DSA Loan Fraud: ખાનગી બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓના ડાયરેક્ટ સેલિંગ એજન્ટ એટલે કે DSA તરીકે ઓળખ આપી લોકોને લોન અને ઓવરડ્રાફ્ટ અપાવવાના નામે કથિત ઠગાઈ કરતી ગેંગનો શાહદરા સાયબર પોલીસ સ્ટેશને પર્દાફાશ કર્યો છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ મામલે બે આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તેમની પાસેથી કુલ 6.95 લાખ રૂપિયા રોકડા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ કાર્યવાહી આશરે 15 લાખ રૂપિયાની લોન અને ઓવરડ્રાફ્ટ સાથે જોડાયેલી કથિત છેતરપિંડીની ફરિયાદ બાદ કરવામાં આવી હતી.
અદીબ ખાનને કથિત માસ્ટરમાઇન્ડ ગણાવાયો
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓની ઓળખ 36 વર્ષીય અદીબ ખાન અને અનીશ અલી તરીકે થઈ છે. પોલીસ અદીબ ખાનને આ ગેંગનો કથિત માસ્ટરમાઇન્ડ ગણાવી રહી છે. જ્યારે અનીશ અલી પર કથિત રીતે મ્યુલ બેંક એકાઉન્ટ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો અને ઠગાઈની રકમ ઉપાડવામાં મદદ કરવાનો આરોપ છે. આ કેસમાં રાજેન્દ્ર નામનો એક અન્ય કથિત સાથી ફરાર હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે.
ઓછા વ્યાજે લોનની ઓફરથી ફરિયાદીનો સંપર્ક
પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે, ફરિયાદી અક્ષય વર્મા લોન અથવા ઓવરડ્રાફ્ટની સુવિધા મેળવવા માગતા હતા. આ દરમિયાન તેઓ અદીબ ખાનના સંપર્કમાં આવ્યા હતા. આરોપ છે કે ખાને પોતાને બજાજ ફિનસર્વ સહિત અન્ય ખાનગી બેંકો સાથે જોડાયેલા DSA તરીકે રજૂ કર્યો હતો અને ઓછા વ્યાજ દરે લોન અપાવવાની વાત કરી હતી.
પોલીસના દાવા મુજબ, આ રીતે ફરિયાદીનો વિશ્વાસ જીત્યા બાદ આરોપીએ લોનની પ્રક્રિયા આગળ વધારવાના નામે ત્રણ ચેક મોકલવા કહ્યું હતું. તેમાં 15 લાખ રૂપિયાનો એક ખાલી સહી કરેલો ચેક પણ સામેલ હતો. આ ચેક કૌશાંબી સ્થિત KM Trade Towersના એક સરનામે ડિલિવરી સર્વિસ મારફતે મોકલવામાં આવ્યા હતા. ફરિયાદી આરોપીઓને વ્યક્તિગત રીતે મળ્યા નહોતા.
15 લાખના ચેકનો કથિત દુરુપયોગ
પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે, ફરિયાદી પાસેથી મેળવવામાં આવેલા 15 લાખ રૂપિયાના ચેકનો કથિત રીતે દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રકમ એક મ્યુલ Canara Bank ખાતામાં જમા કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ બે અલગ ચેક દ્વારા પૈસા ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને પોલીસે લોન અને ઓવરડ્રાફ્ટના નામે કરવામાં આવેલી કથિત ઠગાઈનો ભાગ ગણાવ્યો છે.
ફરિયાદ મળ્યા બાદ શાહદરા સાયબર પોલીસની ટીમે કેસની ટેકનિકલ અને નાણાકીય તપાસ શરૂ કરી હતી. તપાસમાં મ્યુલ એકાઉન્ટ, મોબાઇલ નંબર, IMEI અને IMSI વિગતો, CDR, IPDR, WhatsApp ચેટ તેમજ બેંકિંગ વ્યવહારો અને પૈસા ઉપાડવામાં આવેલા સ્થળો સંબંધિત માહિતીની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
25 સપ્ટેમ્બરે બે આરોપીઓની ધરપકડ
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ટેકનિકલ સર્વેલન્સ અને નાણાકીય વ્યવહારોની કડીઓના આધારે આરોપીઓની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 25 સપ્ટેમ્બરે અદીબ ખાન અને અનીશ અલીને ઝડપી લેવામાં આવ્યા હતા. બંને પાસેથી કુલ 6.95 લાખ રૂપિયા રોકડા જપ્ત કરવામાં આવ્યા હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે.
