Azam Khan ED Case: આઝમ ખાનને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાંથી વચગાળાના જામીન, EDની ધરપકડને ગણાવી દુર્ભાવનાપૂર્ણ

  • India
  • November 18, 2026
  • 0 Comments

Azam Khan ED Case: અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે સમાજવાદી પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા અને ઉત્તર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ મંત્રી આઝમ ખાનને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) સાથે જોડાયેલા મની લોન્ડરિંગ કેસમાં વચગાળાના જામીન આપ્યા છે. અદાલતે પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ EDની ધરપકડની કાર્યવાહી પ્રેરિત અને દુર્ભાવનાપૂર્ણ હોવાનું નોંધ્યું હતું. ખાસ કરીને અન્ય એક કેસમાં જામીન મળ્યા બાદ 31 ઑક્ટોબરે જેલમાંથી બહાર આવતાં જ જેલના દરવાજા પર આઝમ ખાનની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હાઈકોર્ટે આ ઘટનાને તપાસ એજન્સીની કાર્યવાહી પાછળના હેતુ અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા કરતી ગણાવી હતી.

જસ્ટિસ રાજીવ ગુપ્તા અને જસ્ટિસ દેવેન્દ્ર સિંહની ખંડપીઠે ધરપકડની પ્રક્રિયામાં બંધારણીય અને કાયદાકીય જોગવાઈઓનું પાલન થયું હતું કે નહીં તેની તપાસ કરી હતી. અદાલતના મતે EDએ આઝમ ખાનને ધરપકડનાં કારણો અને તેમની કથિત સંડોવણી અંગે તપાસ અધિકારીઓને વિશ્વાસ થવાના આધાર લેખિતમાં આપ્યા નહોતા. તેમને રિમાન્ડ માટે અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવે તે પહેલાં પણ આ દસ્તાવેજો આપવામાં આવ્યા નહોતા.

ધરપકડની પ્રક્રિયામાં હાઈકોર્ટને મળી ગંભીર ખામીઓ

હાઈકોર્ટે ED દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા દસ્તાવેજોની તપાસ કરતાં કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ ખામીઓ નોંધી હતી. ધરપકડનાં કારણો સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજોમાં તે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હોય તે સ્થળ, તારીખ અને સમયનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નહોતો. આ ત્રણેય વિગતો ખાલી રાખવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત, 31 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9:10 વાગ્યે આઝમ ખાનની બહેનને વોટ્સએપ પર સંદેશ મોકલવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેની સાથે ધરપકડનાં કારણો દર્શાવતા દસ્તાવેજો જોડવામાં આવ્યા નહોતા.

EDએ અદાલતમાં દલીલ કરી હતી કે તેના અધિકારીઓએ આઝમ ખાનને ધરપકડનાં કારણો સંબંધિત દસ્તાવેજો આપવા માટે અનેક પ્રયાસો કર્યા હતા, પરંતુ તેમણે દસ્તાવેજો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જોકે, હાઈકોર્ટે આ દાવા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

અદાલતે નોંધ્યું કે EDએ ધરપકડની વીડિયોગ્રાફી કરવામાં આવી હોવાની વાત કરી હતી, પરંતુ એવો કોઈ વીડિયો કે ફોટો રજૂ કર્યો નહોતો જેમાં અધિકારીઓ આઝમ ખાનને દસ્તાવેજો આપતા અને તેઓ તેને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરતા દેખાતા હોય. વધુમાં, EDએ 1 નવેમ્બરે દાખલ કરેલી રિમાન્ડ અરજીમાં પણ 31 ઑક્ટોબરની ધરપકડની વીડિયોગ્રાફીનો કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો. આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અદાલતે ધરપકડની કાયદેસરની પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર શંકા વ્યક્ત કરી હતી.

અનુચ્છેદ 22(1) અને PMLAની કલમ 19નો મુદ્દો

હાઈકોર્ટે પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ માન્યું હતું કે EDએ બંધારણના અનુચ્છેદ 22(1) અને મની લોન્ડરિંગ નિવારણ અધિનિયમ (PMLA)ની કલમ 19 હેઠળ નક્કી કરેલી ફરજિયાત પ્રક્રિયાનું સંપૂર્ણ પાલન કર્યું નહોતું.

બંધારણના અનુચ્છેદ 22(1) મુજબ, ધરપકડ કરવામાં આવેલી વ્યક્તિને તેની ધરપકડનાં કારણોની જાણ કરવી જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, તેને પોતાની પસંદગીના વકીલની સલાહ લેવાનો અને તેમના મારફતે પોતાનો બચાવ કરવાનો અધિકાર છે.

બીજી તરફ, PMLAની કલમ 19 EDના અધિકારીઓને ધરપકડ કરવાની સત્તા આપે છે, પરંતુ આ સત્તાનો ઉપયોગ કરતી વખતે કાયદામાં નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા અને સુરક્ષાનાં પગલાંનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.

હાઈકોર્ટે આઝમ ખાનના કેસમાં આ જોગવાઈઓનું પાલન થયું નહોતું એવું પ્રાથમિક તારણ આપ્યું હતું. જોકે, અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ તબક્કે કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓ અંતિમ નિર્ણય નથી. EDની દલીલો અને કેસના અન્ય પાસાં પર વધુ વિચારણા થવાની બાકી છે.

31 ઑક્ટોબરે જેલમાંથી બહાર આવતાં જ થઈ હતી ધરપકડ

આઝમ ખાન અને તેમના પુત્ર અબ્દુલ્લા આઝમ બેવડા PAN કાર્ડ સાથે જોડાયેલા કેસમાં જેલમાં બંધ હતા. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે 29 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ આ કેસમાં બંનેને જામીન આપ્યા હતા.

ત્યારબાદ 31 ઑક્ટોબરે આઝમ ખાન રામપુર જિલ્લા જેલમાંથી બહાર આવ્યા ત્યારે EDએ જેલના દરવાજા પર જ અન્ય એક કેસમાં તેમની ધરપકડ કરી હતી. આ કેસ મોહમ્મદ અલી જૌહર યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલી કથિત નાણાકીય ગેરરીતિઓ અને મની લોન્ડરિંગની તપાસ સાથે સંબંધિત છે.

ધરપકડ બાદ 1 નવેમ્બરે તેમને ગાઝિયાબાદની વિશેષ PMLA અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યાંથી તેમને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. આઝમ ખાને પોતાની ધરપકડને પડકારવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે 5 નવેમ્બરે તેમની અરજી અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં મોકલી આપી હતી અને કેસની પ્રાથમિકતાના આધારે સુનાવણી કરવા જણાવ્યું હતું.

કપિલ સિબ્બલે રાજકીય બદલાની ભાવનાનો આરોપ મૂક્યો

16 નવેમ્બરે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં આઝમ ખાન તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે દલીલો રજૂ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે EDએ આઝમ ખાનને ધરપકડનાં કારણો દર્શાવતા દસ્તાવેજો આપ્યા નહોતા. તેથી તેમની ધરપકડ અને અટકાયત કાયદેસરની નથી.

આઝમ ખાન તરફથી એવો આરોપ પણ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે EDએ રાજકીય બદલાની ભાવનાથી કાર્યવાહી કરી છે. તેમને 2027ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી સુધી જેલમાં રાખવાના હેતુથી ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાની દલીલ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી.

બીજી તરફ, ED તરફથી એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસવી રાજુ અને વરિષ્ઠ વકીલ જોહેબ હુસૈને દલીલ કરી હતી કે અધિકારીઓએ દસ્તાવેજો આપવાના અનેક પ્રયાસો કર્યા હતા, પરંતુ આઝમ ખાને તે સ્વીકાર્યા નહોતા. EDએ પોતાની કાર્યવાહી કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ હોવાનું જણાવી આઝમ ખાનની અરજીનો વિરોધ કર્યો હતો.

કઈ શરતો પર મળ્યા વચગાળાના જામીન?

બંને પક્ષોની દલીલો અને દસ્તાવેજોની તપાસ કર્યા બાદ હાઈકોર્ટે આઝમ ખાનને વચગાળાના જામીન આપવાનો આદેશ કર્યો હતો. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે ગાઝિયાબાદના મુખ્ય ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ (CJM)ને સંતોષ થાય તે રીતે વ્યક્તિગત બોન્ડ અને સમાન રકમના બે જામીનદારો રજૂ કર્યા બાદ તેમને મુક્ત કરવામાં આવે. આ રાહત આગામી સુનાવણી સુધી અમલમાં રહેશે.

ED તરફથી એસવી રાજુ અને જોહેબ હુસૈને વિસ્તૃત જવાબ દાખલ કરવા માટે એક અઠવાડિયાનો સમય માગ્યો હતો. અદાલતે EDને કાઉન્ટર એફિડેવિટ દાખલ કરવા માટે સમય આપ્યો હતો. આઝમ ખાનને પણ EDના જવાબ સામે પોતાનો પ્રત્યુત્તર રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી છે.

આઝમ ખાન તરફથી કપિલ સિબ્બલ અને ઇમરાન ઉલ્લાહ હાજર રહ્યા હતા. તેમને વકીલ મોહમ્મદ ખાલિદે મદદ કરી હતી. જ્યારે ED તરફથી એસવી રાજુ, જોહેબ હુસૈન અને વકીલ સુશાંત ચંદ્રા હાજર રહ્યા હતા.

10 ડિસેમ્બરે આગામી સુનાવણી

હાઈકોર્ટની આ કાર્યવાહીથી ધરપકડ દરમિયાન તપાસ એજન્સીઓએ બંધારણીય અધિકારો અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું કેટલું જરૂરી છે તે મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. અદાલતે પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ EDની કાર્યવાહી અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે, પરંતુ કેસનો અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી છે.

હવે EDના વિસ્તૃત જવાબ અને આઝમ ખાન તરફથી રજૂ થનારા પ્રત્યુત્તર બાદ કેસની વધુ સુનાવણી થશે. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં આ કેસની આગામી સુનાવણી 10 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો:

Related Posts

Rahul Gandhi Columbia Speech: કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- ભારત આર્થિક સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે
  • November 18, 2026

Rahul Gandhi Columbia Speech: અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠિત કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ભારતના અર્થતંત્રને લઈને કેન્દ્રની મોદી સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે ભારતને મોટા આર્થિક સંકટ એટલે…

Continue reading
Karnataka High Court SIR: SIR દરમિયાન નકલી ફોર્મ-7નો આરોપ, વધુ 10 લોકો સામેની પોલીસ તપાસ પર રોક
  • November 18, 2026

Karnataka High Court SIR: કર્ણાટકમાં વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) દરમિયાન ફોર્મ-7નો કથિત દુરુપયોગ કરીને મુસ્લિમ મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. આ…

Continue reading

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You Missed

Rahul Gandhi Columbia Speech: કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- ભારત આર્થિક સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે

  • November 18, 2026
  • 2 views
Rahul Gandhi Columbia Speech: કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- ભારત આર્થિક સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે

Koli Community CM Demand: ગુજરાતમાં 2027માં કોળી સમાજનો મુખ્યમંત્રી બને તેવી માંગ તેજ, પબુભા માણેકના નિવેદનથી ચર્ચા

  • November 18, 2026
  • 3 views
Koli Community CM Demand: ગુજરાતમાં 2027માં કોળી સમાજનો મુખ્યમંત્રી બને તેવી માંગ તેજ, પબુભા માણેકના નિવેદનથી ચર્ચા

Karnataka High Court SIR: SIR દરમિયાન નકલી ફોર્મ-7નો આરોપ, વધુ 10 લોકો સામેની પોલીસ તપાસ પર રોક

  • November 18, 2026
  • 3 views
Karnataka High Court SIR: SIR દરમિયાન નકલી ફોર્મ-7નો આરોપ, વધુ 10 લોકો સામેની પોલીસ તપાસ પર રોક

Gujarat Congress Inflation Protest: મોંઘવારી સામે ગુજરાતમાં જનઆંદોલન કરશે કોંગ્રેસ, ગૃહિણીઓ અને યુવાનોને સાથે રાખી રસ્તા પર ઉતરશે – અમિત ચાવડા

  • November 18, 2026
  • 5 views
Gujarat Congress Inflation Protest: મોંઘવારી સામે ગુજરાતમાં જનઆંદોલન કરશે કોંગ્રેસ, ગૃહિણીઓ અને યુવાનોને સાથે રાખી રસ્તા પર ઉતરશે – અમિત ચાવડા

UP Draft Voter List પર વિવાદ, યોગીના 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોના દાવા પર ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા

  • November 18, 2026
  • 10 views
UP Draft Voter List પર વિવાદ, યોગીના 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોના દાવા પર ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા

Bilkis Bano SC Order: બિલકિસ બાનોનો સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય સામે વિરોધ, કહ્યું- ‘મારા અને પરિવારની સુરક્ષાને લઈને ફરી ચિંતિત છું’

  • November 18, 2026
  • 7 views
Bilkis Bano SC Order: બિલકિસ બાનોનો સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય સામે વિરોધ, કહ્યું- ‘મારા અને પરિવારની સુરક્ષાને લઈને ફરી ચિંતિત છું’