Modi NEET farmers protest statement: નવી દિલ્હીના રાજકીય અને સામાજિક પરિદ્રશ્યમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. તાજેતરમાં જંતર-મંતર પર થયેલા પ્રોટેસ્ટ, લાઠીચાર્જ અને અરાજકતાના માહોલ વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું પેપર લીક વિરુદ્ધ કડક નિવેદન સામે આવ્યું છે. એનડીએ (NDA) સંસદીય પક્ષની બેઠકને સંબોધિત કરતા પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે નીટ (NEET) પેપર લીક પ્રકરણમાં દોષિતો સામે અત્યાર સુધી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે અને ભવિષ્યમાં પણ તેમાં સંડોવાયેલા કોઈપણ અપરાધીને છોડવામાં આવશે નહીં. આ બેઠક એટલા માટે પણ ખૂબ મહત્વની હતી કારણ કે વર્તમાન સમયમાં કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર પાસે સંસદમાં પોતાના દમ પર પૂર્ણ બહુમત એટલે કે ૨૭૨ નો આંકડો નથી, જેના કારણે એનડીએના ઘટક પક્ષોનું સમર્થન અત્યંત અનિવાર્ય બની જાય છે. કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરણ રિજિજુએ પણ આ બેઠક બાદ મીડિયાને માહિતી આપી હતી કે આ કેસમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૩ જેટલા મુખ્ય આરોપીઓની ધરપકડ કરીને તેમને જેલના સળિયા પાછળ મોકલી દેવામાં આવ્યા છે અને સરકાર આ મુદ્દે ખૂબ જ ગંભીરતાથી કામ કરી રહી છે.
નીટ યુજી પરીક્ષાનું વિશાળ સ્વરૂપ અને વિદ્યાર્થીઓ સામેના પડકારો
દેશની સૌથી મોટી મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા ગણાતી નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (NEET UG) દ્વારા જ દેશની પ્રખ્યાત સરકારી અને ખાનગી કોલેજોમાં એમબીબીએસ (MBBS), બીડીએસ (BDS) અને આયુષ અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. આ પરીક્ષાનું કદ એટલું વિશાળ છે કે તેમાં દર વર્ષે ૨૨ લાખથી પણ વધુ વિદ્યાર્થીઓ ભાગ લે છે અને દેશભરની ૭૦૦થી વધુ મેડિકલ કોલેજોની બેઠકો માટે સખત સ્પર્ધા થાય છે. લાખો યુવાનો પોતાના જીવનના બેથી પાંચ વર્ષ સુધી આની કઠિન તૈયારી પાછળ ખર્ચે છે, જેમાં પરિવારોની મૂડી અને બચત પણ દાવ પર લાગી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે પણ પેપર લીક જેવી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનાઓ સામે આવે છે, ત્યારે માત્ર વિદ્યાર્થીઓ જ નહીં પરંતુ તેમના સમગ્ર પરિવારને માનસિક, શારીરિક અને આર્થિક રીતે ભારે સંતાપ સહન કરવો પડે છે. સરકારનું એવું પણ કહેવું છે કે આ મામલો પહેલેથી જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહ્યો છે અને સીબીઆઈ (CBI) દ્વારા તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે સરકારે સમય બગાડ્યા વિના ફરીથી સફળતાપૂર્વક નીટની પરીક્ષા યોજીને તેના પરિણામો પણ જાહેર કરી દીધા છે.
