Donald Trump: અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચેના દાયકાઓ જૂનો, સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરમાણુ શસ્ત્ર નિયંત્રણ કરાર હવે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. આ એ જ સંધિ હતી જેણે વિશ્વની બે સૌથી મોટી પરમાણુ શક્તિઓના શસ્ત્રાગારને મર્યાદિત કર્યા હતા. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. કરાર રદ થવાથી વિશ્વભરમાં તણાવ વધ્યો છે. ભૂતપૂર્વ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ અને વર્તમાન સુરક્ષા અધિકારી દિમિત્રી મેદવેદેવે એક ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે. તેમણે કહ્યું કે આ સંધિનો અંત વિશ્વને આપત્તિ તરફ ધકેલી શકે છે અને “ડૂમ્સડે ક્લોક”, એટલે કે માનવ વિનાશનો ભય ઝડપી બની શકે છે.
સીએનએનના અહેવાલ મુજબ, શીત યુદ્ધથી રશિયા તેની સુપરપાવર છબી જાળવી રાખવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. સોવિયેત યુનિયનના પતન પછી રશિયાનો વૈશ્વિક પ્રભાવ નબળો પડ્યો, પરંતુ તેની પરમાણુ શક્તિએ મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂમિકા જાળવી રાખી છે,2010માં તત્કાલીન યુએસ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા અને તત્કાલીન રશિયન રાષ્ટ્રપતિ મેદવેદેવે નવી શરૂઆત સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
આ સંધિ હેઠળ, બંને દેશોને મહત્તમ 1,550 તૈનાત પરમાણુ શસ્ત્રો જાળવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. આ કરાર વૈશ્વિક શાંતિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવતો હતો. પરંતુ તેના અંત સાથે, વિશ્વ એક નવા અને ખતરનાક યુગમાં પ્રવેશી રહ્યું હોય તેવું વાતાવરણ ઉભું થયું છે.
અમેરિકા લાંબા સમયથી રશિયા પર આ સંધિનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવતું આવ્યું છે. અમેરિકાએ દાવો કર્યો હતો કે રશિયાએ તેના પરમાણુ સુવિધાઓના નિરીક્ષણની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
દરમિયાન, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંધિ સમાપ્ત થવા અંગે બહુ ઓછી ચિંતા દર્શાવી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે જો સંધિ સમાપ્ત થાય તો ભવિષ્યમાં વધુ સારો કરાર થઈ શકે છે. બીજી તરફ, રશિયાએ સતત આ મુદ્દા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને સંધિને લંબાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે સંધિ સમાપ્ત થવાથી અમેરિકાને તેના પરમાણુ શસ્ત્રાગારને વિસ્તૃત કરવાની છૂટ મળી શકે છે. અમેરિકાએ પહેલાથી જ નવા પરમાણુ શસ્ત્રોથી સજ્જ યુદ્ધ જહાજો માટેની યોજનાઓ પર ચર્ચા કરી છે. રશિયાની નબળી અર્થવ્યવસ્થા અને મર્યાદિત સંરક્ષણ બજેટને કારણે અમેરિકાનો મુકાબલો કરવો મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે અમેરિકાના આ વિકાસને રશિયાની વૈશ્વિક શક્તિના નબળા પડવાના રૂપમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ન્યૂ START સંધિનો અંત ફક્ત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને રશિયા વચ્ચેનો મુદ્દો નથી. તે વૈશ્વિક સુરક્ષાને અસર કરી શકે છે. પહેલી વાર, બંને દેશોના પરમાણુ શસ્ત્રાગાર પર કોઈ સ્પષ્ટ મર્યાદા રહેશે નહીં. આનાથી નવી શસ્ત્ર સ્પર્ધા શરૂ થઈ શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ વધી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
Donald Trump: અમેરિકાનું ખતરનાક USS અબ્રાહમ લિંકન યુદ્ધ જહાજ ઈરાન નજીક પહોંચતા યુદ્ધના ભણકારા
