Jharkhand JPSC Paper Leak: ઝારખંડ કર્મચારી પસંદગી આયોગ (JSSC)ની સંયુક્ત સ્નાતક સ્તર (CGL) ભરતી પરીક્ષા અને ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ (JPSC)ની ભરતી પ્રક્રિયામાં કથિત ગેરરીતિ, પેપર લીક અને નાણાકીય અનિયમિતતાઓના આરોપોએ રાજ્યમાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે. અપરાધિક અનુસંધાન વિભાગ (CID)ની તપાસમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ વિગતો સામે આવ્યા બાદ કેસ વધુ ગંભીર બન્યો છે. આ દરમિયાન સમગ્ર મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ પણ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે અને રાંચીમાં વિધાનસભા તરફ કૂચ દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
CID તપાસમાં પેપર લીક અને કરોડોની લેવડદેવડનો દાવો
CID દ્વારા ધરપકડ કરાયેલા અભય તિવારી ઉર્ફે મનોજ કુમાર તિવારીની પૂછપરછ દરમિયાન ભરતી પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા કથિત ગેરરીતિના અનેક પાસાઓ સામે આવ્યા છે. તપાસ મુજબ બોકારોમાં 15 ઉમેદવારો પાસેથી પરીક્ષા પહેલાં પ્રશ્નપત્ર અને તેના જવાબ ઉપલબ્ધ કરાવવાના બદલામાં પ્રતિ ઉમેદવાર 12 લાખ રૂપિયા લેવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે અંદાજે 1.80 કરોડ રૂપિયાની ગેરકાયદેસર લેવડદેવડ થઈ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર ઉમેદવારોને પરીક્ષા પહેલાં જ 65 પ્રશ્નો અને તેમના જવાબો યાદ કરાવવામાં આવ્યા હતા, જેથી તેઓ પરીક્ષામાં વધુ ગુણ મેળવી શકે.
અભય તિવારીએ પૂછપરછમાં શું જણાવ્યું?
પૂછપરછ દરમિયાન અભય તિવારીએ જણાવ્યું કે તે ઘટનાકાળ દરમિયાન ગોડ્ડામાં પ્રખંડ પુરવઠા અધિકારી તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યો હતો અને તેણે પોતે JSSC CGL પરીક્ષામાં 48મો ક્રમ મેળવ્યો હતો.
તેણે એ પણ જણાવ્યું કે તેનો ભાઈ અક્ષય તિવારી, જે મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગમાં JSA તરીકે કાર્યરત છે, તેમજ અક્ષયની પત્ની સુષ્મા કુમારી, જે સતર્કતા વિભાગમાં ફરજ બજાવે છે, બંનેની પસંદગી પણ આ જ ભરતી પરીક્ષા મારફતે થઈ હતી.
પ્રશ્નપત્ર લીકની કથિત પ્રક્રિયા કેવી રીતે ચાલી?
તપાસ દરમિયાન સામે આવેલી વિગતો મુજબ JSSC CGL પરીક્ષા માટે શરૂઆતમાં બાયોમેટ્રિક કામગીરી TDPL કંપનીને સોંપવામાં આવી હતી, જેમાં અભય તિવારી માર્કેટિંગ મેનેજર તરીકે જોડાયેલો હતો. બાદમાં વિવાદ સર્જાતા કંપનીને દૂર કરવામાં આવી અને આ જવાબદારી પટનાના મિથિલેશ સિંહની એજન્સી Webelને સોંપવામાં આવી હતી.
આ એજન્સીને પ્રશ્નપત્ર છાપવા ઉપરાંત બાયોમેટ્રિક પ્રક્રિયાની પણ જવાબદારી આપવામાં આવી હતી. CIDના દાવા મુજબ અભય તિવારીએ મિથિલેશ સિંહ અને ખૂંટીના રહેવાસી ઉમાકાંત પ્રમાણિકનો સંપર્ક કરીને પ્રશ્નપત્ર લીક કરાવ્યું હતું. બોકારોમાં ઉમેદવારોને પ્રશ્નપત્ર યાદ કરાવવામાં આવી રહ્યું હતું ત્યારે મિથિલેશ સિંહ અને રાકેશ સિંહ પણ હાજર હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે.
પૂર્વ JPSC અધ્યક્ષ એલ. ખિયાંગ્તેની ધરપકડ
કેસમાં મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી કરતાં CIDએ JPSCના પૂર્વ અધ્યક્ષ એલ. ખિયાંગ્તેની ધરપકડ કરી છે. તેમની ધરપકડ સાથે સમગ્ર કેસમાં અત્યાર સુધી ધરપકડ કરાયેલા લોકોની સંખ્યા વધીને 20 થઈ ગઈ છે.
આ કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ છે જ્યારે JPSCના ત્રણેય સભ્યોએ રાજીનામું આપ્યાના એક જ દિવસ બાદ રાજ્યમાં ભરતી પ્રક્રિયા અંગે સવાલો વધુ તેજ બન્યા છે.
મની ટ્રેલની તપાસમાં ED પણ જોડાઈ
ભરતી ગેરરીતિમાં કરોડો રૂપિયાની લેવડદેવડ અને સંભવિત મની લોન્ડરિંગના પાસાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રવર્તન નિર્દેશાલય (ED)એ પણ આ કેસમાં પોતાની તપાસ શરૂ કરી છે.
ED હવે આરોપીઓની સંપત્તિ, નાણાંનો પ્રવાહ (Money Trail), ગેરકાયદેસર નાણાકીય વ્યવહારો અને સંબંધિત આર્થિક પુરાવાઓની તપાસ કરી રહ્યું છે. આથી તપાસ હવે ફક્ત ભરતી ગેરરીતિ પૂરતી મર્યાદિત ન રહી આર્થિક ગુનાઓ સુધી પણ વિસ્તરી ગઈ છે.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગ શું છે?
આ સમગ્ર પ્રકરણ સામે વિદ્યાર્થીઓ લાંબા સમયથી વિરોધ કરી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા 14મી JPSC પ્રાથમિક પરીક્ષા રદ કરવાની જાહેરાત અને સુધારાના કેટલાક આશ્વાસન આપવામાં આવ્યા હોવા છતાં વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે માત્ર આ કાર્યવાહી પૂરતી નથી.
‘JPSC-JSSC રિફોર્મ મંચ’ના બેનર હેઠળ રાજ્યભરમાંથી આવેલા ઉમેદવારો JSSC CGL પરીક્ષા સંપૂર્ણપણે રદ કરવાની અને સમગ્ર ભરતી કૌભાંડની CBI દ્વારા તપાસ કરાવવાની માંગ પર અડગ છે.
સોમવાર, 10 ઑગસ્ટે હજારો વિદ્યાર્થીઓ જૂની વિધાનસભાથી નવી વિધાનસભા તરફ શાંતિપૂર્ણ કૂચ માટે નીકળ્યા હતા. આ દરમિયાન અનેક દિવસોથી ઉપવાસ પર બેઠેલા વિદ્યાર્થી નેતાઓ પણ માર્ચમાં જોડાયા હતા.
વિરોધ દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહી
વિધાનસભા તરફ આગળ વધતા વિદ્યાર્થીઓએ માર્ગમાં લગાવવામાં આવેલા બે-ત્રણ બેરિકેડ પાર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઉગ્ર તંગદિલી સર્જાઈ હતી.
ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે પોલીસે વોટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો તેમજ આંસુ ગેસના ગોળા છોડ્યા હતા. જોકે રાજ્ય પ્રશાસને પોલીસને જરૂરી હોય તેટલો જ બળપ્રયોગ કરવાની સૂચના આપી હતી.
રાજકીય ઘમાસાણ પણ તેજ બન્યું
વિદ્યાર્થીઓના આંદોલન વચ્ચે રાજ્યની રાજનીતિ પણ ગરમાઈ છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના નેતાઓ અને વિરોધ પક્ષના સભ્યોએ મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેનના નિવાસસ્થાન બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું, જ્યાં પોલીસે કેટલાક નેતાઓને કસ્ટડીમાં લીધા હતા.
પૂર્વ મુખ્યમંત્રી બાબૂલાલ મરાંડી સહિત વિરોધ પક્ષના અનેક નેતાઓએ આંદોલનને સમર્થન આપ્યું અને સરકાર પર નિશાન સાધ્યું. બીજી તરફ મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેન અને રાજ્ય સરકારે વિદ્યાર્થીઓને શાંતિ જાળવવાની અપીલ કરી અને તેમના હિતોની સુરક્ષા કરવાની ખાતરી આપી.
વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી JSSC CGL પરીક્ષા રદ કરવાનો અને સમગ્ર મામલાની CBI તપાસનો લેખિત નિર્ણય જાહેર નહીં થાય, ત્યાં સુધી તેમનું આંદોલન ચાલુ રહેશે. ભરતી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને જવાબદારીની માંગ સાથે શરૂ થયેલું આ આંદોલન હવે રાજ્યના સૌથી મોટા જાહેર મુદ્દાઓમાંનું એક બની ગયું છે.
