Tripura Congress Protest: મેઘાલય હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારને જેલની સજા પૂર્ણ કરી ચૂકેલા પરંતુ હજુ જેલમાં રહેલા તમામ વિદેશી નાગરિકોને 28 સપ્ટેમ્બર સુધી અસ્થાયી ડિટેન્શન અથવા હોલ્ડિંગ સેન્ટરમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ રેવતી મોહિતે ડેરે અને જસ્ટિસ W. ડીએંગદોહની બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી દરમિયાન સરકાર પાસેથી સ્થિતિ અહેવાલ મેળવ્યા બાદ આ નિર્દેશ આપ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ આશરે 30 વિદેશી નાગરિકો સજા પૂર્ણ થયા બાદ પણ જેલમાં હતા.
લૈતુમખરાહના MBOSE હોસ્ટેલને બનાવાયું અસ્થાયી ડિટેન્શન સેન્ટર
રાજ્ય સરકારે અગાઉ નોંગસ્ટોઇનમાં એક ઇમારતને ડિટેન્શન સેન્ટર તરીકે ઉપયોગમાં લેવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, પરંતુ કોર્ટ તે વ્યવસ્થાથી સંતુષ્ટ નહોતી. ત્યારબાદ શિલોંગના લૈતુમખરાહમાં આવેલા MBOSE હોસ્ટેલને અસ્થાયી ડિટેન્શન/હોલ્ડિંગ સેન્ટર તરીકે નોટિફાય કરવામાં આવ્યું. ત્રણ માળના આ હોસ્ટેલમાં છ ડોર્મિટરી અને લગભગ 60 બેડની ક્ષમતા છે. અહીં સુરક્ષા તથા વહીવટી કર્મચારીઓ, તબીબી સુવિધા, CCTV અને ફાયર સેફ્ટીની વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે.
FRRO કોલકાતાના અધિકારી નિધિ રાણીએ કોર્ટને જણાવ્યું કે ચાર કેસમાં દેશનિકાલના આદેશ પહેલેથી જ જારી થઈ ચૂક્યા છે અને સંબંધિત વિદેશી નાગરિકોને પરત મોકલવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. કોર્ટ સમક્ષ બે મ્યાનમાર, બે નાઇજીરિયા અને એક બાંગ્લાદેશી નાગરિકના કેસનો પણ ઉલ્લેખ થયો. એક બાંગ્લાદેશી નાગરિક પાંચ વર્ષથી વધુ સમયથી કસ્ટડીમાં હોવાનું જણાવાયું. કોર્ટ આગામી 28 સપ્ટેમ્બરની સુનાવણીમાં સરકાર અને FRRO પાસેથી સજા પૂર્ણ થયા બાદ પણ કસ્ટડીમાં રહેલા લોકોને વળતર આપવાની પ્રક્રિયા અંગે પણ માહિતી માગશે. સરકાર પાસે સવાલ એ છે કે સજા પૂર્ણ થયા બાદ વિદેશી નાગરિકોને જેલમાં રાખવાના દરેક કેસમાં કાયદેસર પ્રક્રિયા અને જવાબદારી કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
આસામમાં મુસ્લિમ લગ્નોના ફરજિયાત રજિસ્ટ્રેશન માટે નવા નિયમોને મંજૂરી
આસામ કેબિનેટે 24 સપ્ટેમ્બરે Assam Muslim Marriage Registration (Compulsory) Rules, 2026ને મંજૂરી આપી છે. આ નિયમો હેઠળ રાજ્યમાં મુસ્લિમ લગ્નોના રજિસ્ટ્રેશન માટે એકસમાન સરકારી પ્રક્રિયા અમલમાં આવશે. આ નિયમો Assam Compulsory Registration of Muslim Marriages and Divorces Act, 2024 હેઠળ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેણે 1935ના બ્રિટિશ કાળના કાયદાનું સ્થાન લીધું છે. મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ જણાવ્યું કે હવે મુસ્લિમ દંપતી મેરેજ રજિસ્ટ્રાર પાસે લગ્ન નોંધાવી શકશે અને અરજીઓ વધે તો પંચાયત સ્તરના અધિકારીઓને પણ આ સત્તા આપવામાં આવી શકે છે.
30 દિવસમાં લગ્ન અને એક મહિનામાં છૂટાછેડાનું રજિસ્ટ્રેશન
નવા કાયદા હેઠળ લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન લગ્ન થયા બાદ 30 દિવસની અંદર કરવાનું રહેશે, જ્યારે છૂટાછેડાનું રજિસ્ટ્રેશન એક મહિનાની અંદર કરવાનું રહેશે. મહિલાઓ માટે કાયદેસર લઘુત્તમ લગ્ન ઉંમર 18 વર્ષ અને પુરુષો માટે 21 વર્ષ છે. આ કાયદા હેઠળ લઘુત્તમ ઉંમરનું ઉલ્લંઘન કરતા લગ્નના રજિસ્ટ્રેશન પર પ્રતિબંધ છે. સરકારનો દાવો છે કે આ વ્યવસ્થા બાળ લગ્નને રોકવા અને કાજી આધારિત જૂની રજિસ્ટ્રેશન પદ્ધતિને બદલે સરકારી દેખરેખ હેઠળ એકરૂપ પ્રક્રિયા સ્થાપિત કરવા માટે છે.
નકલી અથવા બનાવટી સર્ટિફિકેટ રજૂ કરનારને બે વર્ષ સુધીની જેલ અથવા ₹10,000 સુધીનો દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે. આવા કેસમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023 હેઠળ પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન કરાવનાર માટે એક વર્ષ સુધીની જેલ અને ₹50,000 સુધીના દંડની જોગવાઈ છે. સરકાર પાસે સવાલ એ છે કે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ સામાન્ય અરજદારો માટે રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા કેટલી સરળ રહેશે અને અધિકારીઓ દ્વારા થતા વિવાદોના નિવારણ માટે કઈ દેખરેખ વ્યવસ્થા રહેશે?
ત્રિપુરામાં કોંગ્રેસનો વિરોધ, CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાર્યવાહી અને ધરપકડની માંગ
ત્રિપુરા પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિએ 25 સપ્ટેમ્બરે અગરતલામાં મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની કચેરી નજીક વિરોધ માર્ચ કાઢ્યો હતો. કોંગ્રેસ કાર્યકરોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને તેમનું પૂતળું સળગાવ્યું. પક્ષે જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામા તથા ધરપકડની માંગ કરી. વિરોધમાં કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય અને કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીના સભ્ય સુદીપ રોય બર્મન સહિત અનેક નેતાઓ અને કાર્યકરો જોડાયા હતા.
રોય બર્મને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને SIRને લઈને ગંભીર આક્ષેપો કર્યા અને તાજેતરના ચૂંટણી પંચ સંબંધિત અહેવાલોને કોંગ્રેસના અગાઉના આરોપો સાથે જોડ્યા. તેમણે દાવો કર્યો કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે લોકોમાં વિશ્વાસનો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે અને જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ. આ તમામ આક્ષેપો કોંગ્રેસ નેતાના રાજકીય દાવા છે; ચૂંટણી પંચે અગાઉ આંતરિક ચર્ચા અને અલગ અભિપ્રાયોને સામાન્ય સંસ્થાકીય પ્રક્રિયા ગણાવી છે.
સરકાર અને ચૂંટણી તંત્ર સામે હવે પારદર્શિતાના સવાલ
મેઘાલયમાં સજા પૂર્ણ કરેલા વિદેશી નાગરિકોની કસ્ટડી, આસામમાં લગ્ન રજિસ્ટ્રેશન માટેની નવી સરકારી વ્યવસ્થા અને ત્રિપુરામાં ચૂંટણી પંચ સામેનો વિરોધ—ત્રણેય મુદ્દામાં વહીવટી જવાબદારી અને પારદર્શિતા કેન્દ્રસ્થાને છે. સરકારોએ સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓનો અમલ કેવી રીતે થશે, નાગરિકોના અધિકારોનું રક્ષણ કેવી રીતે થશે અને ફરિયાદો અથવા વિવાદો માટે અસરકારક ઉપાય શું હશે. ખાસ કરીને ચૂંટણી પંચ અંગે ઉઠતા રાજકીય આક્ષેપો વચ્ચે જનવિશ્વાસ જાળવવા માટે સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ કઈ માહિતી જાહેર કરશે અને પ્રશ્નોના જવાબ માટે કઈ સંસ્થાકીય વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવશે, તે હવે મહત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