જપ્ત કરાયેલી રોકડમાં 500 રૂપિયાની કુલ 1,390 નોટો સામેલ હોવાનું પણ પોલીસનું કહેવું છે. તપાસમાં કથિત રીતે સામે આવ્યું છે કે ઠગાઈની રકમ આરોપીઓ વચ્ચે વહેંચવામાં આવી હતી. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ અદીબ ખાનને 9 લાખ રૂપિયા, અનીશ અલીને 3 લાખ રૂપિયા અને ફરાર રાજેન્દ્રને 3 લાખ રૂપિયા મળ્યા હતા.
DSA તરીકેના જૂના અનુભવનો કથિત ઉપયોગ
તપાસ દરમિયાન પોલીસને કથિત રીતે જાણવા મળ્યું કે અદીબ ખાન અગાઉ અનેક ખાનગી બેંકોમાં DSA તરીકે કામ કરી ચૂક્યો હતો. તે બજાજ ફિનસર્વ સાથે કમિશન આધારિત થર્ડ-પાર્ટી DSA તરીકે પણ જોડાયેલો હોવાનું પોલીસનું કહેવું છે.
પોલીસના આરોપ મુજબ, ખાન પોતાના અગાઉના અનુભવ અને વ્યવસાયિક સંપર્કોનો ઉપયોગ કરીને એવા લોકોને શોધતો હતો જેમને લોન અથવા ઓવરડ્રાફ્ટની જરૂર હોય. ત્યારબાદ WhatsApp દ્વારા તેમનો સંપર્ક કરવામાં આવતો હતો અને પોતાને અધિકૃત DSA તરીકે રજૂ કરીને ઓછા વ્યાજે નાણાકીય સુવિધા અપાવવાની વાત કરવામાં આવતી હતી.
ચેક અને દસ્તાવેજો લેવાના નામે છેતરપિંડીનો આરોપ
પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે, પીડિતનો વિશ્વાસ જીત્યા બાદ આરોપીઓ લોન અથવા ODની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાના નામે ચેક અને અન્ય દસ્તાવેજો મેળવતા હતા. ત્યારબાદ આ દસ્તાવેજોનો કથિત રીતે દુરુપયોગ કરીને રકમ ઉપાડવામાં આવતી હતી.
આ સમગ્ર મામલો હવે માત્ર બે આરોપીઓની ધરપકડ સુધી મર્યાદિત નથી. પોલીસ તપાસ કરી રહી છે કે આ ગેંગે અન્ય કેટલા લોકોને આ જ રીતથી નિશાન બનાવ્યા હતા અને કેટલા મ્યુલ બેંક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સરકાર અને બેંકો સામે પણ જવાબદારીના સવાલ
પોલીસે ફરાર આરોપી રાજેન્દ્રને પકડવા, બાકીની રકમ જપ્ત કરવા અને સમગ્ર નાણાકીય નેટવર્ક શોધવા માટે તપાસ આગળ ધપાવી છે. સાથે જ અન્ય સંભવિત સાથીઓ અને મ્યુલ એકાઉન્ટની ઓળખ પણ કરવામાં આવી રહી છે.
આ કેસમાં સવાલ એ પણ છે કે કોઈ વ્યક્તિ DSA તરીકે પોતાની ઓળખ આપી ગ્રાહકો પાસેથી ખાલી સહી કરેલા ચેક અને મહત્વના દસ્તાવેજો મેળવી શકે તેવી સ્થિતિ કેવી રીતે ઊભી થઈ? બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પોતાના DSAની ઓળખ અને અધિકૃતતા અંગે ગ્રાહકોને કેટલી સ્પષ્ટ માહિતી આપે છે? શું DSA દ્વારા ગ્રાહકો પાસેથી લેવામાં આવતા ચેક અને દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા માટે વધુ કડક ચકાસણી જરૂરી નથી?
સરકાર અને બેંકિંગ નિયામક તંત્ર સામે હવે સવાલ એ પણ છે કે આવા કથિત મ્યુલ એકાઉન્ટમાં લાખો રૂપિયાની શંકાસ્પદ હેરફેરને શરૂઆતના તબક્કે ઓળખવા માટેની વ્યવસ્થા કેટલી અસરકારક છે. જો એક જ મોડસ ઓપરેન્ડીથી વધુ લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોય, તો આવા નેટવર્ક સુધી પહોંચીને સમગ્ર ચેન સામે કાર્યવાહી ક્યારે થશે? આ કેસની આગળની તપાસથી જ સ્પષ્ટ થશે કે આ કથિત ગેંગનું નેટવર્ક કેટલું મોટું હતું.
