plastic polythene: પ્લાસ્ટિકનું નામ સાંભળતાની સાથે જ આપણને બધે જ પોલીથીન દેખાય છે. કરિયાણાની દુકાનોથી લઈને શાકભાજી વેચનારાઓ સુધી અને ફૂડ પેકેજિંગથી લઈને બજાર સુધી, બધે જ પોલીથીનનો ઉપયોગ થાય છે. જો તમે શેરીઓમાં જુઓ તો તમને કચરાના નામે પોલીથીન દેખાશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પોલીથીનનો ઉપયોગ એટલો વધી ગયો છે કે હવે તે સુવિધાને બદલે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યો છે. પોલીથીન કેન્સર અને શ્વસન રોગો સહિત અનેક ગંભીર રોગોનું મુખ્ય કારણ બની રહ્યું છે.
પોલીથીનથી થઈ શકે છે ગંભીર રોગો
ડૉ. જયંત ઠાકુરિયા (ડાયરેક્ટર, ઇન્ટરનલ મેડિસિન, યથાર્થ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ, ફરીદાબાદ) એ જણાવ્યું હતું કે પોલીથીનમાં એવા રસાયણો હોય છે જે ઝેરી હોય છે. જ્યારે આપણે તેમાં ખોરાકનો સંગ્રહ કરીએ છીએ અથવા ગરમ વસ્તુઓ મૂકીએ છીએ, ત્યારે આ રસાયણો ખોરાકમાં ભળી શકે છે. આનાથી ગંભીર રોગો થઈ શકે છે.
પોલીથીનથી કયા રોગો થાય છે?
કેન્સર- પોલીથીનમાં જોવા મળતા કેટલાક રસાયણો કાર્સિનોજેનિક હોઈ શકે છે. ઘણા સંશોધનોમાં જાણવા મળ્યું છે કે લાંબા સમય સુધી પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરવાથી અને તેમાં છોડાતા રસાયણોના સંપર્કમાં રહેવાથી કેન્સરનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. આનાથી શરીરમાં કેન્સરના કોષોનો વિકાસ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સ્તન અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સરનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
પ્રજનન પર અસર- તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે પોલીથીન પ્લાસ્ટિક પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેની પ્રજનન ક્ષમતાને અસર કરી શકે છે. સંશોધન મુજબ, પ્લાસ્ટિકને નરમ પાડતા રસાયણો શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઘટાડી શકે છે અને તેમની ગુણવત્તા બગાડી શકે છે.
વિકાસલક્ષી સમસ્યાઓ- પ્લાસ્ટિકને બાળકોથી દૂર રાખવું જોઈએ. તે બાળકોના શારીરિક અને માનસિક વિકાસમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. BPA, એક અંતઃસ્ત્રાવી વિક્ષેપક, પ્લાસ્ટિકના કેન અને બોટલોમાં જોવા મળે છે જે શરીરની હોર્મોનલ સિસ્ટમને અસર કરે છે.
ફેફસાં પર અસર
પોલીથીન સળગાવવાથી નીકળતો ધુમાડો ફેફસાંમાં બળતરા પેદા કરી શકે છે, જેનાથી રાસાયણિક ન્યુમોનિયા અથવા અસ્થમા જેવા રોગો થઈ શકે છે.
પર્યાવરણને નુકસાન
તે પર્યાવરણને પણ નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે. પોલીથીન એક બિન-જૈવવિઘટનક્ષમ પદાર્થ છે, એટલે કે, તે જમીનમાં ઓગળતો નથી અને વર્ષો સુધી જેમ છે તેમ રહે છે.
ગટરોને અવરોધે છે. જ્યારે પોલીથીન કચરામાં ફેંકવામાં આવે છે અને તે ગટરોમાં જાય છે, ત્યારે તે પાણી ભરાવાની સમસ્યા ઊભી કરે છે. આ ગંદુ પાણી રોગોનું ઘર બની જાય છે.
પાણીજન્ય રોગોનું કારણ
પોલીથીનના કારણે મચ્છરોનું ઉત્પત્તિ પણ વધી રહ્યું છે. મેલેરિયા અને ડેન્ગ્યુ જેવા પાણીજન્ય રોગોનું કારણ બનતા મચ્છરો સ્થિર પાણીમાં પ્રજનન કરવાનું શરૂ કરે છે.
સરકારે પ્લાસ્ટિક પોલીથીન પર મૂક્યો છે પ્રતિબંધ
તેથી, આપણે આપણા જીવનમાંથી પોલીથીનને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવું જોઈએ. તેના બદલે કાપડ, શણ, કાગળ અથવા અન્ય બાયોડિગ્રેડેબલ બેગનો ઉપયોગ કરો. સરકારે પ્લાસ્ટિક પોલીથીન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, છતાં લોકો તેનો આડેધડ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સરકારને સહકાર આપવો અને પોતે સ્વસ્થ રહેવું વધુ સારું રહેશે.
