Jetpar Morbi Farmers Protest: મોરબી જિલ્લાના જેતપર ગામમાં હાલ ખેડૂતો અને ખાનગી પાવર કંપની વચ્ચેનો જંગ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. વીજપોલ અને કોરિડોરના પ્રોજેક્ટને લઈને સર્જાયેલા વિવાદમાં હવે ખેડૂતોએ ગાંધીગીરીનો માર્ગ અપનાવીને કંપનીની દાદાગીરી સામે મોરચો માંડ્યો છે. ગામમાં ૯ ખેડૂતો આમરણાંત ઉપવાસ પર ઉતર્યા છે, ત્યારે તેમના સમર્થનમાં ૧૫ ખેડૂતોએ મુંડન કરાવીને એક અત્યંત ભાવુક અને અનોખો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે, જે ખેડૂતોએ મુંડન કરાવ્યું છે, તેમના ખેતરોમાંથી તો કોઈ વીજપોલ કે કોરિડોર પસાર થતો નથી, છતાં માત્ર ખેડૂત એકતા અને ભાઈચારાના પ્રતીક રૂપે તેમણે આ માર્ગ પસંદ કર્યો છે. આ આંદોલન હવે માત્ર જમીન કે વીજપોલનો મુદ્દો રહ્યો નથી, પરંતુ તે ખેડૂતોના સ્વાભિમાનની લડાઈ બની ગયો છે.
ખેતરમાં ઘૂસીને દાદાગીરી: કંપનીના વાહનો દ્વારા પાકનું નુકસાન
આંદોલનનું મુખ્ય કારણ કંપનીના માણસો દ્વારા ખેડૂતોના ઉભા પાક પર કરવામાં આવતી અસંવેદનશીલતા છે. ખેડૂત જીતેન્દ્રભાઈ અમૃતિયાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે, કંપનીના વાહનો કોઈપણ પૂર્વ મંજૂરી કે જાણ કર્યા વગર તેમના ખેતરમાંથી દોડાવવામાં આવી રહ્યા છે. જ્યારે તેમણે વિરોધ કર્યો અને પૂછ્યું કે આ શું કામ ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે કંપનીના કર્મચારીઓએ તેમને ગાળો ભાંડી હતી અને ‘જે થતું હોય તે કરી લે’ જેવી દાદાગીરીભરી ભાષા વાપરી હતી. આ માત્ર એક વ્યક્તિની સમસ્યા નથી, પરંતુ આખા પંથકની વ્યથા છે. ગજેન્દ્રસિંહ ઝાલા નામના અન્ય એક ખેડૂતે પણ જણાવ્યું કે, કંપની પાસે અવરજવર માટે કાયદેસરનો રસ્તો હોવા છતાં, તે લોકો જાણીજોઈને ખેડૂતોના ઉભા પાક પરથી વાહનો ચલાવીને ખેડૂતોની મહેનત પર પાણી ફેરવી રહ્યા છે.
પોલીસ સ્ટેશને ખેડૂતોનો જમાવડો: ફરિયાદ નોંધાવવા માટે આક્રોશ
વિવાદ વધતા જેતપર પોલીસ સ્ટેશન ખાતે ખેડૂતોનું લોકટોળું ઉમટી પડ્યું હતું. પોતાની જ જમીનમાં ઘૂસીને તોડફોડ અને ગેરવર્તણૂક કરનાર કંપનીના કર્મચારીઓ સામે ફરિયાદ નોંધાવવા માટે ખેડૂતો આતુર હતા. જીતેન્દ્રભાઈ અમૃતિયાએ તો કંપનીના કર્મચારીઓ સામે લેખિત અરજી પણ આપી છે. પોલીસ સ્ટેશનનું દ્રશ્ય કંઈક અલગ હતું; જ્યાં ખેડૂતો પોતાની આત્મસન્માનની રક્ષા માટે કાલાવાલા કરવાને બદલે કાયદેસરના પગલાં લેવા માટે અડગ હતા. ખેડૂતોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે, જો કંપનીને કામ કરવું હોય તો તે કાયદાના દાયરામાં રહીને કરે, પરંતુ ખેડૂતોને કચડીને અથવા તેમની જમીન પર દાદાગીરી કરીને નહીં. પોલીસ દ્વારા પણ હવે આ અરજીના આધારે આગળની કાર્યવાહી થાય તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
ગાંધીગીરીથી સરદારના માર્ગ સુધીની ચીમકી
ખેડૂતોની ધીરજ હવે ખૂટી રહી છે. હાલમાં તેઓ ગાંધીગીરીના માર્ગે લડી રહ્યા છે, પરંતુ તેમણે સ્પષ્ટ ચીમકી આપી છે કે જો આગામી દિવસોમાં આ સમસ્યાનો ઉકેલ નહીં આવે તો તેઓ સરદાર પટેલના માર્ગે ઉગ્ર આંદોલન છેડશે. મુંડન કરાવનાર ખેડૂતોની આ વેદના એ વાતનો પુરાવો છે કે સરકાર અને કંપનીઓએ આ બાબતને હળવાશમાં લેવી જોઈએ નહીં. અદાણી જેવી મોટી કંપનીઓના નામ સાથે સંકળાયેલા આ મુદ્દામાં ખેડૂતોનું માનવું છે કે કોર્પોરેટ શક્તિઓ સરકાર અને તંત્રના બળે ખેડૂતોને ડરાવી-ધમકાવી રહી છે. આ આંદોલન હવે મોરબી પંથકના ખેડૂતોના અસ્તિત્વની લડાઈ બની ગયું છે, જે સાબિત કરે છે કે જો અન્યાયનો ભોગ બનનાર એકજૂથ થાય તો ગમે તેવી મોટી સત્તાને પણ નમાવી શકે છે.
