Jharkhand Student Protest: ઝારખંડમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિઓને લઈને વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન સતત ઉગ્ર બની રહ્યું છે. રાંચીના જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમમાં વિદ્યાર્થીઓનું ધરણું સોમવારે 24મા દિવસે પણ ચાલુ રહ્યું હતું. આ દરમિયાન લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેનને પત્ર લખીને પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે વ્યક્તિગત મુલાકાત કરવા અને તેમની બાકી રહેલી માંગણીઓનું નિરાકરણ લાવવા અપીલ કરી છે.
રાહુલ ગાંધીની હેમંત સોરેનને સીધી મુલાકાતની અપીલ
14 ઓગસ્ટે લખાયેલો રાહુલ ગાંધીનો પત્ર સોમવારે જાહેર થયો હતો. તેમાં તેમણે હેમંત સોરેનને સૂચન કર્યું કે તેઓ આંદોલન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓને જાતે મળે. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, મુખ્યમંત્રીની વ્યક્તિગત મુલાકાતથી વિદ્યાર્થીઓની બાકી રહેલી ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા વધુ મજબૂત થઈ શકે છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ સાંભળીને આ મુદ્દાનો વ્યવહારુ ઉકેલ લાવવા માટે યોગ્ય પગલાં ભરવાની અપીલ કરી છે.
શાંતિપૂર્ણ વિરોધને લોકશાહીનો આધાર ગણાવ્યો
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના પત્રમાં કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરવાનો અધિકાર ભારતીય બંધારણ અને લોકશાહી વ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ છે. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં પેપર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં કથિત અનિયમિતતાઓ સામે વિદ્યાર્થીઓ વિરોધ કરી રહ્યા છે અને કોંગ્રેસ તેમના આંદોલનને સમર્થન આપે છે. તેમણે ભારતીય શિક્ષણ વ્યવસ્થા અંગે RSS અને BJP પર પણ રાજકીય આરોપો લગાવ્યા અને કહ્યું કે શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ગુણવત્તા તથા વિદ્યાર્થીઓના હિત અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
JPSC અને JSSC પરીક્ષાઓમાં ગેરરીતિના આરોપો
ઝારખંડમાં ચાલી રહેલું આંદોલન મુખ્યત્વે ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ અને ઝારખંડ કર્મચારી પસંદગી આયોગ દ્વારા યોજાયેલી ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત અનિયમિતતાઓના આરોપોને લઈને છે. પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓ થઈ છે અને તેની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ. વિદ્યાર્થીઓ ખાસ કરીને JSSC-CGL પરીક્ષા રદ કરવાની અને કથિત ગેરરીતિઓની CBI તપાસ કરાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
સરકાર સાથે અનેક તબક્કાની વાતચીત છતાં મડાગાંઠ
રાજ્ય સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે આ મુદ્દે અગાઉ પણ અનેક તબક્કામાં વાતચીત થઈ ચૂકી છે. સરકાર તરફથી વિદ્યાર્થીઓ સાથે ચર્ચા કરવા માટે એક સમિતિ બનાવવામાં આવી છે. રાહુલ ગાંધીએ પત્રમાં સ્વીકાર્યું કે સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે કેટલીક માંગણીઓ અંગે સહમતી બનતી દેખાઈ રહી છે. જોકે, આ વાતચીત છતાં આંદોલન સમાપ્ત થયું નથી અને વિદ્યાર્થીઓની કેટલીક મુખ્ય માંગણીઓ હજુ પણ બાકી હોવાનું સંગઠનોનું કહેવું છે.
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ પર
આંદોલન દરમિયાન કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ પર પણ બેઠા છે. રાહુલ ગાંધીએ આ બાબતનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે દેશના યુવાનો ભારતનું ભવિષ્ય છે અને તેમની સમસ્યાઓને ગંભીરતાથી સાંભળવાની જરૂર છે. તેમણે મુખ્યમંત્રીને વિદ્યાર્થીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરીને આ સંકટનો ઉકેલ શોધવા માટે સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા વિનંતી કરી છે.
વિદ્યાર્થી નેતા દેવેન્દ્ર નાથ મહતોને વાતચીતથી આશા
વિદ્યાર્થી નેતા દેવેન્દ્ર નાથ મહતોએ સરકાર સાથેની વાતચીતના નવા તબક્કા પહેલાં આશા અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે સરકાર સાથે ચર્ચા માટે બોલાવવામાં આવવું અને વિદ્યાર્થીઓને કાનૂની નિષ્ણાતોને સાથે લાવવાની મંજૂરી મળવી સકારાત્મક સંકેત છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો સરકાર વિદ્યાર્થીઓની અપેક્ષાઓ અને માંગણીઓ પર ખરી નહીં ઉતરે તો આ સંઘર્ષ આગળ પણ ચાલુ રહેશે.
20 ઓગસ્ટે આંદોલન વધુ ઉગ્ર કરવાની ચેતવણી
વિદ્યાર્થી નેતૃત્વે જણાવ્યું છે કે જો સરકાર સાથેની વાતચીતથી સંતોષકારક ઉકેલ નહીં આવે તો 20 ઓગસ્ટે નક્કી કરાયેલો કાર્યક્રમ ચાલુ રહેશે. આ કાર્યક્રમમાં મુખ્યમંત્રી નિવાસ અને વિધાનસભાના ઘેરાવનો સમાવેશ થાય છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે તેમનો હેતુ માત્ર વર્તમાન ભરતી પ્રક્રિયાના પ્રશ્નો ઉકેલવાનો નથી, પરંતુ આવનારી પેઢીઓ માટે પારદર્શક અને વિશ્વસનીય પરીક્ષા વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો પણ છે.
આંદોલનને રાજકીય સમર્થનનો મુદ્દો
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના પત્રમાં વિદ્યાર્થીઓ સાથે એકતા વ્યક્ત કરી છે. બીજી તરફ, ઝારખંડમાં કોંગ્રેસ, હેમંત સોરેનના નેતૃત્વવાળા ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા સાથેના સત્તાધારી ગઠબંધનનો ભાગ છે. તેથી રાહુલ ગાંધીની અપીલને રાજકીય રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. તેમ છતાં, વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન મુખ્યત્વે ભરતી પરીક્ષાઓની પારદર્શિતા, કથિત ગેરરીતિની તપાસ અને ઉમેદવારોના હિતોની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત છે.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગણીઓ પર સરકાર સામે પડકાર
હાલની સ્થિતિમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે ચાલી રહેલી ચર્ચા કોઈ અંતિમ સમાધાન સુધી પહોંચે છે કે નહીં. વિદ્યાર્થીઓ JSSC-CGL પરીક્ષા રદ કરવાની, કથિત ગેરરીતિની CBI તપાસ કરવાની અને ભરતી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, સરકાર માટે પડકાર એ છે કે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આંદોલનનો એવો ઉકેલ લાવવામાં આવે, જે વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરી શકે. 24મા દિવસે પણ ચાલુ રહેલું આંદોલન દર્શાવે છે કે મુદ્દો હજુ સંપૂર્ણ રીતે શાંત થયો નથી અને આગામી દિવસોમાં સરકાર-વિદ્યાર્થી ચર્ચા નિર્ણાયક બની શકે છે.
