Delhi Police ACP Suspension: દિલ્હી પોલીસમાં અધિકારીઓની બદલીને લઈને શરૂ થયેલો વિવાદ હવે વધુ ગંભીર બન્યો છે. પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર પોતાના જ વિભાગના અધિકારીઓની બદલીના વિરોધમાં પ્રદર્શન કરનાર આસિસ્ટન્ટ કમિશનર ઑફ પોલીસ (ACP) મનસ્વી વશિષ્ઠને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. સોમવાર, 2 નવેમ્બરના રોજ આશરે 150 પોલીસ કર્મચારીઓએ કરેલા વિરોધ પ્રદર્શનના એક દિવસ બાદ આ કાર્યવાહી થઈ છે. બીજી તરફ, વકીલોના સંગઠને પ્રદર્શન દરમિયાન વકીલો વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી વાંધાજનક ટિપ્પણીઓ સામે પણ કડક પગલાં લેવાની માગ કરી છે.

ACP મનસ્વી વશિષ્ઠના સસ્પેન્શનથી વિવાદ વધુ વકર્યો

પોલીસ સૂત્રોએ મંગળવાર, 3 નવેમ્બરના રોજ ACP મનસ્વી વશિષ્ઠના સસ્પેન્શનની પુષ્ટિ કરી હતી. જોકે, દિલ્હી પોલીસ તરફથી આ અંગે તાત્કાલિક કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપવામાં આવ્યું નહોતું. શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનમાં પોલીસ અને વકીલો વચ્ચે થયેલા વિવાદ બાદ વશિષ્ઠ અને તત્કાલીન સ્ટેશન હાઉસ ઑફિસર (SHO) ઇન્સ્પેક્ટર અરુણ કુમારની બદલી કરવામાં આવી હતી. પોલીસ કર્મચારીઓ આ નિર્ણયનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા.

પ્રદર્શનકારીઓની માગ હતી કે બંને અધિકારીઓને તેમની અગાઉની જગ્યાએ ફરીથી નિયુક્ત કરવામાં આવે. હવે પ્રદર્શનમાં સામેલ થયેલા ACP વશિષ્ઠને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવતા પોલીસ વિભાગની અંદર અને વકીલોના સંગઠનમાં આ મુદ્દે ચર્ચા તેજ થઈ છે.

વકીલોએ અપમાનજનક ભાષા સામે કાર્યવાહીની માગ કરી

રોહિણી બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ રાજીવ તહલાને જણાવ્યું હતું કે પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર થયેલા પ્રદર્શન દરમિયાન વકીલો માટે વપરાયેલી ભાષા અસ્વીકાર્ય છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, વકીલોને ‘કાળા કોટવાળા લોકો’ કહીને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ શબ્દો માત્ર કોઈ એક વકીલ માટે નહીં, પરંતુ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશથી લઈને જિલ્લા અને તાલુકા અદાલતોમાં પ્રેક્ટિસ કરતા તમામ વકીલો માટે અપમાનજનક છે.

તહલાએ કહ્યું કે પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક લોકોએ વકીલોનો સામનો કરવાની વાત કરી હતી, જ્યારે એક વ્યક્તિએ તો તેમને AK-47થી ગોળી મારી દેવાની વાત પણ કરી હતી. તેમના મતે, લોકશાહીમાં આવી ભાષાને કોઈ સ્થાન નથી. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી પોલીસની છે, તેથી પોલીસ કર્મચારીઓ તરફથી આવી ટિપ્પણીઓ થાય તે ગંભીર બાબત છે.

તેમણે જણાવ્યું કે આ ઘટનાથી વકીલોમાં નારાજગી ફેલાઈ હતી અને તેઓ હડતાળ પર ઉતર્યા હતા. પોલીસ કમિશનર સમક્ષ પણ આ મુદ્દે કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી. ACP વશિષ્ઠ સામે થયેલી કાર્યવાહીનું સ્વાગત કરતાં તેમણે ઉમેર્યું કે અયોગ્ય ભાષાનો ઉપયોગ કરનારા અન્ય પોલીસ અધિકારીઓ સામે પણ પગલાં લેવાં જોઈએ.

23 ઑક્ટોબરની ઘટનાથી વિવાદની શરૂઆત

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત 23 ઑક્ટોબરે શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનમાં પોલીસ કર્મચારીઓ અને વકીલો વચ્ચે થયેલી અથડામણથી થઈ હતી. આ ઘટનામાં વકીલ લલિત બંસલના માથામાં ગંભીર ઈજા થઈ હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા હતા. ત્યારબાદ શાહદરા સહિત અન્ય જિલ્લા અદાલતોના વકીલોએ સંબંધિત પોલીસ અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહીની માગ સાથે અનિશ્ચિત સમયની હડતાળ શરૂ કરી હતી.

વકીલોની માગણીઓ વચ્ચે દિલ્હી પોલીસે 28 ઑક્ટોબરે બે અધિકારીઓની બદલી કરી હતી. ACP મનસ્વી વશિષ્ઠ, જે ગાંધીનગરમાં સબ-ડિવિઝનલ પોલીસ ઑફિસર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા, તેમને સ્પેશિયલ પોલીસ યુનિટ ફૉર વુમન એન્ડ ચિલ્ડ્રન (SPUWAC)માં મોકલવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનના તત્કાલીન SHO ઇન્સ્પેક્ટર અરુણ કુમારની સિક્યુરિટી યુનિટમાં બદલી કરવામાં આવી હતી. આ નિર્ણય બાદ વકીલોએ હડતાળ સમાપ્ત કરી હતી, પરંતુ પોલીસ કર્મચારીઓમાં અસંતોષ વધ્યો હતો.

પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર 150 કર્મચારીઓનું પ્રદર્શન

2 નવેમ્બરના રોજ આશરે 150 પોલીસ કર્મચારીઓ, જેમાં મહિલા કર્મચારીઓ પણ સામેલ હતી, દિલ્હી પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર એકત્ર થયા હતા. તેમના હાથમાં પોસ્ટર અને પાટિયાં હતાં. તેમણે બંને અધિકારીઓની બદલી રદ કરવાની માગ સાથે ‘વર્દીનું અપમાન સહન નહીં કરીએ’ જેવા નારા લગાવ્યા હતા.

પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું હતું કે ફરજ દરમિયાન પોલીસ કર્મચારીઓને અદાલતો અને પોલીસ સ્ટેશનોમાં ધમકીઓ તથા દબાણનો સામનો કરવો પડે છે. ACP વશિષ્ઠે જણાવ્યું હતું કે કર્મચારીઓએ પોતાની ફરિયાદો વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સુધી પહોંચાડવા માટે મંચની માગ કરી હતી અને આ અંગે ઔપચારિક અરજી પણ આપી હતી. તેમણે પોલીસ સ્ટેશનોની સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવીને સવાલ કર્યો હતો કે પોલીસ સ્ટેશન જ સુરક્ષિત ન હોય તો સમાજની સુરક્ષા કેવી રીતે જાળવી શકાય?

પોલીસ કમિશનર સમક્ષ પાંચ માગણીઓ રજૂ

પ્રદર્શન દરમિયાન નવી દિલ્હી DCP સચિન શર્મા સહિતના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ કર્મચારીઓને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમારે પોલીસ મુખ્યાલયમાં ‘સંપર્ક સભા’ યોજી કર્મચારીઓની ફરિયાદો સાંભળી હતી.

ACP વશિષ્ઠના નેતૃત્વમાં આશરે સાત કર્મચારીઓના પ્રતિનિધિમંડળે પાંચ માગણીઓ રજૂ કરી હતી. તેમાં શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનની ઘટનામાં સામેલ હોવાનો આરોપ ધરાવતા વકીલો સામે કાર્યવાહી, પોલીસ કર્મચારીઓ સાથે મારપીટ કે ગેરવર્તન કરનારા સામે FIR, અદાલતોમાં વિશેષ સુરક્ષા દળની તૈનાતી, જવાબદાર વકીલોના લાઇસન્સ રદ કરવાની પ્રક્રિયા અને નોંધાયેલી FIRના આધારે તપાસ તથા આરોપનામાની કાર્યવાહીનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત, અદાલતો અને પોલીસ સ્ટેશનોમાં પોલીસ-વકીલ વચ્ચે વિવાદ થાય ત્યારે તેનો ઉકેલ લાવવા માટે સ્પષ્ટ માનક કાર્યપદ્ધતિ (SOP) બનાવવાની માગ પણ કરવામાં આવી હતી.

પોલીસ વિભાગે ફરિયાદો ઉકેલવાની ખાતરી આપી

દિલ્હી પોલીસના નિવેદન અનુસાર, પોલીસ કમિશનર અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ કર્મચારીઓની ફરિયાદો ધીરજપૂર્વક સાંભળી હતી. કમિશનરે પોલીસ કર્મચારીઓની શિસ્ત, પ્રતિબદ્ધતા અને વ્યાવસાયિક કામગીરીની પ્રશંસા કરી હતી. કાયદો અને વ્યવસ્થાની ફરજ ઉપરાંત BRICS સમિટના સફળ આયોજનમાં તેમના યોગદાનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

પોલીસ કમિશનરે યોગ્ય અને સમયસર ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવાની ખાતરી આપી હતી. બાર એસોસિએશનો અને બાર કાઉન્સિલ ઑફ દિલ્હીના પ્રતિનિધિઓ સાથે બેઠક બાદ સંયુક્ત સંકલન સમિતિ બનાવવાનો નિર્ણય પણ લેવાયો છે. આ સમિતિ જિલ્લા સ્તરે અને પોલીસ મુખ્યાલયમાં કર્મચારીઓની સમસ્યાઓ ઉકેલવા પ્રયાસ કરશે. બઢતી, MACP, આવાસ અને નોકરી સંબંધિત અન્ય મુદ્દાઓ પર પણ ધ્યાન આપવાની વાત કરવામાં આવી છે.

2019ના પોલીસ પ્રદર્શનની યાદો તાજી

આ ઘટનાએ નવેમ્બર 2019માં દિલ્હી પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર થયેલા મોટા પ્રદર્શનની યાદ અપાવી છે. તે સમયે 2,000થી વધુ પોલીસ કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનો વકીલો સાથેના વિવાદ તથા પોલીસ કર્મચારીઓ પર થયેલા હુમલાના વિરોધમાં એકત્ર થયા હતા. તીસ હજારી અદાલતમાં પાર્કિંગના મુદ્દે શરૂ થયેલો વિવાદ ગંભીર અથડામણમાં ફેરવાયો હતો.

હાલના વિવાદમાં પણ પોલીસ કર્મચારીઓ વિભાગની અંદર ફરિયાદો રજૂ કરવા માટે વ્યવસ્થિત મંચની માગ કરી રહ્યા છે. ACP મનસ્વી વશિષ્ઠના સસ્પેન્શન બાદ હવે વકીલો વિરુદ્ધ વાંધાજનક ભાષા વાપરનારા અન્ય પોલીસ કર્મચારીઓ સામે પણ કાર્યવાહી થાય છે કે નહીં તેના પર સૌની નજર છે.