આજે દેશભરમાં મુસ્લિમ સમુદાય દ્વારા ઈદના પવિત્ર પર્વની બારે ઉત્સાહ સાથે ઉજવણી કરાઈ છે. ત્યારે આ ઉજવણીની વખતે છોટા ઉદેપુર જીલ્લામાં UCCનો વિરોધ જુવા મળ્યો છે. મુસ્લીમ સમયુદાયએ કાળી પટ્ટી ધારણ કરી કહ્યું UCCને ગુજરાતમાં લાગુ કરવામાં ન આવે. ઈદની નમાઝમાં કાળી પટ્ટી બાંધી મુસ્લિમ બિરોદરોએ નમાઝ અદા કરી હતી.
છોટા ઉદેપુરના નસવાડી તાલુકામાં ઈદની નમાઝ અશ્વિન નદીના કિનારે આવેલા ઇદગાહ મેદાનમાં પઢવામાં આવી હતી. નસવાડી તાલુકાના તમામ મુસ્લિમ બિરાદરો ઇદગાહ મેદાન ઉપર નમાઝ પઢવા ઉમટી પડ્યા હતા. આ નમાઝ હાથે કાળી પટ્ટી બાંધી પઢવામાં આવી હતી. અને UCCનો કડક વિરોધ કર્યો હતો. UCC કાયદાનો મુસ્લીમ સમુદાય જ નહીં પણ આદિવાસી સમાજ પણ વિરોધ કરે છે. ત્યારે કાયદાને વિસૃતથી સમજો તેનો વિરોધ મુસ્લીમ અને આદિવાસી સમાજ કેમ કરી રહ્યા છે?
મુસ્લીમ સમુદાય દ્વારા ઈદ પર UCC કાયદાનો વિરોધ #UCC pic.twitter.com/egpAvNhVSV
— The Gujarat Report (@TGujarat_Report) March 31, 2025
UCC શું છે?
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) એ ભારતમાં એક એવો કાયદો છે જેનો હેતુ દેશના તમામ નાગરિકો માટે એક સમાન નાગરિક કાયદો લાગુ કરવાનો છે. આમાં લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો, દત્તક અને સંપત્તિ જેવા વ્યક્તિગત મુદ્દાઓ પર એક જ કાયદો લાગુ થશે, ભલે નાગરિક કોઈ પણ ધર્મ કે સમાજનો હોય. જોકે, આ વિચારને ઘણા સમર્થન આપે છે, પરંતુ આદિવાસી સમાજ અને મુસ્લીમ સમાજ તેનો સખત વિરોધ કરી રહ્યા છે. તેનાં કારણો ઊંડા સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક મૂળમાંથી ઉદ્ભવે છે.
આદિવાસી સમાજનો વિરોધ
આદિવાસી સમાજ ભારતની મૂળ વસ્તીનો એક મહત્ત્વનો ભાગ છે, જે પોતાની અલગ સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને જીવનશૈલી માટે જાણીતો છે. તેમનો UCCનો વિરોધ મુખ્યત્વે નીચેના કારણોસર છે:
સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ પર જોખમ
આદિવાસી સમાજની પોતાની અનોખી રીતરિવાજો છે, જેમ કે લગ્નની પદ્ધતિ, સંપત્તિનું વહેંચણું અને સમુદાયના નિયમો. ઉદાહરણ તરીકે, ઘણા આદિવાસી સમુદાયોમાં સ્ત્રીઓને સંપત્તિમાં વધુ હક્ક મળે છે, જે રાષ્ટ્રીય કાયદાઓથી અલગ છે. UCC આવે તો આ પરંપરાઓ બદલાઈ જશે, જે તેમની ઓળખને નુકસાન પહોંચાડી શકેವ
જમીન અને સંસાધનોનું રક્ષણ
આદિવાસીઓનું જીવન જંગલો, જમીન અને કુદરતી સંસાધનો સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે. તેઓને ડર છે કે UCCના નામે સરકાર તેમની જમીન અને સંસાધનો પર નિયંત્રણ મેળવી શકે છે, જે તેમના અસ્તિત્વ માટે જોખમરૂપ બની શકે છે.
અલગ ઓળખનું નુકસાન
આદિવાસીઓને ભારતના બંધારણમાં અનુસૂચિત જનજાતિ (Scheduled Tribes) તરીકે ખાસ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે, જે તેમને સ્વ-શાસન અને પોતાના કાયદાઓનો અધિકાર આપે છે. UCC આ અધિકારોને નબળા પાડી શકે છે, જેનાથી તેમની અલગ ઓળખ ખતમ થઈ શકે છે.
ધર્મ અને પરંપરાઓનું મિશ્રણ
આદિવાસીઓના ધર્મ અને પરંપરાઓ હિન્દુ, ખ્રિસ્તી કે અન્ય મુખ્ય ધર્મોથી અલગ છે. તેઓ પ્રકૃતિની પૂજા કરે છે અને તેમની પોતાની આધ્યાત્મિક માન્યતાઓ ધરાવે છે. UCC તેમની આ માન્યતાઓને એક સમાન કાયદાની અંદર લાવવાનો પ્રયાસ કરશે, જે તેઓને અસ્વીકાર્ય છે.
