Student Protest Police Violence: રાજધાની દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થીઓના આંદોલન દરમિયાન થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી બાદ દેશભરમાં અનેક ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. જંતર-મંતર અને સંસદ માર્ગ આસપાસ થયેલી ઘટનાઓ, સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા અનેક વિડિયો, પોલીસના નિવેદનો, અહેવાલો અને કોર્ટમાં થયેલી કાર્યવાહી વચ્ચે સમગ્ર મામલો હવે જાહેર ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
વિદ્યાર્થીઓના આંદોલન દરમિયાન પોલીસ દ્વારા બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના આક્ષેપો થયા છે. સોશિયલ મીડિયા પર અનેક એવા વિડિયો વાયરલ થયા જેમાં લાઠીચાર્જ, અશ્રુવાયુનો ઉપયોગ અને વિદ્યાર્થીઓને બળજબરીથી હટાવવાના દૃશ્યો જોવા મળ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. બીજી તરફ દિલ્હી પોલીસે અનેક વાયરલ દાવાઓને ખોટા અને ભ્રામક ગણાવીને તેમનો ઇનકાર કર્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં તાત્કાલિક સુનાવણીની માંગ
વિદ્યાર્થીઓ સામે પોલીસ હિંસાના આક્ષેપોને લઈને વકીલોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં તાત્કાલિક સુનાવણીની માંગ કરી હતી. રજૂઆત દરમિયાન વાયરલ થયેલા અનેક વિડિયોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. સુનાવણી દરમિયાન ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશે ટિપ્પણી કરી કે કોર્ટ વિડિયો જોવા માટે પોતાનો સમય ખર્ચવા માંગતી નથી. ત્યારબાદ આ ટિપ્પણીને લઈને પણ જાહેર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ.
પેલેટ ગનના ઉપયોગને લઈને વિવાદ
સૌથી ગંભીર આક્ષેપોમાં એક એવો છે કે 20 જુલાઈના રોજ પ્રદર્શન દરમિયાન પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે દિલ્હી પોલીસે તેનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે.
કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે એક પ્રદર્શનકારીને પેલેટ ગનથી ઇજા પહોંચી હતી અને તેની સારવાર ચાલી રહી છે. બીજી તરફ પોલીસનું કહેવું છે કે આવા દાવાઓ તથ્યવિહોણા છે. આ વિરોધાભાસી દાવાઓ વચ્ચે સમગ્ર ઘટનાની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ પણ ઉઠી રહી છે.
પેલેટ ગનને લઈને 2016ના જમ્મુ-કાશ્મીરની ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ થઈ રહ્યો છે, જ્યાં તેના ઉપયોગથી અનેક લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા અને ઘણા લોકોની આંખોની રોશનીને નુકસાન પહોંચ્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.
શોક બેટન અને અન્ય સાધનો અંગે પણ ચર્ચા
વાયરલ થયેલા કેટલાક વિડિયોમાં શોક બેટન જેવા સાધનોનો ઉપયોગ થયો હોવાના પણ દાવા કરવામાં આવ્યા છે. આ અંગે પણ દિલ્હી પોલીસે ઇનકાર કર્યો છે. કેટલાક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે આવા સાધનો દંગા નિયંત્રણ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઉપકરણોનો ભાગ હોઈ શકે છે, પરંતુ સત્તાવાર રીતે તેનો ઉપયોગ થયો હોવાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
સાદા કપડાંમાં રહેલા લોકો પર સૌથી વધુ સવાલ
ઘટના પછી સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય સાદા કપડાંમાં લાકડી લઈને ફરતા કેટલાક લોકો બન્યા છે.
વાયરલ થયેલા અનેક વિડિયોમાં આવા લોકો પોલીસની નજીક જોવા મળતા હોવાના દાવા કરવામાં આવ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે કે આ લોકો કોણ હતા, તેમની ઓળખ શું હતી અને તેઓ પોલીસ સાથે કેવી રીતે હાજર હતા.
આ મુદ્દે દિલ્હી પોલીસે હજુ સુધી વિગતવાર જાહેર સ્પષ્ટતા કરી નથી, જેના કારણે અનેક પ્રકારની અટકળો અને ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે.
હોસ્પિટલમાં સારવાર અને વિરોધાભાસી દાવા
કેટલાક અહેવાલો અનુસાર પ્રદર્શન દરમિયાન ઘાયલ થયેલા લોકોને વિવિધ હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક દર્દીઓના માથા, હાથ અને પગમાં ગંભીર ઇજાઓ પહોંચી હોવાનું પણ જણાવાયું છે.
કેટલાક અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો કે ઘાયલ વ્યક્તિની મુલાકાત લેવા માટે કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રી પણ હોસ્પિટલ પહોંચ્યા હતા. જોકે ઇજાઓના કારણોને લઈને સત્તાવાર રીતે અલગ-અલગ પક્ષોના દાવા સામે આવ્યા છે.
લાઠીચાર્જના નિયમો અંગે પણ ચર્ચા
ભીડ નિયંત્રણ દરમિયાન પોલીસને અનુસરવાના નિયમો અંગે પણ ચર્ચા તેજ બની છે.
પૂર્વ પોલીસ અધિકારીઓ અને કાયદા જાણકારોનું માનવું છે કે સામાન્ય રીતે લાઠીચાર્જ પહેલાં ચેતવણી આપવામાં આવે છે અને અંતિમ વિકલ્પ તરીકે જ બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત માથા પર પ્રહાર ન કરવાની તાલીમ પણ આપવામાં આવતી હોવાનું જણાવાય છે.
વાયરલ થયેલા કેટલાક વિડિયોમાં પ્રદર્શનકારીઓના માથા પર ઇજાઓ દેખાતી હોવાના દાવાઓ બાદ આ મુદ્દે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
સીસીટીવી અને રેકોર્ડિંગને લઈને માંગ
અહેવાલો મુજબ પ્રદર્શન પહેલાં સમગ્ર વિસ્તારની આસપાસ વધારાના સીસીટીવી કેમેરા અને વિડિયો રેકોર્ડિંગની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
આથી હવે માંગ ઉઠી રહી છે કે સીસીટીવી ફૂટેજ જાહેર કરીને સ્પષ્ટ કરવામાં આવે કે ઘટના દરમિયાન કોણ હાજર હતું, હિંસા કેવી રીતે શરૂ થઈ અને સાદા કપડાંમાં દેખાતા લોકોની ઓળખ શું હતી.
હાઈકોર્ટમાં પણ પહોંચ્યો મામલો
વિદ્યાર્થીઓ અને સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પણ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે. એક અરજીમાં પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલા બળપ્રયોગની તપાસની માંગ કરવામાં આવી છે, જ્યારે બીજી અરજીમાં પ્રદર્શન સ્થળે કરવામાં આવતા સતત વિડિયો રેકોર્ડિંગ અને સર્વેલન્સ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
પોલીસે કોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે રેકોર્ડિંગનો હેતુ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાનો છે, સર્વેલન્સ કરવાનો નથી.
રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ તેજ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ અનેક રાજકીય પક્ષોએ સરકાર અને પોલીસની કામગીરી પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.
વિપક્ષી નેતાઓએ વિદ્યાર્થીઓ સાથે થયેલા વર્તનનો વિરોધ કરતાં ધરણાં કર્યા હતા. બીજી તરફ સરકારના સમર્થનમાં પણ અલગ-અલગ રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી છે. સમગ્ર મુદ્દો હવે રાજકીય ચર્ચાનો પણ કેન્દ્ર બની ગયો છે.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગ શું છે?
વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે તેમની લડત માત્ર એક પરીક્ષા કે એક ઘટનાને લઈને નથી, પરંતુ પારદર્શક ભરતી પ્રક્રિયા, વિશ્વસનીય પરીક્ષા વ્યવસ્થા, જવાબદારી નક્કી કરવી અને શિક્ષણ પ્રણાલીમાં સુધારા માટે છે.
વિદ્યાર્થીઓનો દાવો છે કે તેઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની માંગ રજૂ કરવા આવ્યા હતા, જ્યારે પોલીસનું કહેવું છે કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
અનેક પ્રશ્નોના જવાબ હજુ બાકી
સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ હજુ પણ અનેક પ્રશ્નોના સ્પષ્ટ જવાબ મળવાના બાકી છે. પેલેટ ગનના ઉપયોગ અંગેના દાવા, સાદા કપડાંમાં રહેલા લોકોની ઓળખ, વાયરલ થયેલા વિડિયોની સત્યતા, પોલીસ કાર્યવાહીનું પ્રમાણ, ઘાયલોની સ્થિતિ અને સમગ્ર ઘટનાની જવાબદારી જેવા મુદ્દાઓ પર વિવિધ પક્ષો તરફથી અલગ-અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં કોર્ટની કાર્યવાહી, તપાસ અને સત્તાવાર અહેવાલો બાદ જ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થવાની શક્યતા છે.
