
UP Draft Voter List: 2027ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં મતદાર યાદીને લઈને રાજકીય ગરમાવો વધી રહ્યો છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) દરમિયાન 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોનાં નામ યાદીમાંથી કપાયાં હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) નવદીપ રિણવાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ચૂંટણી પંચ મતદારોના ધર્મ કે જાતિના આધારે કોઈ આંકડા રાખતું નથી. બીજી તરફ, સમાજવાદી પાર્ટીના વડા અખિલેશ યાદવે યોગીના નિવેદન સામે આકરો પ્રહાર કરતાં તેને ખોટા આંકડા ફેલાવવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો છે.
મંગળવારે ચૂંટણી પંચે સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR) પ્રક્રિયા બાદ ઉત્તર પ્રદેશની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરી હતી. આ દરમિયાન નવદીપ રિણવાએ જણાવ્યું કે મતદાર યાદીમાં નામ, પિતા અથવા પતિનું નામ, ઉંમર, મકાન નંબર અને લિંગ જેવી વિગતો નોંધવામાં આવે છે. તેમાં ધર્મ કે જાતિ માટે કોઈ અલગ કૉલમ નથી. તેથી ચૂંટણી પંચ પાસે ધર્મના આધારે મતદારોનાં નામ ઉમેરાયા કે કપાયા હોવાના સત્તાવાર આંકડા ઉપલબ્ધ નથી.
યોગીના 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોના દાવા પર સવાલ
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની સ્પષ્ટતા બાદ યોગી આદિત્યનાથના દાવા અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. જ્યારે ચૂંટણી પંચ ધર્મના આધારે મતદારોનો રેકોર્ડ જ રાખતું નથી, ત્યારે 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોનાં નામ કપાયાં હોવાનો આંકડો પંચના સત્તાવાર રેકોર્ડથી ચકાસી શકાય તેમ નથી.
ચૂંટણી પંચે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તે ધર્મના આધારે મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા કે દૂર કરવા અંગે કોઈ વિશ્લેષણ જાહેર કરતું નથી. આમ, મુખ્યમંત્રીના નિવેદન અને ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર પ્રક્રિયા વચ્ચેનો તફાવત ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
उप्र के मुख्यमंत्री जी से जनता पूछ रही है कि अफ़वाह फैलाने के लिए आरोपी व्यक्ति पर किस धारा में मुक़दमा दर्ज होता है?
1.27 करोड़ हिंदुओं के वोट कटने का आँकड़ा उनके सूचना विभाग के टकसाल में ढाला गया है क्या?
उप्र के मुख्यमंत्री जी से आग्रह है कि अपना उपहास उड़ानेवाली बातें कम ही किया करें, जनता में उनके ऊपर जो एक-दो प्रतिशत विश्वास बचा है कहीं वो भी डबल ज़ीरो न हो जाए। पहला ज़ीरो वो अपने झूठे बयानों से ख़ुद लगा लेंगे, दूसरा ज़ीरो दिल्लीवाले लगा देंगे क्योंकि वो तो काफ़ी दिनों से उन्हें ज़ीरो करने की फ़िराक़ में हैं।
भाजपाई ‘मिथ्या-आँकड़ाजीवी’ लोग हैं।
— Akhilesh Yadav (@yadavakhilesh) November 17, 2026
અખિલેશ યાદવનો યોગી પર પ્રહાર
ડ્રાફ્ટ યાદી જાહેર થયા બાદ સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવે સોશિયલ મીડિયા પર બે ટ્વીટ કરીને ભાજપ અને યોગી સરકારને નિશાન બનાવી હતી. તેમણે સવાલ કર્યો કે 1.27 કરોડ હિંદુ મતો ઘટી ગયાનો આંકડો ક્યાંથી આવ્યો છે અને શું તે મુખ્યમંત્રીના માહિતી વિભાગમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે?
અખિલેશે કહ્યું કે અફવા ફેલાવવા બદલ કઈ કલમ હેઠળ કાર્યવાહી થાય છે તે અંગે મુખ્યમંત્રીએ જવાબ આપવો જોઈએ. તેમણે યોગીને બિનજરૂરી નિવેદનો ટાળવાની સલાહ આપતાં કહ્યું કે જનતાનો જે થોડો વિશ્વાસ બચ્યો છે, તે પણ ખોટાં નિવેદનોને કારણે ગુમાવી શકે છે. તેમણે ભાજપના લોકો પર ખોટા આંકડા ફેલાવવાનો આરોપ પણ મૂક્યો હતો.
UP Draft Voter Listમાં 13.58 કરોડ મતદારો
ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ડ્રાફ્ટ યાદીમાં ઉત્તર પ્રદેશના કુલ 13,58,68,905 મતદારોનાં નામ નોંધાયેલાં છે. 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ જાહેર થયેલી અગાઉની અંતિમ મતદાર યાદીમાં 13,39,84,792 મતદારો હતા. આ પ્રમાણે સાત મહિનામાં મતદારોની સંખ્યામાં ચોખ્ખો 18,84,113નો વધારો થયો છે.
