CAG Report Assam Budget Violation: ભારતના કંટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG) એ પોતાના ૨૦૨૪-૨૫ ના ઓડિટ રિપોર્ટમાં આસામની ભાજપ સરકારની આર્થિક જોહુકમી અને નાણાકીય ગેરરીતિઓનો ભાંડો ફોડ્યો છે. સત્તાવાર રિપોર્ટ અનુસાર, સરકારે કોઈ પણ પ્રકારની બજેટ જોગવાઈ કે કાયદાકીય પુનર્વિનિયોજન આદેશ વિના જ અંધાધૂંધ રીતે ૧૩ મામલાઓમાં રૂ. ૫૦૯.૫૯ કરોડનો જંગી ખર્ચ કરી નાખ્યો, જે ભારતીય બંધારણની કલમ ૨૦૪ નું સીધું ઉલ્લંઘન છે. લોકશાહીમાં જનતાના નાણાં ખર્ચતા પહેલા વિધાનસભાની કાનૂની મંજૂરી લેવી અનિવાર્ય હોવા છતાં, આ કરોડો રૂપિયા ‘Public Debt and Servicing of Debt’ (જાહેર દેવું અને દેવાની સેવા) હેઠળ કોઈ પણ પૂરક સ્વીકૃતિ વિના વાપરી નખાયા. સીએજીએ આકરી ટિપ્પણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ માત્ર કાગળ પરની ભૂલ નથી, પરંતુ ધારાસભાની ઈચ્છા વિરુદ્ધ સરકારી વિભાગોમાં વ્યાપેલી અરાજકતા અને નાણાકીય ભ્રષ્ટાચારનો જીવતો પુરાવો છે.
રૂ. ૨૩,૦૦૦ કરોડથી વધુના વપરાશ પ્રમાણપત્રો ગાયબ, નાણાં વિભાગ જ શંકાના ઘેરામાં
સરકારી નાણાંની જવાબદારી અને પારદર્શિતાના મામલે આસામ પ્રશાસન સંપૂર્ણપણે ખાડે ગયું છે. ઓડિટ રિપોર્ટ મુજબ, ૩૧ માર્ચ ૨૦૨૫ સુધીમાં આસામ સરકાર રૂ. 23,240.56 કરોડની માતબર રકમના કુલ ૬,૯૨૯ વપરાશ પ્રમાણપત્રો (Utilisation Certificates) કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સ પાસે જમા કરાવી શકી નથી. સીએજીના જણાવ્યા અનુસાર, આ સત્તાવાર પ્રમાણપત્રો વિના એ નક્કી કરવું અશક્ય છે કે જનતાની ટેક્સની કમાણી જે હેતુ માટે મંજૂર કરાઈ હતી ત્યાં જ વપરાઈ છે કે પછી તેમાં મોટું કૌભાંડ આચરવામાં આવ્યું છે. ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે આ ગેરરીતિમાં ખુદ નાણાં વિભાગ સૌથી મોખરે છે, જેના એકલાના જ રૂ. ૪,૦૬૭.૦૬ કરોડના વપરાશ પ્રમાણપત્રો બાકી બોલે છે.
બે દાયકાથી ચાલતી આર્થિક લૂંટ, વગર વાઉચરે સરકારી તિજોરીમાંથી કરોડો રૂપિયા સાફ
નબળા સરકારી નિયંત્રણ અને વહીવટી લૂંટનું બીજું ઉદાહરણ આપતા રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, માર્ચ ૨૦૨૫ સુધીમાં રૂ. ૭૫૩.૬૧ કરોડની કિંમતના ૧,૨૨૨ એબ્સ્ટ્રેક્ટ કન્ટીન્જન્ટ (AC) બિલ્સને વિગતવાર કાઉન્ટર-સાઇન કરેલા કન્ટીન્જન્ટ બિલ્સમાં બદલવામાં આવ્યા જ નથી. એટલે કે, કાયદાકીય રીતે જરૂરી એવા કોઈ પણ વાઉચર કે સમર્થિત દસ્તાવેજો વિના જ સરકારી તિજોરીમાંથી કરોડો રૂપિયા ઉપાડી લેવાયા. આ ઉપરાંત, ૨૦૨૪-૨૫ માં એક જ ગ્રાન્ટ હેઠળ રૂ. ૬૦૪.૪૦ કરોડનો વધારાનો ગેરકાયદે ખર્ચ કરાયો, જેને બંધારણની કલમ ૨૦૫ હેઠળ વિધાનસભામાં પાસ કરાવવો જરૂરી છે. આનાથી પણ વધુ ગંભીર બાબત એ છે કે ૨૦૦૬-૦૭ થી ૨૦૨૩-૨૪ વચ્ચે કરાયેલા રૂ. ૧૧,૯૯૫.૬૯ કરોડના વધારાના ચૂકવણાને નિયમિત કરવાનો મામલો છેલ્લા બે દાયકાથી અભરાઈએ ચડાવી દેવાયો છે.
આસામ પોલીસનો નવો આતંક: ડ્રગ્સ વિરોધી કાર્યકર્તા પર બર્બર કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર
બીજી તરફ, પૂર્વોત્તર ભારતમાં સરકારી તંત્ર કઈ હદે ક્રૂર બન્યું છે તેનો પુરાવો ડ્રગ્સ વિરોધી કાર્યકર્તા ગુમિન મિઝેના કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર (કસ્ટડીમાં અત્યાચાર) ની ઘટનાથી મળે છે. Arunachal Anti-Drug Warriors (APADW) ના પ્રમુખ મિઝેની આસામ પોલીસે ૨૦ મેના રોજ ઇટાનગરથી ધરપકડ કરી હતી. ત્યાર બાદ સોશિયલ મીડિયા પર પોલીસ કસ્ટડી દરમિયાન તેમના શરીર પર થયેલા ઈજાના નિશાન અને સોજાના વીડિયો વાયરલ થતાં જ ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. અરુણાચલ પ્રદેશના સીએમ પેમા ખાંડુએ આસામ સરકાર સમક્ષ આ અંગે તીવ્ર ચિંતા અને વિરોધ વ્યક્ત કરવો પડ્યો છે. મિઝે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી નશાના કારોબાર સામે લડી રહ્યા છે, પરંતુ સ્થાનિક પોલીસ ડ્રગ્સ સ્મગલરોના ઈશારે કામ કરતી હોય તેમ નેશનલ હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન (NHRC) માં પણ પોલીસ વિરુદ્ધ સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાઈ છે, જોકે પોલીસે બચાવમાં આ વીડિયોને AI દ્વારા બનાવાયેલા ગણાવ્યા છે.
મણિપુર હિંસા પર સુપ્રીમ કોર્ટનો કટોકટીનો આદેશ
વર્ષ ૨૦૨૩ થી વંશીય હિંસાની આગમાં સળગી રહેલા મણિપુરના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ભાજપ શાસિત કાયદો અને વ્યવસ્થાની લાચારી પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ચીફ જસ્ટિસની બેન્ચે મણિપુર હિંસાના કેસોની સુનાવણી તાત્કાલિક ઝડપી બનાવવાનો આદેશ આપતા સત્તાવાળાઓ પાસે સ્ટેટસ રિપોર્ટ માંગ્યો છે. કોર્ટે સીબીઆઈની એ અરજી પર સુનાવણી કરી જે ગૌહાટી હાઈકોર્ટ દ્વારા મહિલાઓ સાથે ગેંગરેપ કરવાના અને તેમને નગ્ન ફેરવવાના અત્યંત ચોંકાવનારા ગુનાના બે મુખ્ય આરોપીઓ – અરુણ ખુંડોંગબામ અને નામેરાકપમ કિરણ મેઇતેઇ – ને અપાયેલા જામીન વિરુદ્ધ હતી. અદાલતે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે પીડિતોનો ન્યાય વ્યવસ્થા પરથી ભરોસો ઉઠી રહ્યો છે, જ્યારે પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારીના રિપોર્ટ અનુસાર રાજ્યની પોલીસ ભારે દબાણ હેઠળ છે અને સ્થિતિ સતત નાજુક બની રહી છે.
