાના પદનો ત્યાગ કરીને તેનું ઉદાહરણ રજૂ કરી શકે.
યુવાનો અને ગુજરાત વિદ્યાપીઠનો સંદર્ભ
મયૂર જાનીના જણાવ્યા અનુસાર અમિત શાહે ગુજરાત વિદ્યાપીઠ જેવા ગાંધીજી સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતા શૈક્ષણિક મંચ પરથી યુવાનોને સંબોધિત કરતી વખતે ગાંધી વિચારને મહત્વ આપ્યું હતું. તેમણે આ ઘટનાને યુવા પેઢી અને ખાસ કરીને નવી પેઢી સામે ગાંધીજીના વિચારો રજૂ કરવાની ઘટના તરીકે જોઈ હતી.
તેમણે પોતાના સંવાદમાં યુવાનોની રાજકીય જાગૃતિ અને વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિ અંગે પણ અનેક ટિપ્પણીઓ કરી હતી. સાથે જ તેમણે કહ્યું હતું કે જાહેર જીવનમાં રહેલા નેતાઓએ જે મૂલ્યોની વાત તેઓ લોકો સમક્ષ કરે છે, તે મૂલ્યોને પોતાના વર્તનમાં પણ પ્રતિબિંબિત કરવા જોઈએ.
વિચારધારા અને રાજકીય જવાબદારી અંગે ચર્ચા તેજ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને કારણે ગાંધીજીના વિચારો, રાજકીય નૈતિકતા અને વર્તમાન રાજકારણ વચ્ચેના સંબંધ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. એક તરફ અમિત શાહે ગાંધીજીના સાત સામાજિક પાપ અને નૈતિક જીવનના સિદ્ધાંતોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ મયૂર જાનીએ આ જ મુદ્દાઓને આધારે સરકાર અને ભાજપના રાજકીય વ્યવહાર અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