આ સમયગાળામાં મહિલા મતદારોની સંખ્યામાં 10,96,828 અને પુરુષ મતદારોની સંખ્યામાં 7,87,449નો વધારો થયો છે. જ્યારે થર્ડ જેન્ડરના મતદારોની સંખ્યામાં 164નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
18થી 19 વર્ષના મતદારોમાં 5.80 લાખનો ઘટાડો
ડ્રાફ્ટ યાદીમાં 18થી 19 વર્ષની વયના મતદારોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. એપ્રિલ 2026ની અંતિમ યાદીમાં આ વયજૂથના 17,63,360 મતદારો હતા. નવેમ્બરની ડ્રાફ્ટ યાદીમાં આ સંખ્યા ઘટીને 11,83,352 થઈ છે. એટલે કે કુલ 5,80,008 મતદારોનો ઘટાડો થયો છે.
2027ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા યુવાનોની ભૂમિકા મહત્ત્વની રહેવાની હોવાથી આ આંકડો ચર્ચામાં છે. બીજી તરફ, રિણવાએ જણાવ્યું કે દર એક હજાર પુરુષ મતદારોની સામે મહિલા મતદારોનું પ્રમાણ 834થી વધીને 840 થયું છે. જ્યારે મતદાર-વસ્તીનું પ્રમાણ 55.17થી વધીને 55.95 ટકા થયું છે.
2.58 કરોડ પાત્ર નાગરિકો મતદાર યાદીની બહાર
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ઉત્તર પ્રદેશમાં 18 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના નાગરિકોની અંદાજિત સંખ્યા 16.16 કરોડ છે. જ્યારે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં 13.58 કરોડ નામ નોંધાયેલાં છે. આ રીતે અંદાજિત પાત્ર વસ્તી અને નોંધાયેલા મતદારો વચ્ચે લગભગ 2.58 કરોડનો તફાવત છે.
રિણવાએ જણાવ્યું કે આ અંદાજ જુલાઈ 2020માં રાષ્ટ્રીય વસ્તી પંચ દ્વારા પ્રકાશિત વસ્તીના અંદાજ પર આધારિત છે. તેમણે પાત્ર નાગરિકો, ખાસ કરીને યુવાનો અને મહિલાઓને મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
અખિલેશનો મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિનો આરોપ
અખિલેશ યાદવે ભાજપ પર ખોટા મતદારોનાં નામ ઉમેરાવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો. તેમણે ASDD એટલે કે Absent, Shifted, Dead or Duplicate શ્રેણીનો ઉલ્લેખ કરીને મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિ થવાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી.
તેમણે જણાવ્યું કે સમાજવાદી પાર્ટીનું બૂથ સ્તરનું સંગઠન ફોર્મ-6 મારફતે ઉમેરાતા દરેક નવા મતદારના નામ પર નજર રાખશે. આ કામગીરીમાં બૂથ પ્રભારી, PDA પ્રહરી, પક્ષના હોદ્દેદારો, જાહેર થયેલા અને સંભવિત ઉમેદવારો તથા સમર્થકોને જોડવામાં આવશે.
અખિલેશે ચૂંટણી અધિકારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિ સામે આવશે તો પુરાવા સાથે FIR નોંધાવવામાં આવશે. તેમણે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે બરતરફી, પેન્શન અને સરકારી લાભો રોકવા સહિતની કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવાની વાત પણ કરી હતી.