નાગા સંગઠનનું મણિપુર સરકારને ચાર દિવસનું અલ્ટીમેટોમ
મણિપુરમાં વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતા એટલી હદે વધી ગઈ છે કે ઓલ નાગા સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (ANSAM) એ રાજ્યની બીરેન સિંહ સરકારને ૬ નાગા નાગરિકોના અપહરણ મામલે ચાર દિવસનું અલ્ટીમેટોમ આપી સરકારના બહિષ્કારની ચેતવણી આપી છે. સંગઠનનો ગંભીર આરોપ છે કે કેન્દ્ર સરકાર અને વિવિધ ઉગ્રવાદી જૂથો વચ્ચે થયેલો Suspension of Operations (SoO) શાંતિ કરાર હવે ગુનેગારો માટે નિર્દોષ નાગરિકોની હત્યા અને અપહરણ કરવા માટેનું સત્તાવાર ‘લાઇસન્સ’ બની ગયો છે. સંગઠને રાજ્યના ગૃહમંત્રી ગોવિંદદાસ કોન્થૌજામ પર ‘જાહેરમાં જૂઠ’ બોલવાનો આરોપ લગાવીને શાસક પક્ષના તમામ નાગા ધારાસભ્યોને સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચી લેવા હાકલ કરી છે.
વોટબેંક માટે મેઘાલયના સીએમ કોનરાડ સંગમા યુસીસીના મુદ્દે સરકારી શરણમાં
દિલ્હીના શાસકો સામે પહેલા આક્રમક વલણ અપનાવનારા મેઘાલયના મુખ્યમંત્રી કોનરાડ સંગમાએ પણ હવે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) પર પોતાનું વલણ નરમ કરી લીધું છે. આસામ અને ઉત્તરાખંડમાં આદિવાસી પરંપરાગત પ્રથાઓને મુક્તિ અપાતા જ તેમણે સંતોષ વ્યક્ત કરીને લવચીક વલણના સંકેતો આપ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક લોકોમાં હજુ પણ ભારે આશંકા છે કે કેન્દ્રની કથિત એકસૂત્રતા વાળી નીતિ ભવિષ્યમાં મેઘાલયની ઐતિહાસિક માતૃસત્તાક વ્યવસ્થા અને મૂળ આદિવાસી અધિકારોને કાયદાકીય રીતે નબળી પાડી દેશે.
ઔદ્યોગિકીકરણના આંધળા અનુકરણથી પૂર્વોત્તર ભારતમાં વાયુ પ્રદૂષણમાં ૨૫ વર્ષમાં ભયાનક વધારો
સરકારી નીતિઓ માત્ર સામાજિક કે આર્થિક રીતે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણીય રીતે પણ વિનાશક સાબિત થઈ રહી છે. કોલકાતાની બોઝ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સંશોધકોએ ૨૫ વર્ષ (૨૦૦૦ થી ૨૦૨૪) ના સેટેલાઇટ ડેટાના આધારે ખુલાસો કર્યો છે કે ક્યારેય ભારતના સૌથી સ્વચ્છ ગણાતા પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં વાયુ પ્રદૂષણનું સ્તર ભયાનક હદે વધી ગયું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પીએમ પ્રદૂષણ અને ધુમાડા સાથે જોડાયેલા ઓર્ગેનિક કાર્બન એરોસોલના પ્રમાણમાં ૨૦ થી ૫૦ ટકા સુધીનો જંગી વધારો થયો છે. આસામ, મેઘાલય અને ત્રિપુરામાં વ્યાપેલા આ ભારે પ્રદૂષણના કારણે આખો વિસ્તાર હવે નીચલા ઇન્ડો-ગંગા મેદાન સુધી ફેલાયેલા એક જીવલેણ પ્રદૂષણ કોરિડોરમાં ફેરવાઈ ગયો છે, જેના માટે સત્તાધીશોની નબળી પર્યાવરણીય નીતિઓ જવાબદાર છે.
આ પણ વાંચો:
