Indian Seafarers Killed US Attacks: ઓમાનના અખાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં જે ઘટનાઓ બની છે, તેણે ભારતની વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવના દાવાઓની પોલ ખોલી નાખી છે. અમેરિકી સેના દ્વારા એમટી મેરીવેક્સ, એમટી સેટેબેલો અને એમટી જલવીર જેવા કોમર્શિયલ જહાજો પર કરવામાં આવેલા મિસાઈલ હુમલાઓમાં ભારતીય નાવિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. સ્વતંત્ર ભારતના ઈતિહાસમાં આ એક કાળો અધ્યાય છે, જ્યાં એક ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર’ ગણાતા દેશની સેનાએ ભારતીય નાગરિકોને નિશાન બનાવ્યા. પરંતુ, આટલી મોટી દુર્ઘટના છતાં નવી દિલ્હીના સત્તાના ગલિયારાઓમાં જે પ્રકારનું મૌન છવાયેલું છે, તે દેશના કરોડો લોકો માટે આઘાતજનક છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીના ‘મજબૂત નેતૃત્વ’ના દાવાઓ હવે આ કમનસીબ ઘટનાઓ સામે ધ્વસ્ત થતા જોવા મળી રહ્યા છે.
જ્યારે સોહારના દરિયામાં ભારતીય નાવિકોના શબ મળી રહ્યા હતા, ત્યારે નવી દિલ્હીમાં દ્રશ્યો કંઈક અલગ જ હતા. એક તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પીએમ મોદીને ૧૨ વર્ષ પૂર્ણ થવા બદલ અભિનંદન પાઠવતા હતા, તો બીજી તરફ પીએમ મોદી આ શુભેચ્છાઓનો સાર્વજનિક સ્વીકાર કરીને આભાર માનવામાં વ્યસ્ત હતા. શું દેશના નાગરિકોના જીવ કરતાં રાજદ્વારી શુભેચ્છાઓ વધુ મહત્વની છે? બંધારણની કલમ ૫૨ મુજબ વડાપ્રધાન દેશના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે બંધારણીય રીતે જવાબદાર છે. પરંતુ, અમેરિકાની નિંદા કરવાને બદલે, સરકાર કાનૂની બારીકાઈઓ પકડીને બેઠી છે કે ‘જહાજો ભારતીય ઝંડાવાળા નહોતા.’ આ પ્રકારનો તર્ક આપીને શું સરકાર પોતાની જવાબદારીમાંથી છટકી રહી છે? આ ‘વ્યૂહાત્મક સંપ્રભુતા’નો સાફ છેદ ઉડાડવા જેવું છે, જ્યાં ભાગીદારીના નામે નાગરિકોના લોહીનો સોદો થઈ રહ્યો હોય તેવું પ્રતીત થાય છે.
સરકારનો નબળો પ્રતિસાદ: અમેરિકાને ખુશ રાખવાની મજબૂરી?
વિદેશ મંત્રાલયે અત્યાર સુધી જે નિવેદનો આપ્યા છે, તે અત્યંત નબળા અને ડરપોક જણાય છે. હુમલા માટે જવાબદાર અમેરિકાનું નામ લેવામાં પણ મંત્રાલયે સંકોચ અનુભવ્યો છે અને તેને માત્ર ‘સંઘર્ષનું પરિણામ’ ગણાવી દીધું છે. જ્યારે ત્રણ ભારતીય નાવિકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ, ત્યારે પણ માત્ર શિપિંગ મંત્રી તરફથી ઔપચારિક શોક સંદેશ આપવામાં આવ્યો. શું આ દેશના વીર નાવિકોનું આટલું જ સન્માન છે? સરકારની આ બેધારી નીતિ પર પૂર્વ વિદેશ સેવાના અધિકારીઓએ પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે. નવી દિલ્હીએ અમેરિકી ચાર્જ ડી’એફેયર્સ જેસન મીક્સને તલબ જરૂર કર્યા, પરંતુ આ માત્ર એક ‘ખાલી જનસંપર્ક’ની કાર્યવાહી લાગે છે, કારણ કે ત્યારબાદ પણ અમેરિકી હુમલાઓ અટક્યા નથી.
Why are we indirectly justifying the US action by referring to OFAC and using terms like non- compliance?
These are illegal actions even if the ships are not Indian- flagged.
Our concern is that Indian seamen have been killed and no regret has been expressed by CENTCOM.
— Kanwal Sibal (@KanwalSibal) June 11, 2026
દબાણમાં સરકાર: ત્રીજા જહાજ પર હુમલા બાદ જાગેલું તંત્ર
ઘટનાક્રમ પર નજર કરીએ તો, ૧૦ જૂને એમટી સેટેબેલો પર હુમલો થયો અને ૨૪ કલાકની અંદર એમટી મેરીવેક્સને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે શરૂઆતમાં તેને ગંભીરતાથી ન લીધું, પરંતુ જ્યારે સતત ભારતીય નાવિકોના મોત થયા અને જનતામાં રોષ વધ્યો, ત્યારે શુક્રવારે ૧૨ જૂનના રોજ ફરીથી અમેરિકી એમ્બેસીના ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ મિશનને તલબ કરવામાં આવ્યા. આ વખતે કેમેરા સામે આ કાર્યવાહી કરીને સરકારે પોતાની ‘ઈમેજ’ બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પરંતુ શું માત્ર અધિકારીઓને બોલાવીને વિરોધ નોંધાવવાથી નિર્દોષ ભારતીયોના જીવ પાછા આવશે? સરકારની આ કાર્યવાહી દર્શાવે છે કે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વધે છે ત્યારે જ તંત્ર નિદ્રામાંથી જાગે છે.
ક્યાં છે ‘મજબૂત નેતૃત્વ’?
આ હુમલાઓ માત્ર જહાજો પરના હુમલા નથી, પરંતુ તે ભારતની સાર્વભૌમત્વ પરના હુમલા છે. એક વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે અમેરિકાની આ હરકત પર મોદી સરકારે સખત શબ્દોમાં નિંદા કરવી જોઈતી હતી, પરંતુ સરકાર હજુ પણ અમેરિકા સાથેના સંબંધો સાચવવામાં વધુ વ્યસ્ત લાગે છે. ભારતની ‘વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા’નો દાવો અહીં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ સાબિત થયો છે. જો દેશના નાગરિકો સુરક્ષિત ન હોય, તો પછી ગમે તેટલા મજબૂત નેતૃત્વના દાવાઓ કરવામાં આવે, તે પોકળ છે. પ્રજા પૂછી રહી છે કે શું ભારતની વિદેશ નીતિ હવે માત્ર અમેરિકાને ખુશ રાખવા પૂરતી જ મર્યાદિત થઈ ગઈ છે? આ એક ગંભીર રાષ્ટ્રીય પ્રશ્ન છે, જેનો જવાબ આપવા સરકાર બંધાયેલી છે.
આ પણ વાંચો:
