Bangladesh Ram Statue Controversy: બાંગ્લાદેશના ગેબન્ધા જિલ્લામાં ભગવાન રામની એક 81 ફૂટ ઊંચી પ્રતિમા નિર્માણના મુદ્દાએ પડોશી દેશના સામાજિક તાણાવાણાને હચમચાવી દીધા છે. પલાશબાડીના મધ્યરામપુર ગામમાં મંદિર કોમ્પ્લેક્સની અંદર આ વિશાળ પ્રતિમાનું કામ શરૂ થયું હતું, જેને એશિયામાં ભગવાન રામની સૌથી ઊંચી મૂર્તિ બનાવવાની યોજના હતી. પરંતુ આ નિર્માણકાર્ય હવે કટ્ટરપંથીઓ અને લઘુમતી સમુદાય વચ્ચેના ઘર્ષણનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. જુલાઈના રાજકીય ઉથલપાથલ પછી, આ ઘટનાએ બાંગ્લાદેશમાં રહેતા હિન્દુ લઘુમતીઓની સુરક્ષા અને તેમના અસ્તિત્વને લઈને ફરી એકવાર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. એક મૂર્તિ માત્ર પથ્થરનું માળખું ન રહેતા, બે જૂથો વચ્ચેના અસંતોષ અને વિરોધનું પ્રતીક બની ગઈ છે, જેના કારણે પ્રદેશમાં શાંતિ જોખમાઈ છે.
મંદિર કોમ્પ્લેક્સનો વિકાસ અને વધતો વિરોધ
શ્રી શ્રી રાધા ગોવિંદા અને કાલી મંદિર કોમ્પ્લેક્સ લાંબા સમયથી સ્થાનિક હિન્દુઓનું શ્રદ્ધા કેન્દ્ર રહ્યું છે. હરિદાસ બાબુ દ્વારા શરૂ કરાયેલા આ મંદિરમાં ભગવાન શિવ અને કૃષ્ણની મૂર્તિઓની સ્થાપના બાદ તે ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યું હતું. નવેમ્બર 2025માં જ્યારે કૃષ્ણની 50 ફૂટ ઊંચી મૂર્તિનું ઉદ્ઘાટન ભારતીય પ્રતિનિધિ દ્વારા કરવામાં આવ્યું, ત્યારે આ સ્થાનનું મહત્વ અને પ્રસિદ્ધિ વધી ગઈ હતી. જોકે, આ સફળતા જ કેટલાક ઈસ્લામી જૂથો માટે આંખનો કૂણો બની ગઈ. મે 2026માં ‘ઇન્સાફ કાયમકારી છાત્ર શ્રમિક જનતા’ નામના સંગઠને જાહેરમાં વિરોધ નોંધાવી મૂર્તિનું કામ અટકાવવાની માંગ કરી. આ બાંધકામને ઈસ્લામિક ભાવનાઓ વિરુદ્ધ ગણાવીને તણાવની સ્થિતિ પેદા કરવામાં આવી, જે અંતે સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા બાંધકામ પર રોક લગાવવા સુધી પહોંચી.
પોસ્ટરનું અપમાન અને વધતો આક્રોશ
તણાવ ત્યારે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો જ્યારે સ્થાનિક મુસ્લિમ જૂથો દ્વારા કાઢવામાં આવેલા એક સરઘસ દરમિયાન ભગવાન રામની તસવીર પર બૂટ મારીને અપમાન કરવાની ઘટના સામે આવી. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતા હિન્દુ સમુદાયમાં ભારે આક્રોશ ફેલાઈ ગયો છે. હિન્દુ સંગઠનોએ આ અપમાન કરનારાઓ સામે તાત્કાલિક ધરપકડની માંગ કરી છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની છે કે ગેબન્ધા અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં લઘુમતીઓ ભયના ઓથાર હેઠળ જીવી રહ્યા છે. ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયે પણ આ ઘટનાની ગંભીર નોંધ લીધી છે. પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે ભારત બાંગ્લાદેશ સરકાર પાસે અપેક્ષા રાખે છે કે તે કટ્ટરપંથી તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી કરે અને લઘુમતીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે.
અલગ ‘હિન્દુ હોમલેન્ડ’ની ઉભરતી માંગ
આ ઘટનાના પડઘા માત્ર બાંગ્લાદેશ પૂરતા સીમિત નથી રહ્યા, પરંતુ ‘હિન્દુ હોમલેન્ડ’ની જૂની અને વિવાદાસ્પદ માંગને ફરી જીવંત કરી દીધી છે. સોશિયલ મીડિયા પર બાંગ્લાદેશી હિન્દુ વકીલ ચૈતાલી ચક્રવર્તીના નિવેદનો વાયરલ થયા છે, જેમાં તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો લઘુમતીઓના ખાનગી અધિકારો અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતામાં સતત દખલગીરી થશે, તો અલગ હોમલેન્ડ જ એકમાત્ર માર્ગ બચશે. આ વિચાર નવો નથી, પરંતુ સમયાંતરે સાંપ્રદાયિક હિંસા દરમિયાન તે ચર્ચામાં આવે છે. 2001માં પણ તત્કાલીન ગૃહ મંત્રી અલ્તાફ હુસૈન ચૌધરીએ ‘બંગભૂમિ’ આંદોલન વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. આજે જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પર મુસ્લિમ કટ્ટરપંથીઓ 1971 જેવી હિંસાની ધમકીઓ આપી રહ્યા છે, ત્યારે હિન્દુ સમુદાય પોતાની સુરક્ષા માટે વધુ આક્રમક રીતે પોતાની ઓળખ અને અધિકારોની માંગ કરી રહ્યો છે.
ભ્રામક પ્રચાર અને તપાસની રાજનીતિ
સોશિયલ મીડિયા પર આ મુદ્દાને રાજકીય રંગ આપવામાં પણ કોઈ કસર છોડવામાં આવી રહી નથી. ઈલિયાસ હુસૈન અને પિનાકી ભટ્ટાચાર્ય જેવા પ્રભાવશાળી વિશ્લેષકો આ આખી ઘટનાને ભારતની ‘સાજિશ’ ગણાવી રહ્યા છે. તેઓ આરોપ લગાવી રહ્યા છે કે રામની મૂર્તિ પાછળ ભારતની ગુપ્તચર એજન્સી RAWનો હાથ છે અને તે રંગપુર ડિવિઝન પર કબજો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ પ્રકારના પાયાવિહોણા અને ભ્રામક પ્રચારે સામાન્ય મુસ્લિમ જનતાને પણ ગેરમાર્ગે દોરવાનું કામ કર્યું છે. આવી વાતો જંગલમાં લાગેલી આગની જેમ ફેલાઈ રહી છે, જેનાથી બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુ વિરોધી ભાવનાઓને વધુ વેગ મળી રહ્યો છે. આ સાબિત કરે છે કે કઈ રીતે સામાજિક વિવાદોને આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિ અને રાજકીય પ્રોપેગેન્ડામાં બદલી નાખવામાં આવે છે.
ફેબ્રુઆરી 2026માં તારિક રહેમાનની નવી સરકાર સત્તામાં આવ્યા બાદ, દિલ્હી અને ઢાકા સંબંધો સુધારવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહ્યા હતા. પરંતુ આ ઘટનાએ ફરીથી બંને દેશોના કૂટનીતિક સંબંધોને કસોટી પર મૂકી દીધા છે. જો બાંગ્લાદેશ સરકાર આ મૂર્તિના વિવાદને સમયસર અને ન્યાયપૂર્ણ રીતે ઉકેલવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તે માત્ર લઘુમતીઓનો વિશ્વાસ જ નહીં ખોવે, પરંતુ ભારત સાથેના સંબંધોમાં પણ મોટી તિરાડ પાડી શકે છે. અશાંતિ અને કટ્ટરવાદને પ્રોત્સાહન આપવાથી કોઈ દેશનો વિકાસ થતો નથી, તે સત્ય ઢાકાએ સમજવું પડશે. ગેબન્ધાનો આ મામલો માત્ર એક મૂર્તિનો નથી, પણ બાંગ્લાદેશની લોકશાહી અને ધર્મનિરપેક્ષ ઓળખની અગ્નિપરીક્ષા છે.
આ પણ વાંચો:
