Gyanesh Kumar Assam Protest: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માંગ સાથે આસામમાં નાગરિક સમાજ સંગઠનો અને કોંગ્રેસે વિરોધ નોંધાવ્યો છે. આસામ નાગરિક સંમેલન (ANS)એ શુક્રવારે જ્ઞાનેશ કુમારને તાત્કાલિક હટાવવાની, તેમની કામગીરીની સંપૂર્ણ તપાસ કરવાની અને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી. એ જ દિવસે કોંગ્રેસે ગુવાહાટીમાં પ્રદર્શન કરીને CECને હટાવવા ઉપરાંત તેમની ધરપકડની પણ માંગ કરી હતી. ANSએ ચૂંટણી પંચની SIR પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અંગે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે, જોકે આ દાવાઓ સંગઠનના આરોપો છે અને ચૂંટણી પંચે અગાઉ SIR સંબંધિત અંતિમ નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવાયા હોવાનું કહ્યું છે.
13 કરોડ મતદારોના નામ અંગે ANSના ગંભીર આક્ષેપ
ANSએ પોતાના નિવેદનમાં આરોપ મૂક્યો કે છેલ્લા ત્રણ-ચાર વર્ષથી ચૂંટણી પંચની કામગીરીનો હેતુ BJPને ચૂંટણીમાં ફાયદો કરાવવાનો રહ્યો છે અને SIR મારફતે આશરે 13 કરોડ મતદારોના નામ ગેરકાયદેસર રીતે દૂર કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કર્યો. સંગઠને એવો પણ આરોપ મૂક્યો કે વિપક્ષી નેતાઓ દ્વારા આ મુદ્દો સતત ઉઠાવવામાં આવ્યો છતાં ચૂંટણી પંચ પર તેની અસર થઈ નથી. ANSના જણાવ્યા પ્રમાણે ચૂંટણી પંચના તાજેતરના આંતરિક મતભેદ અંગેના અહેવાલો બાદ તેમના અગાઉના અનેક આરોપોને બળ મળ્યું છે. જોકે 13 કરોડ નામો અંગેનો આ આંકડો અહીં ANS અને અન્ય અરજદારોના દાવા તરીકે જ જોવો જરૂરી છે; ચૂંટણી પંચે આવા આક્ષેપોને સ્વીકાર્યા નથી.
ચૂંટણી પંચની સત્તા અને પારદર્શિતા પર સવાલ
ANSના નિવેદનમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો કે અગાઉ મતદાર યાદીનું સંચાલન વધુ વિકેન્દ્રિત હતું, જ્યારે હવે મતદાર એન્ટ્રીઓ ઉમેરવા અથવા દૂર કરવાની પ્રક્રિયામાં કેન્દ્રીય સ્તરે વધુ નિયંત્રણ આવ્યું છે. સંગઠને ખાસ કરીને CEC જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી પંચના IT વિભાગના મહાનિર્દેશક સીમા ખન્નાની ભૂમિકા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. આ દાવાઓ વચ્ચે સરકાર અને ચૂંટણી તંત્ર સામે સવાલ છે કે મતદાર યાદીમાં ફેરફારની સત્તા, તેની મંજૂરી પ્રક્રિયા અને દરેક સુધારાનો ડિજિટલ રેકોર્ડ કેટલો પારદર્શક રીતે જાહેર કરવામાં આવશે?
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ તપાસની માંગ પહોંચી
CECની કામગીરી અને SIRને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં અલગથી અરજી પણ દાખલ થઈ છે. અરજીમાં જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કથિત કાયદાકીય ઉલ્લંઘન અંગે કાર્યવાહી, 13 કરોડ મતદારોના નામ અંગે SIT અથવા સ્વતંત્ર તપાસ અને ECINet તથા ERONet જેવી સિસ્ટમોના ટેક્નિકલ તથા ફોરેન્સિક ઓડિટની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં અન્ય ચૂંટણી અધિકારીઓની ભૂમિકા અંગે પણ તપાસની માંગ છે. આ તબક્કે આ તમામ બાબતો અરજદારોના દાવા છે; કોર્ટ દ્વારા તેને સાચા ઠેરવવામાં આવ્યા હોવાનું માનવું યોગ્ય નથી.
નાગાલેન્ડમાં શંકાસ્પદ દારૂથી 19નાં મોત
બીજી તરફ નાગાલેન્ડમાં શંકાસ્પદ ભેળસેળવાળા ગેરકાયદેસર દારૂના સેવન બાદ બે દિવસમાં ઓછામાં ઓછા 19 લોકોનાં મોત થયા છે. પોલીસ મુજબ મોખોકચુંગ જિલ્લામાં 8 અને તુએનસાંગ જિલ્લામાં 11 લોકોનાં મોત નોંધાયા છે. ઘટનાની તપાસ માટે એડિશનલ સુપરિટેન્ડેન્ટ ઓફ પોલીસ આઈ બુન્ગલાંગ ચાંગના નેતૃત્વ હેઠળ SIT બનાવવામાં આવી છે. મોતનું ચોક્કસ કારણ જાણવા શંકાસ્પદ દારૂના સેમ્પલ ગુવાહાટી ફોરેન્સિક લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. નાગાલેન્ડમાં 1990થી દારૂબંધીનો કાયદો અમલમાં છે.
19 લોકોની ધરપકડ અને લગભગ 3,000 બોટલો જપ્ત
પોલીસે ઘટનાના પગલે અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડીને 19 લોકોની ધરપકડ કરી છે અને લગભગ 3,000 બોટલો જપ્ત કરી છે. પોલીસનું કહેવું છે કે શંકાસ્પદ દારૂનો સ્ત્રોત અને તેની સપ્લાય ચેઇન શોધવી તપાસનો મુખ્ય હેતુ છે. અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે તપાસમાં કેટલાક સંકેતો મળ્યા છે, પરંતુ ફોરેન્સિક રિપોર્ટ આવ્યા પહેલાં ચોક્કસ કારણ જાહેર કરવું વહેલું રહેશે. સરકાર સામે સવાલ એ છે કે 1990થી દારૂબંધી હોવા છતાં ગેરકાયદેસર દારૂની સપ્લાય કેવી રીતે ચાલુ રહી અને આવી દુર્ઘટના અટકાવવા માટે દેખરેખની વ્યવસ્થા કેટલી અસરકારક હતી?
નાગાલેન્ડની ‘અંગ’ ફિલ્મને ઓસ્કર માટે સીધી પાત્રતા
આ દરમિયાન નાગાલેન્ડ માટે સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રમાંથી સારા સમાચાર પણ આવ્યા છે. ફિલ્મકાર થેજા રિયોની પ્રથમ ફીચર ફિલ્મ ‘અંગ’એ 2026ના ટોરોન્ટો ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલની પ્રતિષ્ઠિત Platform Competition જીતી છે. આ પુરસ્કાર સાથે ફિલ્મને 2027ના Academy Awardsની International Feature Film કેટેગરીમાં વિચારણા માટે સીધી પાત્રતા મળી છે. જોકે તેનો અર્થ ઓસ્કર માટે નામાંકન થઈ ગયું એવો નથી.
1960ના દાયકાના નાગાલેન્ડની કહાની
‘અંગ’ 1960ના દાયકાના નાગાલેન્ડની પૃષ્ઠભૂમિ પર બનેલી છે અને કોન્યાક ગામના વૃદ્ધ મુખિયા તથા તેમના પુત્રની વાર્તા દ્વારા પરંપરા, આસ્થા, પરિવાર અને બદલાતી સંસ્કૃતિ વચ્ચેના સંઘર્ષને રજૂ કરે છે. ફિલ્મમાં સ્થાનિક નાગા કલાકારો સાથે બ્રિટિશ અભિનેતા ડગ્લાસ હેન્શલ પણ છે. ફિલ્મ કોન્યાક ભાષામાં બનેલી છે અને નાગાલેન્ડના મોન વિસ્તાર તથા કોન્યાક સમુદાયની સાંસ્કૃતિક ઓળખને કેન્દ્રમાં રાખે છે.
‘ગોંધલ’ સાથે હવે ‘અંગ’ પણ ઓસ્કર પાત્રતા ધરાવે છે
ભારતની સત્તાવાર 2027 ઓસ્કર એન્ટ્રી તરીકે મરાઠી ફિલ્મ ‘ગોંધલ’ પસંદ થઈ છે, પરંતુ TIFFનો Platform Award જીતવાના કારણે ‘અંગ’ને નવા ઓસ્કર નિયમો હેઠળ અલગ માર્ગે International Feature Film કેટેગરી માટે પાત્રતા મળી છે. એટલે હાલ ‘અંગ’ ઓસ્કર માટે વિચારણા હેઠળ આવી શકે છે, પરંતુ અંતિમ નામાંકન હજુ બાકી છે. નાગાલેન્ડની ફિલ્મને મળેલી આ આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા સાથે હવે નજર એ પર રહેશે કે ફિલ્મ આગળની ઓસ્કર પ્રક્રિયામાં ક્યાં સુધી પહોંચે છે.