‘फ़ार्म छह’ की किसी भी गड़बड़ी के लिए जनता भाजपाइयों व भ्रष्ट अधिकारियों को छठी का दूध याद दिला देगी।
भ्रष्ट अधिकारियों का अगला पड़ाव कारागार होगा।
भाजपाई और उनके षड्यंत्रजीवी संगी-साथी उप्र में अपनी हार सामने देखकर विशेष ख़ुफ़िया मुहिम चलाकर ASDD अर्थात ‘Absent, Shifted, Dead or Duplicate’ मतलब ‘अनुपस्थित, स्थानांतरित, मृत या दोहरे’ नाम के ज़रिए नक़ली वोट जोड़ने की जो साज़िश कर रहे हैं, उस पर हर एक
बूथ से लेकर निर्वाचन आयोग तक हमारे बूथ प्रभारी, पीडीए प्रहरी, घोषित व संभावित प्रत्याशी, प्रदेश से लेकर जिला व विधानसभा स्तर तथा हर वाहिनी के हर पदाधिकारी, पार्टी के सदस्य, समर्थक व शुभचिंतक की हर एक नये वोट पर पैनी-गहरी नज़र रहेगी। हमने ऐसी व्यवस्था की है कि हर सजग नागरिक अपने पड़ोस के नये जुड़नेवाले वोट पर निगाह रखे। हम एक-एक वोट का हिसाब भी माँगेंगे और अंश मात्र भी बेईमानी होने पर वोट को जुड़ने नहीं देंगे, और किसी तरह जुड़ भी गया तो उसके लिए ज़िम्मेदार अधिकारी के ख़िलाफ़ सबूत सहित तत्काल रिपोर्ट लिखवाकर उसको नौकरी से बर्ख़ास्त भी कराएंगे, पेंशन व फ़ंड भी रुकवाएँगे और सज़ा भी दिलवाएँगे।भाजपा अधिकारियों पर दबाव डालकर ग़ैरक़ानूनी रूप से नाम जुड़वाने की जो चाल चल रही है उसके ख़िलाफ़ एक-एक सबूत जुटाया जाएगा और एफ़आइआर भी कराई जाएगी। इस लोकतांत्रिक अपराध में संलिप्त हर किसी के विरुध्द मुक़दमा दर्ज़ करवाकर सज़ा दिलवाई जाएगी।
जब मुक़दमा चलेगा और सज़ा होगी तो कोई भाजपाई इन दोषी अधिकारियों को बचाने नहीं आएगा। अधिकारी याद रखें भाजपा किसी की सगी नहीं है। जब जेल में सज़ा भुगतते हुए ये भ्रष्ट अधिकारी अकेले में बैठकर अपने किये पर पछता रहे होंगे उसी समय जेल के बाहर उनके परिवार के लोग अपने रिश्तेदारों, मित्रों की उलाहना व कटाक्ष झेल रहे होंगे। जो भ्रष्ट अधिकारी ये सोच रहे हैं कि उन्होंने इतना कमा लिया है कि सात पुश्तें बैठकर खाएंगी तो वो ये याद रखें कि उनकी बेतहाशा बढ़ती ज़मीन-जायदाद पर भी जनता की निगाह है, जब जाँच होगी तो क़ानून उसकी नाजायज़ संपत्ति भी उनसे छीन लेगा।
जनता की स्पष्ट चेतावनी है : न कोई बेईमान बचेगा, न किसी बेईमान को छोड़ा जाएगा।
जय संविधान-जय हिंदुस्तान!
@ECISVEEP
@ceoup— Akhilesh Yadav (@yadavakhilesh) November 17, 2026
16 ડિસેમ્બર સુધી દાવા અને વાંધા નોંધાવી શકાશે
ચૂંટણી પંચે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી અંગે દાવા અને વાંધા નોંધાવવાની સમયમર્યાદા 17 નવેમ્બરથી 16 ડિસેમ્બર 2026 સુધી નક્કી કરી છે.
- ફોર્મ-6 દ્વારા નવા મતદાર તરીકે નામ ઉમેરાવી શકાશે.
- ફોર્મ-7 દ્વારા મતદાર યાદીમાં નામ દૂર કરવા અંગે વાંધો નોંધાવી શકાશે.
- ફોર્મ-8 દ્વારા નામ અને અન્ય વિગતોમાં સુધારો કરાવી શકાશે.
રિણવાના જણાવ્યા અનુસાર, દાવા અને વાંધાઓનો નિકાલ 28 ડિસેમ્બર સુધી કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ 4 જાન્યુઆરી 2027ના રોજ અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર થશે.
રાજ્યનાં 1,73,730 મતદાન મથકો પર 21, 22, 28 અને 29 નવેમ્બરના રોજ સવારે 10થી સાંજે 4 વાગ્યા સુધી વિશેષ શિબિરો યોજાશે. આ દરમિયાન બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) મતદાર યાદી અને અરજીપત્રકો સાથે ઉપલબ્ધ રહેશે.
2027ની ચૂંટણી પહેલાં મતદાર યાદી પર નજર
ઉત્તર પ્રદેશમાં મતદાર યાદીને લઈને હવે રાજકીય પક્ષો અને ચૂંટણી પંચ વચ્ચે સવાલ-જવાબનો દોર શરૂ થયો છે. એક તરફ યોગી આદિત્યનાથનો 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોનાં નામ કપાયાં હોવાનો દાવો છે, તો બીજી તરફ ચૂંટણી પંચે ધર્મ આધારિત આંકડા રાખવામાં આવતા ન હોવાની સ્પષ્ટતા કરી છે.
ડ્રાફ્ટ યાદીમાં કુલ મતદારોની સંખ્યામાં 18.84 લાખનો ચોખ્ખો વધારો થયો છે, પરંતુ 18થી 19 વર્ષના મતદારોમાં 5.80 લાખનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે, કુલ વધારો કે ઘટાડાના આંકડાથી કયા સમુદાયનાં કેટલાં નામ ઉમેરાયાં અથવા કપાયાં તે જાણી શકાય તેમ નથી. હવે દાવા અને વાંધાની પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદાર યાદીમાં પારદર્શિતા જળવાય અને દરેક પાત્ર નાગરિકને મતદાનનો અધિકાર મળે તે મહત્ત્વનું રહેશે.







