AIADMK Crisis: તમિલનાડુમાં આગામી રાજકીય પડકારો વચ્ચે ઓલ ઇન્ડિયા અન્ના દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (AIADMK)માં આંતરિક મતભેદો ફરીથી જાહેર થયા છે. પાર્ટીના મહાસચિવ એડપ્પાડી કે. પલાનીસ્વામી (EPS)ના નેતૃત્વ સામે વરિષ્ઠ નેતાઓ દ્વારા અસહકાર, રાજીનામાં અને પાર્ટી છોડવાની ઘટનાઓએ સંગઠનની એકતા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. તાજેતરમાં નાથમ આર. વિશ્વનાથન અને એસ.પી. વેલુમણીએ EPSના એક મહત્વપૂર્ણ આદેશનું પાલન ન કરતાં જૂની તિરાડ ફરી ખુલ્લી પડી હતી.

પાક લોન માફીના પ્રદર્શનમાં EPSના આદેશનો અસ્વીકાર

14 ઓગસ્ટે તમિલનાડુમાં ખેડૂતોની પાક લોન સંપૂર્ણપણે માફ કરવાની માંગ સાથે AIADMK દ્વારા વિવિધ સ્થળોએ પ્રદર્શનો યોજવામાં આવ્યા હતા. EPSએ વરિષ્ઠ નેતાઓ વિશ્વનાથન અને વેલુમણિને તેમના ગૃહ જિલ્લાઓથી અલગ વિસ્તારોમાં પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ કરવાની જવાબદારી સોંપી હતી. વેલુમણિને કોઈમ્બતુરમાંથી થેની અને વિશ્વનાથનને ડિંડિગુલમાંથી રામનાથપુરમ મોકલવામાં આવ્યા હતા. જોકે, બંને નેતાઓએ આ સૂચન સ્વીકાર્યું નહીં અને પોતાના ગૃહ જિલ્લાઓમાં જ કાર્યક્રમોમાં હાજર રહ્યા.

બળવાખોર નેતાઓ સામે EPS સમર્થકોનો સીધો પડકાર

બંને નેતાઓએ કહ્યું કે તેઓ ખેડૂતોના મુદ્દા અને પ્રદર્શનના ઉદ્દેશ્યનું સમર્થન કરે છે, પરંતુ પોતાના ગૃહ વિસ્તારથી બહાર જઈને કાર્યક્રમનું નેતૃત્વ કરવા તૈયાર નથી. ત્યારબાદ EPSના સમર્થકોએ બંને વરિષ્ઠ નેતાઓને ખુલ્લો પડકાર આપ્યો. AIADMKના વરિષ્ઠ નેતા કે.પી. મુનુસામીએ સવાલ કર્યો કે જો વિશ્વનાથન અને વેલુમણિ EPSને પાર્ટીના મહાસચિવ તરીકે સ્વીકારે છે, તો પછી તેઓ તેમના આદેશનું પાલન કેમ કરતા નથી. ડિંડિગુલ શ્રીનિવાસને તો બંને નેતાઓને ધારાસભ્ય પદેથી રાજીનામું આપી પોતાની તાકાતના આધારે પેટાચૂંટણી જીતી બતાવવાની માંગ કરી.

અપ્સરા રેડ્ડીના રાજીનામાથી વધુ ચર્ચા

આ આંતરિક સંકટ વચ્ચે 12 ઓગસ્ટે AIADMKની ઉપ પ્રચાર સચિવ અને સત્તાવાર પ્રવક્તા અપ્સરા રેડ્ડીએ પણ EPSને રાજીનામું આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે નિર્ણય કોઈ કડવાશ કે અનાદરના કારણે લેવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ પોતાની માન્યતાઓ અને જાહેર જીવનને માર્ગદર્શન આપતા સિદ્ધાંતો સાથે સુસંગત રહેવા માટે વિચારપૂર્વક લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે દિવંગત જયલલિતા પ્રત્યે પોતાની પ્રશંસા વ્યક્ત કરતાં રાજકારણમાં વિભાજન કરતાં નિર્માણ, સમાવેશ અને એકતાને પ્રાથમિકતા આપવાની વાત કરી.

જુલાઈથી જ રાજીનામાંનો સિલસિલો શરૂ

AIADMKમાં તાજેતરની નારાજગી નવી નથી. 23 જુલાઈએ પાર્ટીની વિદ્યાર્થી પાંખના પ્રદેશ સચિવ સિંગઈ જી. રામચંદ્રને પણ પાર્ટી અને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું. તેમણે તાજેતરના સંગઠનાત્મક વિકાસથી નિરાશા અને પોતાના અંતરાત્મા સાથે સમાધાન ન કરી શકવાનું કારણ આપ્યું હતું. આ ઘટનાઓને કારણે EPSના નેતૃત્વ હેઠળ પાર્ટીમાં અસંતોષનું પ્રમાણ કેટલું ઊંડું છે તે અંગે ચર્ચા વધી છે.

ચૂંટણીમાં માત્ર 47 બેઠકો મળ્યા બાદ સંકટ વધ્યું

AIADMKનું વર્તમાન સંકટ તાજેતરની વિધાનસભા ચૂંટણીના નબળા પરિણામો બાદ વધુ ગંભીર બન્યું. પાર્ટીને માત્ર 47 બેઠકો મળી અને તે વિધાનસભામાં ત્રીજા સ્થાને રહી. ચૂંટણી પરિણામો બાદ આશરે 25 ધારાસભ્યો, જેઓ એસ.પી. વેલુમણિ અને સી. વે. ષણમુગમ સાથે જોડાયેલા જૂથમાં હોવાનું કહેવાય છે, પાર્ટી લાઇનથી અલગ જઈને TVK સરકારના વિશ્વાસ પ્રસ્તાવના પક્ષમાં મત આપ્યો હતો.

પાર્ટીમાં અયોગ્યતા, સમજૂતી અને ફરીથી વિખવાદ

બળવાખોર વલણ સામે EPSએ અનેક નેતાઓને સંગઠનાત્મક પદ પરથી હટાવ્યા હતા, જેમાં જિલ્લા સચિવોના પદનો પણ સમાવેશ થતો હતો. બાદમાં બંને પક્ષો વચ્ચે સમજૂતી થઈ અને એકબીજા સામેની અયોગ્યતા અરજીઓ પાછી ખેંચવામાં આવી. કેટલાક નેતાઓને નવા પદ પણ આપવામાં આવ્યા હતા. વેલુમણિ અને વિશ્વનાથનને ઉપ મહાસચિવ બનાવવામાં આવ્યા, પરંતુ બંનેએ આ પદ સ્વીકારવાને બદલે સામાન્ય સભ્ય તરીકે રહેવાનું પસંદ કર્યું. સમજૂતી લાંબો સમય ટકી શકી નહીં.

છ ધારાસભ્યો અને 16 વરિષ્ઠ નેતાઓ પાર્ટીથી દૂર

AIADMKને વધુ નુકસાન ત્યારે થયું જ્યારે સી. વિજયભાસ્કર અને એમ.આર. વિજયભાસ્કર સહિત ઓછામાં ઓછા છ ધારાસભ્યોએ વિધાનસભામાંથી રાજીનામાં આપ્યાં. આ ઉપરાંત આશરે 16 ભૂતપૂર્વ મંત્રીઓ અને વરિષ્ઠ નેતાઓએ પાર્ટી છોડી દીધી, જેમાંથી 12 નેતાઓ તમિલગા વેત્રિ કઝગમ (TVK)માં જોડાયા. જિલ્લા સ્તરે પણ 300થી વધુ પદાધિકારીઓ TVKમાં ગયા હોવાનું જણાવાયું છે.

EPSના નેતૃત્વ અને કરિશ્મા પર વિશ્લેષકોના સવાલ

રાજકીય વિશ્લેષક શ્રી કુમાર કન્નનના મતે AIADMKની અંદરની તિરાડનું એક કારણ EPS દ્વારા નિર્ણય લેવાની કેન્દ્રિત રીત પણ છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ શશિકલા, ઓ. પન્નીરસેલ્વમ અને ટી.ટી.વી. દિનાકરણને પાર્ટીથી દૂર કર્યા બાદ EPS વધુ એકલા પડ્યા છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે EPS પાસે એમ.જી. રામચંદ્રન (MGR) અથવા જયલલિતા જેવું વ્યાપક કરિશ્મા નથી અને તેમને ખાસ કરીને કોંગુ વેલ્લાલર ગૌંડર સમુદાયના નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે.

MGR અને જયલલિતાની વિરાસત સામે EPSનું મોટું પડકાર

MGRએ 1972માં AIADMKની સ્થાપના કરી હતી અને 1987માં તેમના મૃત્યુ સુધી ત્રણ વખત તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ જયલલિતાએ પાર્ટીની કમાન સંભાળી અને 2016માં તેમના મૃત્યુ સુધી સંગઠનને મજબૂત નેતૃત્વ આપ્યું. વિશ્લેષકોના મતે બંને નેતાઓ પાસે પાર્ટીના વિવિધ જૂથોને એકસાથે રાખવાની ક્ષમતા હતી, જ્યારે EPS માટે આ પડકાર હજુ યથાવત્ છે.

TVK બન્યું AIADMKના અસંતુષ્ટો માટે નવું રાજકીય ઘર

રાજકીય વિશ્લેષક અરુણ કુમારના મતે વિજયના નેતૃત્વવાળી નવી TVK હવે AIADMKના અસંતુષ્ટ નેતાઓ માટે વિકલ્પ બની રહી છે. AIADMK સતત બે ચૂંટણીઓમાં હારી છે અને 2021ની વિધાનસભા તથા 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પણ તેને પરાજય મળ્યો હતો. પાંચ વર્ષથી વધુ સમય સુધી સત્તાથી બહાર રહેવાની આ સ્થિતિ પાર્ટીના નેતાઓમાં અસંતોષ વધારી રહી હોવાનું વિશ્લેષકો માને છે. TVKને રાજકીય અનુભવ ધરાવતા નેતાઓની જરૂર હોવાથી AIADMKમાંથી થઈ રહેલું સ્થળાંતર તેના માટે વધુ આકર્ષક બની શકે છે.

AIADMK સામે હવે માત્ર વિરોધ પક્ષનો નહીં, અસ્તિત્વનો પડકાર

AIADMK માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન હવે માત્ર ચૂંટણીમાં બેઠકો વધારવાનો નથી, પરંતુ પાર્ટીને એકજૂથ રાખવાનો છે. વરિષ્ઠ નેતાઓના જાહેર અસહકાર, સતત રાજીનામાં, ધારાસભ્યોનું વિખૂટું પડવું અને 300થી વધુ જિલ્લા સ્તરના પદાધિકારીઓના TVK તરફ જવાના અહેવાલો EPS સામે સંગઠનાત્મક પડકારને વધુ ગંભીર બનાવે છે. જો પાર્ટી માટે વ્યાપક સ્વીકાર્ય અને વિવિધ જૂથોને સાથે રાખી શકે તેવું નેતૃત્વ ઉભું ન થાય, તો તમિલનાડુની રાજનીતિમાં ક્યારેક પ્રભુત્વ ધરાવતી AIADMK માટે આગળનો માર્ગ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.