શું તંત્ર આ ખેડૂતોની વાત સાંભળશે?
સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે જ્યારે જમીન માલિકને પૂછ્યા વગર તેમના ખેતરમાં પ્રવેશવામાં આવે છે, ત્યારે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર ક્યાં હોય છે? ખેડૂતોના આક્ષેપ મુજબ, કંપનીના લોકોનું વર્તન એવું છે કે જાણે જમીન તેમની પોતાની હોય. આ પ્રકારની માનસિકતા લોકશાહીમાં જોખમી છે. ખેડૂતોએ પોતાની રજૂઆતમાં જણાવ્યું છે કે, તેઓ વિકાસની વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ વિકાસના નામે વિનાશ તેમને મંજૂર નથી. ઉભા પાક પર ટાયર ચલાવવા એ કોઈ વિકાસ નથી, પરંતુ અન્નદાતાનું અપમાન છે. પોલીસ ફરિયાદ દાખલ થઈ હોવા છતાં, હજુ સુધી કંપનીના જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક પગલાં લેવાયા નથી, જે ખેડૂતોમાં રોષનું મુખ્ય કારણ છે.
ખેડૂત એકતાનું અનન્ય ઉદાહરણ: ખેતર નહોતું છતાં મુંડન કરાવ્યું
આ આંદોલનનું સૌથી પ્રેરણાદાયક પાસું એ છે કે જે ૧૫ ખેડૂતોએ મુંડન કરાવ્યું, તેમના ખેતરો આ પ્રોજેક્ટથી પ્રભાવિત નથી. છતાં, તેમણે પોતાના સાથી ખેડૂતોના દુઃખને પોતાનું દુઃખ માનીને આ અનોખો વિરોધ કર્યો. આ એકતા એ દર્શાવે છે કે ગ્રામીણ સમાજમાં હજુ પણ ભાઈચારો જીવંત છે. જ્યારે પોતાની આજુબાજુના ખેડૂતો હેરાન થતા હોય, ત્યારે શાંત બેસી રહેવું તેમને મંજૂર નથી. ઉપવાસી ખેડૂતોને જ્યારે આ સમર્થન મળ્યું, ત્યારે તેમનામાં પણ લડવાની નવી ઊર્જાનો સંચાર થયો છે. આ વિરોધ હવે રાજ્યભરના ખેડૂતો માટે એક આદર્શ બની રહ્યો છે કે કેવી રીતે અન્યાયની સામે લડવું.
આગામી રણનીતિ: આંદોલન વધુ તેજ બનવાના સંકેત
જેતપરના આંગણે શરૂ થયેલું આ આંદોલન હવે આવનારા સમયમાં વધુ ધારદાર બનશે તે સ્પષ્ટ છે. ખેડૂતોએ અત્યાર સુધી શાંતિ જાળવી રાખી છે, પરંતુ જો કંપનીના કર્મચારીઓની દાદાગીરી ચાલુ રહેશે તો સ્થિતિ સ્ફોટક બની શકે છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ આંદોલનના ફોટા અને વીડિયો વાયરલ થતા લોકોમાં કંપની પ્રત્યે ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. તંત્રએ હવે સમય રહેતા મધ્યસ્થી કરવી પડશે અને ખેડૂતોની માંગણીઓનો યોગ્ય નિકાલ કરવો પડશે. વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ ત્યારે જ સાર્થક કહેવાય જ્યારે તે જનસામાન્યની સહમતીથી થાય, નહીં કે દાદાગીરીથી. હવે જોવું એ રહ્યું કે મોરબીનું વહીવટી તંત્ર આ કોર્પોરેટ કંપનીને રોકે છે કે પછી ખેડૂતોના આક્રોશનો ભોગ બનશે.
આ પણ વાંચો:
