Swatantra Bharadwaj: સોશિયલ મીડિયા અને પોડકાસ્ટમાં ચર્ચામાં આવેલા યુવા હિન્દુત્વવાદી કાર્યકર સ્વતંત્ર ભારદ્વાજના કેટલાક નિવેદનોને લઈને રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ચર્ચા તેજ બની છે. એક પોડકાસ્ટ દરમિયાન ભારદ્વાજે બંધારણ કરતાં ભગવદ્ ગીતાને સર્વોપરી ગણાવતાં પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. આ ઉપરાંત તેમણે જંતર-મંતર પર થયેલી ઘટનાઓ, પોલીસ સાથેના પોતાના સંબંધો, રાજકીય નેતાઓ સાથેની ઓળખ અને પોતાની આર્થિક ક્ષમતા અંગે પણ અનેક દાવા કર્યા હતા.
બંધારણ કરતાં ભગવદ્ ગીતા સર્વોપરી હોવાનો દાવો
જ્યારે સ્વતંત્ર ભારદ્વાજને પૂછવામાં આવ્યું કે તેમના માટે ભગવદ્ ગીતા વધુ મહત્વની છે કે ભારતનું બંધારણ, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટપણે ભગવદ્ ગીતાને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું હતું. તેમના કહેવા પ્રમાણે, ભારતની ભૂમિ પર જન્મ્યા ત્યારથી જ તેમની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ સાથે ભગવદ્ ગીતા જોડાયેલી છે.
ભારદ્વાજે દલીલ કરી હતી કે વ્યક્તિ ગુનો ન કરે તેનું એક કારણ કાયદાનો ડર હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમના મતે ભગવદ્ ગીતા વ્યક્તિને અંદરથી સારા અને ખરાબ કર્મ વચ્ચેનો ભેદ સમજાવે છે. તેમણે રેપ, ચોરી અને હત્યા જેવા ગંભીર ગુનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું હતું કે આવા કામ ન કરવા માટે તેમના સંસ્કારનું મૂળ ભગવદ્ ગીતામાં છે, બંધારણમાં નહીં.
તેમણે કાયદાની કલમો અને સજાના ડર તથા ધાર્મિક નૈતિકતાના આંતરિક ભાવ વચ્ચે તફાવત દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ નિવેદનો બાદ તેમના બંધારણ અંગેના અભિગમને લઈને ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
જંતર-મંતર અને દિલ્હી પોલીસ અંગેના દાવા
ભારદ્વાજે જંતર-મંતર પર થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનનો ઉલ્લેખ કરતાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને દિલ્હી પોલીસ કમિશનર સમક્ષ એક દિવસ માટે પોલીસમાં ભરતી કરવાની માંગ કર્યાનો દાવો કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે જો તેમને એક દિવસ માટે પોલીસની જવાબદારી આપવામાં આવે તો તેઓ ગુંડાગીરી કરનારા તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી કરી શકે.
તેમના નિવેદનમાં તેમણે લાઠીચાર્જ અને પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી અથડામણોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે પોતે વિરોધ દરમિયાન લાકડી લઈને પહોંચ્યાનો દાવો કર્યો હતો અને કેટલાક પોલીસ કર્મચારીઓના સમર્થનમાં પોતે આગળ આવ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું.
આ દરમિયાન તેમણે એક વ્યક્તિના માથા પર ગંભીર ઈજા પહોંચાડવાના બનાવનો ઉલ્લેખ કરીને 307 જેવી ગંભીર કલમ લાગવાની વાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઈજાગ્રસ્ત વ્યક્તિને માથામાં સાત ટાંકા આવ્યા હતા. જોકે, આ સમગ્ર ઘટનાને લઈને કરવામાં આવેલા દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અહીં કરવામાં આવી નથી.
કપિલ મિશ્રા, ચિરાગ પાસવાન અને મોદી સાથે સંપર્ક હોવાના દાવા
ભારદ્વાજે પોતાના રાજકીય સંપર્કોને લઈને પણ અનેક દાવા કર્યા હતા. તેમણે દિલ્હી સરકારના કાયદા મંત્રી કપિલ મિશ્રા, સાંસદ ચિરાગ પાસવાન અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમને પોતાના “મોટા ભાઈ” ગણાવ્યા હતા.
તેમણે દાવો કર્યો હતો કે રાજકીય સ્તરે તેમને સમર્થન મળતું રહ્યું છે અને આ કારણે તેઓ અગાઉની કેટલીક ઘટનાઓ બાદ જેલમાં ગયા નહોતા. તેમણે પોતાની ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓને આ સમર્થન સાથે જોડવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો હતો.
જોકે, પોડકાસ્ટમાં કરવામાં આવેલા આવા વ્યક્તિગત સંપર્કો અને રાજકીય સમર્થન અંગે કોઈ સત્તાવાર દસ્તાવેજ અથવા સ્વતંત્ર પુષ્ટિ રજૂ કરવામાં આવી નથી. તેથી આ દાવાઓને તેમના પોતાના નિવેદનો તરીકે જ જોવામાં આવે તે જરૂરી છે.
હિંસક ભાષા અને ગોળી મારવાના નિવેદનો ચર્ચામાં
પોડકાસ્ટ દરમિયાન ભારદ્વાજે વિરોધ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી અંગે અત્યંત આક્રમક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે UGC સંબંધિત મુદ્દે એવી વાત કરી હતી કે જો કોઈ વ્યક્તિ પર UGC હેઠળ કાર્યવાહી થાય તો તેને ગોળી મારી દેવાની વાત કેટલાક લોકોના મનમાં ચાલી રહી છે. તેમણે પોતે પણ આ પ્રકારની હિંસક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
તેમણે જેલમાં અલગ-અલગ ગુનાઓ માટે કેદીઓને મળતા વ્યવહારનું વર્ણન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે હત્યા જેવા ગુનામાં જેલમાં ગયેલા વ્યક્તિને કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વધુ “સન્માન” મળી શકે છે. આ નિવેદનોમાં હિંસાને પ્રોત્સાહન આપતી ભાષા જોવા મળતી હોવાથી તેને લઈને પણ ભારે ચર્ચા થઈ રહી છે.
દિલ્હી પોલીસના બૂટ અને લાકડી અંગે દાવો
પોડકાસ્ટમાં ભારદ્વાજે પોતાના જૂતાં બતાવીને તે દિલ્હી પોલીસના હોવાનું કહ્યું હતું. તેમણે એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે તેમની પાસે દિલ્હી પોલીસ જેવી લાકડી અને અન્ય સામગ્રી હતી. જોકે, તેમણે આ સામગ્રી ક્યાંથી મેળવી તે અંગે સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો નહોતો અને તેને “પ્રાઇવેટ” બાબત ગણાવી હતી.
તેમણે પોતાના NCC અને આર્મી ટ્રેનિંગના અનુભવનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ તાલીમને કારણે તેઓ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં શારીરિક રીતે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે.
આ દાવાઓ અંગે સત્તાવાર રીતે દિલ્હી પોલીસ તરફથી શું કહેવામાં આવ્યું છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી આ સામગ્રીમાં આપવામાં આવી નથી.
આર્થિક સ્થિતિ અને ફંડિંગ અંગે પણ દાવો
પોડકાસ્ટમાં ભારદ્વાજે પોતાની આર્થિક સ્થિતિ અંગે પણ મોટા દાવા કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમને કોઈ રાજકીય પક્ષના ફંડિંગની જરૂર નથી અને તેઓ પોતે આર્થિક રીતે સક્ષમ છે.
તેમણે પોતાના માસિક ખર્ચનો ઉલ્લેખ કરતાં દોઢથી પોણા બે લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થતો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. સાથે જ તેમણે કહ્યું હતું કે તેમના આંદોલનો માટે BJP, કોંગ્રેસ અથવા અન્ય કોઈ રાજકીય પક્ષના સહયોગની જરૂર નથી.
તેમણે વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ લોકોને આર્થિક રીતે સક્ષમ ગણાવ્યા હતા અને સવર્ણ સમાજના લોકોનું યોગદાન હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું. આ નિવેદનોમાં તેમણે અન્ય કેટલાક સમુદાયો અને વ્યક્તિઓ માટે અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેના કારણે તેમના નિવેદનોની ટીકા પણ થઈ શકે છે.
ધર્મ અને સમુદાયને લઈને વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણીઓ
પોડકાસ્ટના બીજા ભાગમાં ભારદ્વાજે મુસ્લિમ સમુદાય અંગે પણ ઉશ્કેરણીજનક અને અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ મુસ્લિમો પ્રત્યે નફરત ધરાવે છે અને મુસ્લિમ સમુદાયના કોઈ વ્યક્તિની ભૂલની રાહ જોતા હોવાનું કહ્યું હતું.
તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર મુસ્લિમ યુવતીઓ તરફથી તેમને સંદેશાઓ મળતા હોવાનો દાવો પણ કર્યો હતો. સાથે જ બ્રાહ્મણ યુવકો સાથે લગ્ન થવાથી “શૂરવીર” સંતાન પેદા થશે તેવી પોતાની વિચારસરણી રજૂ કરી હતી.
આ પ્રકારના નિવેદનોને કારણે તેમના વિચારોમાં ધાર્મિક અને સામાજિક વિભાજન વધારતી ભાષાનો ઉપયોગ થતો હોવાનો આક્ષેપ થઈ શકે છે.
મહાત્મા ગાંધી અને નેહરુ અંગે પણ ટિપ્પણીઓ
ભારદ્વાજે મહાત્મા ગાંધી અંગે અપમાનજનક સંદર્ભ ધરાવતા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમની વાતચીત દરમિયાન ગાંધીજી માટે “ટકલો” જેવા શબ્દનો ઉલ્લેખ થયો હતો. આ ઉપરાંત તેમણે પૂર્વ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુના નામ સાથે “જી” ન લગાવવાની વાત કરી હતી.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અંગે તેમણે એક તરફ તેમને પોતાના “મોટા ભાઈ” ગણાવ્યા હતા, જ્યારે બીજી તરફ તેમની નીતિઓ અને રાજકીય અભિગમ અંગે ટીકા પણ કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે મોદી તેમની સાથે સોશિયલ મીડિયા પર રીલ્સ બનાવતા નથી અને તેમને વ્યક્તિગત રીતે ઓળખતા પણ નથી.
મોદીને નોબેલ પુરસ્કાર મળવો જોઈએ તેવી વાત
ભારદ્વાજે વડાપ્રધાન મોદીના સંદર્ભમાં નોબેલ પુરસ્કારનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે મોદીજી નેહરુના અનેક રેકોર્ડ તોડી ચૂક્યા છે અને હવે નોબેલ પુરસ્કાર મેળવવો તેમનો એક મોટો બાકી રહેલો રેકોર્ડ છે.
જોકે, નેહરુને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો હતો તેવો સંકેત તેમની વાતમાં જોવા મળ્યો હતો, જે ઐતિહાસિક રીતે ખોટો છે. જવાહરલાલ નેહરુને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો નહોતો. આથી આ નિવેદન પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
સોશિયલ મીડિયા રીલ્સથી લઈને રાજકીય ચર્ચા સુધી
સ્વતંત્ર ભારદ્વાજ પોતાને હિન્દુત્વ અને સનાતન ધર્મના રક્ષક તરીકે રજૂ કરે છે અને સોશિયલ મીડિયા પર તેમના વીડિયો તથા રીલ્સ ચર્ચામાં રહે છે. તેમના સમર્થકો તેમને આક્રમક હિન્દુત્વના યુવા ચહેરા તરીકે જોતા હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે, જ્યારે ટીકાકારો તેમના નિવેદનોને ઉશ્કેરણીજનક અને કાયદો-વ્યવસ્થાને પડકારનારા ગણાવી શકે છે.
આ સમગ્ર પોડકાસ્ટમાં કરાયેલા દાવાઓ અને નિવેદનોને કારણે ફરી એકવાર સોશિયલ મીડિયા પર યુવા રાજકીય-ધાર્મિક કાર્યકરોની ભાષા, બંધારણ પ્રત્યેની જવાબદારી, હિંસક નિવેદનો અને રાજકીય સંપર્કોના દાવાઓ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ખાસ કરીને બંધારણ કરતાં ધાર્મિક ગ્રંથને સર્વોચ્ચ ગણાવવાનો તેમનો અભિગમ અને ગોળી મારવા જેવી ભાષાના ઉપયોગે આ ચર્ચાને વધુ ગંભીર બનાવી છે.
આ મામલે અંતિમ મૂલ્યાંકન કરતાં પહેલાં ભારદ્વાજના દાવાઓ અને સંબંધિત ઘટનાઓ અંગે સત્તાવાર પોલીસ રેકોર્ડ, કાનૂની કાર્યવાહી તથા સંબંધિત પક્ષોની સ્પષ્ટ પ્રતિક્રિયાઓને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી રહેશે.