યુવાનોના ભવિષ્ય પર રાજકારણ ન કરવા પીએમ મોદીની વિપક્ષોને અપીલ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંસદીય બેઠક દરમિયાન તમામ રાજકીય પક્ષો અને નેતાઓને ખાસ અપીલ કરતા કહ્યું હતું કે કોઈએ પણ વિદ્યાર્થીઓને પોતાના રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગમાં ન લેવા જોઈએ. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે પરીક્ષાઓ અને અનિશ્ચિતતાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ પહેલેથી જ માનસિક તણાવ અને દબાણ હેઠળ જીવતા હોય છે, તેથી આવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર રાજકીય રોટલા શેકવાથી બાળકો પર અનાવશ્યક ભાવનાત્મક બોજ વધે છે. નેતાઓએ વિદ્યાર્થીઓને ભ્રમિત કરવાના બદલે તેમને યોગ્ય માર્ગદર્શન અને હૂંફ આપવી જોઈએ. પીએમ મોદીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે યુવાનોનું ભવિષ્ય કોઈપણ પ્રકારની રાજનીતિથી ઘણું ઉપર છે અને સરકાર આ શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ખામીઓને સુધારવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. જો કે, વિપક્ષો અને આંદોલનકારીઓનું માનવું છે કે સરકારી તંત્રની નિષ્ક્રિયતાના કારણે જ આ પ્રકારના કૌભાંડો વારંવાર પુનરાવર્તિત થાય છે, જેના કારણે દિલ્હીની સડકો પર યુવાનોનો આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે.
શંભુ બોર્ડર પર કિસાન મહાપંચાયત અને હરિયાણા પોલીસ દ્વારા કડક નાકાબંદી
પેપર લીક અને વિદ્યાર્થી આંદોલનના વિવાદ વચ્ચે હવે દેશના અન્નદાતાઓ એટલે કે ખેડૂતોનું આંદોલન પણ ફરી એકવાર સક્રિય થઈ ગયું છે, જેના કારણે સરકારની મુશ્કેલીઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પંજાબ, હરિયાણા અને હિમાચલ પ્રદેશના અનેક નામાંકિત કિસાન સંગઠનોએ સંયુક્ત રીતે ‘દેશ બચાઓ મોર્ચા’ના બેનર હેઠળ દિલ્હી સ્થિત કિસાનઘાટ પર યોજાનારી કિસાન મહાપંચાયતમાં ભાગ લેવા માટે કૂચ કરી હતી. આ તમામ ખેડૂતો ટ્રેક્ટરો, ટ્રૉલીઓ અને બસોમાં બેસીને દિલ્હી તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા, પરંતુ હરિયાણા પોલીસે પંજાબને અડકીને આવેલા પ્રખ્યાત શંભુ બોર્ડર પર જ ભારે પોલીસ ફોર્સ તૈનાત કરીને તેમને અટકાવી દીધા હતા. આ પ્રદર્શનમાં કિસાન મજદૂર સંઘર્ષ કમિટી, કિસાન મજદૂર મોર્ચા અને બીકેયુ એકતા સંઘર્ષ જેવા સંગઠનો મુખ્યરૂપે સામેલ છે, જેઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે દિલ્હી પહોંચવા માંગતા હતા પરંતુ સુરક્ષા વ્યવસ્થાના કારણે ભારે ઘર્ષણ સર્જાયું હતું.
શંભુ બોર્ડર પર સુરક્ષાના કડક બંદોબસ્ત અને કિસાન નેતાઓની અટકાયત
દિલ્હીમાં પહેલેથી જ ચાલી રહેલા વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શનો અને કાયદો-વ્યવસ્થાની નાજુક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હરિયાણા પ્રશાસને શંભુ બોર્ડર પર સુરક્ષાના અભેદ્ય કિલ્લેબંધી જેવી વ્યવસ્થાઓ ગોઠવી દીધી હતી. હજારોની સંખ્યામાં પોલીસકર્મીઓ અને અર્ધલશ્કરી દળોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા તેમજ રસ્તા પર કોંક્રિટના મજબૂત બેરિકેડ્સ અને મલ્ટી-લેયર સિક્યુરિટી ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી હતી જેથી ખેડૂતોનો કાફલો આગળ ન વધી શકે. પ્રશાસન દ્વારા કેટલાક પ્રમુખ કિસાન નેતાઓની અટકાયત પણ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો મળ્યા છે, જેના કારણે નારાજ થયેલા ખેડૂતોએ શંભુ બોર્ડર પર જ ધરણા અને પ્રદર્શન શરૂ કરી દીધા છે. હરિયાણામાં ભાજપની સરકાર છે જ્યારે પંજાબમાં આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર હોવાના કારણે આ રાજકીય અને પ્રશાસનિક ટકરાવ વધુ તીવ્ર બન્યો છે, અને ખેડૂતો એવો આક્ષેપ કરી રહ્યા છે કે સરકાર તેમના લોકતાંત્રિક અને મૂળભૂત અધિકારોનું હનન કરી રહી છે.
ભારત-યુએસ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ અને કૃષિ ક્ષેત્ર પર સંભવિત ખતરાની આશંકા
વર્તમાન કિસાન આંદોલનનું મુખ્ય કારણ ભૂતકાળના એમએસપી (MSP) અથવા કૃષિ કાનૂનોથી થોડું અલગ છે; આ વખતે ખેડૂતો ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) વચ્ચે પ્રસ્તાવિત બાયલેટરલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (વ્યાપારી કરાર) સામે પોતાનો ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવી રહ્યા છે. જો કે હજુ સુધી ભારત અને યુએસ વચ્ચે કોઈ અંતિમ વેપાર સમજૂતી પર સહી થઈ નથી અને બંને દેશોના અધિકારીઓ વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે, છતાં કિસાન યુનિયનોને એવો ભય સતાવી રહ્યો છે કે જો આ ડીલ હેઠળ ભારતે પોતાનું કૃષિ અને ડેરી બજાર અમેરિકા માટે ખોલી દીધું, તો દેશના કરોડો નાના અને સીમાંત ખેડૂતો બરબાદ થઈ જશે. અમેરિકામાં મોટા પાયે કોર્પોરેટ ફાર્મિંગ થાય છે, અત્યાધુનિક મશીનરી છે અને સરકાર દ્વારા સબસિડી આપવામાં આવે છે, જેની સામે ભારતનો નાનો ખેડૂત સ્પર્ધા કરવામાં અસમર્થ સાબિત થશે અને સોયાબીન, મકાઈ, કપાસ, સફરજન તેમજ ડેરી ઉત્પાદનોના ભાવ તૂટી જવાથી સ્થાનિક અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડશે.
સરકારનો પક્ષ અને ભવિષ્યની સંભવિત રાજકીય તથા સામાજિક અસરો
આ સમગ્ર વિરોધ પ્રદર્શનો અને આંદોલનો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારનું એવું સ્પષ્ટ વલણ રહ્યું છે કે હજુ સુધી અમેરિકા સાથે કોઈ નુકસાનકારક ટેરિફ ડીલ ફાઇનલ થઈ નથી અને સરકાર દેશના સ્થાનિક તથા સંવેદનશીલ કૃષિ ક્ષેત્રના હિતોનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે. સરકારનો દાવો છે કે આર્થિક સહયોગ વધારવાથી દેશમાં ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને એક્સપોર્ટને વેગ મળશે, પરંતુ ખેડૂતો કોઈપણ જોખમ લેવા તૈયાર નથી. દિલ્હીના જંતર-મંતર પર વિદ્યાર્થીઓનો આક્રોશ અને શંભુ બોર્ડર પર ખેડૂતોની નાકાબંધી એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે દેશમાં યુવા અને કૃષિ વર્ગ બંને વર્તમાન નીતિઓ સામે અસંતોષ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. પ્રશાસન અને સરકાર સમક્ષ આ બંને ગંભીર મોરચાઓને શાંતિપૂર્ણ રીતે પાર પાડવાનો મોટો પડકાર ઊભો થયો છે, જેના પર આગામી દિવસોમાં દેશનું રાજકીય ભવિષ્ય ઘણા ખરા અંશે નિર્ભર રહેશે.
આ પણ વાંચો:
