Rahul Gandhi FIR: ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની સભા બાદ થયેલા કથિત ‘શુદ્ધિકરણ’ કાર્યક્રમનો વિવાદ હવે કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી સુધી પહોંચી ગયો છે. હલ્દવાની પોલીસે રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ FIR નોંધતાં રાજકીય તણાવ વધ્યો છે. ફરિયાદમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે રાહુલ ગાંધીએ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનને જાતિવાદી સ્વરૂપ આપીને વાલ્મીકિ અને અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડી હતી. કેસમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની વિવિધ કલમો ઉપરાંત અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, 1989ની જોગવાઈઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

8 ઑગસ્ટની સભા બાદ 11 ઑગસ્ટે શરૂ થયો વિવાદ

વિવાદનું મૂળ 8 ઑગસ્ટની ઘટનામાં છે, જ્યારે મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ હલ્દવાનીના રામલીલા મેદાનમાં જાહેર સભાને સંબોધી હતી. ત્યારબાદ 11 ઑગસ્ટે કેટલાક લોકોએ આ જ મેદાનમાં હવન-યજ્ઞ અને કથિત ‘શુદ્ધિકરણ’ કાર્યક્રમ યોજ્યો હતો. તેમાં ગંગાજળનો છંટકાવ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. કોંગ્રેસે આ ઘટનાને ખડગેની દલિત ઓળખ સાથે જોડીને BJP અને RSSની કથિત માનસિકતા સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. બીજી તરફ BJP તરફથી દલીલ કરવામાં આવી કે રેલી બાદ મેદાનમાં ગંદકી રહી હતી અને ધાર્મિક સ્થળે વાંધાજનક સૂત્રોચ્ચાર થયા હતા, જેના કારણે ધાર્મિક અનુષ્ઠાન કરવામાં આવ્યું હતું.

મુખ્યમંત્રીના નિવેદન બાદ વિવાદે લીધું નવું વળાંક

આ મામલે મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ પણ પોતાના નિવેદનમાં એક વિશેષ સમુદાયનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ નિવેદન રાહુલ ગાંધી દ્વારા શુદ્ધિકરણ કરનારાઓ સામે FIRની માંગ કર્યા બાદ આવ્યું હતું. ત્યારબાદ દલિત સંગઠન અને તેના વાલ્મીકિ નેતા દ્વારા રાહુલ ગાંધી સામે ફરિયાદ કરવામાં આવી. આ રીતે જે વિવાદ શરૂઆતમાં ખડગેની સભા અને મેદાનના કથિત શુદ્ધિકરણ સુધી મર્યાદિત હતો, તે હવે સીધી રાજકીય અને કાનૂની ટક્કરમાં બદલાઈ ગયો.

#WATCH | Haldwani, Uttarakhand: On the purification row, Vinod Arya, Member of Shri Ram Sena Dharmarth Seva Nyas, who performed the purification program, says, “… As a follower of the Sanatan tradition, it is my primary right and duty to ensure cleanliness at the venue where… https://t.co/r0FGxbdGoX pic.twitter.com/by9NCURZOI

— ANI (@ANI) August 30, 2026

અમિત કુમારની ફરિયાદના આધારે રાહુલ ગાંધી સામે FIR

રાહુલ ગાંધી સામે ફરિયાદ અમિત કુમારે નોંધાવી છે. તેઓ જવાહર નગરના રહેવાસી અને શ્રી રામ સેના ધર્માર્થ સેવા ન્યાસ સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવાયું છે. ફરિયાદ મુજબ તેઓ કથિત અનુષ્ઠાન અને સફાઈ અભિયાન દરમિયાન સ્થળ પર હાજર હતા. અમિત કુમારનો આરોપ છે કે 29 ઑગસ્ટે દિલ્હીમાં પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ કાર્યક્રમમાં સામેલ લોકોને અસ્પૃશ્યતા અને દલિત વિરોધ સાથે જોડીને રજૂ કર્યા હતા. તેમના મતે આથી વાલ્મીકિ સમુદાયની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચી હતી.

FIRમાં BNS અને SC/ST Actની જોગવાઈઓ સામેલ

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ રાહુલ ગાંધી સામે BNSની એવી કલમો હેઠળ કેસ નોંધાયો છે, જે સમુદાયો વચ્ચે વૈમનસ્ય વધારવા અને ધાર્મિક લાગણીઓને જાણીજોઈને ઠેસ પહોંચાડવા જેવા આરોપો સાથે સંબંધિત છે. આ ઉપરાંત SC/ST (Prevention of Atrocities) Actની કલમો પણ FIRમાં સામેલ કરવામાં આવી છે. ફરિયાદકર્તા પોતાને અનુસૂચિત જાતિ સમુદાય સાથે જોડાયેલા ગણાવે છે અને દાવો કરે છે કે કાર્યક્રમમાં વિવિધ વર્ગોના લોકોની સાથે દલિત સમુદાયના લોકો પણ સામેલ હતા.

રાહુલ ગાંધીએ શુદ્ધિકરણ કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી માંગી હતી

29 ઑગસ્ટે દિલ્હીમાં પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ હલ્દવાનીની ઘટનાને લઈને તીવ્ર વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે કથિત શુદ્ધિકરણને અસ્પૃશ્યતાના એક સ્વરૂપ તરીકે ગણાવીને જવાબદાર લોકો સામે SC/ST Act હેઠળ FIR નોંધવાની માંગ કરી હતી. તેમણે આ ઘટનાને BJP-RSSની કથિત વિચારધારા સાથે પણ જોડીને આરોપ મૂક્યો હતો કે આવી માનસિકતા દલિતોને સન્માન સાથે આગળ વધતા જોવા ઇચ્છતી નથી. કોંગ્રેસ નેતા પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ પણ રાહુલ ગાંધીની માંગનું સમર્થન કર્યું હતું.

વિનોદ આર્યનો દાવો- હું પોતે દલિત છું

શ્રી રામ સેના ધર્માર્થ સેવા ન્યાસ સાથે જોડાયેલા વિનોદ આર્યએ કથિત શુદ્ધિકરણ કાર્યક્રમનો બચાવ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સનાતન પરંપરા અનુસાર ધાર્મિક આયોજન અને ભગવાન શ્રીરામની પૂજા થતી જગ્યાએ સ્વચ્છતા જાળવવી તેમનો અધિકાર અને કર્તવ્ય છે. આર્યએ પોતે દલિત હોવાનો દાવો કરતાં કહ્યું કે કાર્યક્રમમાં તેમના સમુદાયના અન્ય લોકો પણ સામેલ હતા. તેમના અનુસાર તેમણે કોઈ ખોટું કામ કર્યું નથી. તેમણે રાહુલ ગાંધી સામે પણ કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે.

કોંગ્રેસે 20 દિવસ સુધી કાર્યવાહી ન થવા પર સવાલ કર્યો

કોંગ્રેસ નેતા સૂર્યકાંત ધસ્માનાએ રાહુલ ગાંધી સામે થયેલી FIR પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે 8 ઑગસ્ટે ખડગેની સભા બાદ 10 ઑગસ્ટે BJP અને RSS સાથે જોડાયેલા લોકોએ રામલીલા મેદાનમાં હવન-યજ્ઞ અને ગંગાજળથી કથિત શુદ્ધિકરણ કર્યું હતું. તેમણે સવાલ કર્યો કે 13 ઑગસ્ટથી 31 ઑગસ્ટ સુધી આ ઘટનામાં જવાબદાર ગણાતા લોકો સામે કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવી નહીં. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે પહેલાં કથિત અસ્પૃશ્યતાને પ્રોત્સાહન આપનાર લોકો સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ.

#WATCH | Hyderabad, Telangana | On the purification row in Haldwani, AIMIM President Asaduddin Owaisi says, “It is absolutely true that Mallikarjun Kharge raised this issue in the Rajya Sabha. It is also true that JP Nadda, representing the BJP government, condemned it. However,… pic.twitter.com/IEMAnwRNZ2

— ANI (@ANI) August 30, 2026

ઓવૈસીએ અસ્પૃશ્યતા અંગે સરકારને ઘેરી

AIMIM પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ પણ ઘટનાની ટીકા કરી છે. તેમણે કહ્યું કે મામલો કોઈ એક પક્ષના નેતા સાથે જોડાયેલો નથી, પરંતુ બંધારણ અને કાયદા સાથે જોડાયેલો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ ભારતીય બંધારણ અસ્પૃશ્યતા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે, ત્યારે 2026માં ઉત્તરાખંડમાં આવી ઘટના થવી ગંભીર બાબત છે. ઓવૈસીએ જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી અને ધરપકડની માંગ કરી હતી.

હલ્દવાની વિવાદ હવે દ્વિપક્ષીય કાનૂની લડાઈ

હલ્દવાનીનો વિવાદ હવે માત્ર BJP અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના રાજકીય આરોપ-પ્રત્યારોપ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. કોંગ્રેસ કથિત શુદ્ધિકરણને દલિતો પ્રત્યે અસ્પૃશ્યતા અને અપમાન સાથે જોડે છે, જ્યારે કાર્યક્રમ સાથે સંકળાયેલા લોકો રાહુલ ગાંધી પર જાતિવાદી ટિપ્પણી અને ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો આરોપ મૂકી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધી સામે FIR નોંધાયા બાદ આ સમગ્ર મામલો હવે રાજકીય વિવાદની સાથે કાનૂની લડાઈનું સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યો છે.