અવિશ્વાસનો માહોલ
ઇતિહાસમાં આદિવાસીઓ પર ઘણી વખત અન્યાય થયો છે, જેના કારણે તેઓ સરકારના નિર્ણયો પર ભરોસો નથી કરતા. તેમને લાગે છે કે UCC એ સરકારનો એક એવો પ્રયાસ છે જે તેમની સ્વતંત્રતા છીનવી લેશે.
મુસ્લીમ સમાજનો વિરોધ
મુસ્લીમ સમાજ પણ UCCનો વિરોધ કરે છે, અને તેનાં કારણો મુખ્યત્વે તેમના ધાર્મિક કાયદાઓ અને સામાજિક માળખા સાથે જોડાયેલા છે:
શરિયા કાયદાનું મહત્ત્વ
મુસ્લીમ સમાજમાં લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને અન્ય વ્યક્તિગત બાબતો શરિયા કાયદા (ઇસ્લામિક કાયદો) પર આધારિત છે, જે કુરાન અને હદીસમાંથી આવે છે. UCC આ કાયદાઓને બદલીને એક સામાન્ય કાયદો લાગુ કરશે, જે તેઓને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પર હુમલો લાગે છે.
લગ્ન અને છૂટાછેડાના નિયમો
મુસ્લીમ પર્સનલ લોમાં બહુપત્નીત્વ (ચાર પત્નીઓ સુધી) અને તલાક (છૂટાછેડા) જેવી પદ્ધતિઓની મંજૂરી છે, જે ધર્મનો હિસ્સો છે. UCC આ પ્રથાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે, જે મુસ્લીમ સમાજને અસ્વીકાર્ય છે.
વારસાના અધિકારો
શરિયા કાયદામાં વારસાના નિયમો નિશ્ચિત છે, જેમાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓને અલગ-અલગ હિસ્સો મળે છે (ઉદાહરણ તરીકે, પુરુષને સ્ત્રી કરતાં બમણો હિસ્સો). UCC આ નિયમોને બદલીને સમાનતા લાવવાનો પ્રયાસ કરશે, જે મુસ્લીમોને ધર્મ વિરુદ્ધ લાગે છે.
ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો અધિકાર
ભારતનું બંધારણ દરેક નાગરિકને ધર્મ પાળવાની સ્વતંત્રતા આપે છે (આર્ટિકલ 25). મુસ્લીમ સમાજ માને છે કે UCC આ અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે, કારણ કે તે તેમના ધાર્મિક કાયદાઓને નબળા પાડશે.
રાજકીય અને સામાજિક ડર
મુસ્લીમ સમાજમાં એવી ચિંતા છે કે UCC એ બહુમતીવાદી એજન્ડાનો ભાગ છે, જે લઘુમતીઓની ઓળખને દબાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેઓને લાગે છે કે આ કાયદો હિન્દુ સંસ્કૃતિ પર આધારિત હશે, જે તેમની ઓળખને નુકસાન પહોંચાડશે.
બંને સમાજની સામાન્ય ચિંતાઓ
આદિવાસી અને મુસ્લીમ સમાજના વિરોધમાં કેટલીક સમાનતાઓ પણ છે.
ઓળખનું સંકટ
બંને સમાજોને લાગે છે કે UCC તેમની અલગ ઓળખને ખતમ કરશે અને તેમને મુખ્ય પ્રવાહમાં ભેળવી દેશે.
અવિશ્વાસ
બંને સમાજોને સરકાર અને મુખ્ય પ્રવાહની સંસ્થાઓ પર ભરોસો ઓછો છે, જેના કારણે તેઓ UCCને શંકાની નજરે જુએ છે.
વિરોધનું સ્વરૂપ
આદિવાસી સમાજે રેલીઓ, સભાઓ અને પોતાના નેતાઓ દ્વારા UCCનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે, ખાસ કરીને ગુજરાત, ઝારખંડ અને છત્તીસગઢ જેવા વિસ્તારોમાં. મુસ્લીમ સમાજે પણ મસ્જિદો, સંગઠનો (જેમ કે ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લીમ પર્સનલ લૉ બોર્ડ) અને જાહેર નિવેદનો દ્વારા પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો છે.
સરકાર શું કહે છે?
સરકાર કહે છે કે UCCનો હેતુ સમાનતા અને ન્યાય લાવવાનો છે, ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ માટે. તેનું કહેવું છે કે જૂના અને ભેદભાવવાળા કાયદાઓ બદલવાની જરૂર છે. પરંતુ આદિવાસી અને મુસ્લીમ સમાજ માને છે કે આ નામે તેમની સ્વતંત્રતા પર હુમલો થઈ રહ્યો છે.
આ પણ વાંચોઃ aહવે 3 મહિનાની અંદર ઈ-મેમો નહીં ભરો તો લાઇસન્સ રદ થઈ શકે! | E-MEMO
આ પણ વાંચોઃ Gujarat: ખેતરોની તસ્વીરો મેચ ન થતાં પાકનું રજિસ્ટ્રેશન રદ્દ?, જમીન માપણી અંગે ઉઠ્યા સવાલ!
આ પણ વાંચોઃ મોદી સરકારે ધનવાન મિત્રોનું 16 લાખ કરોડ દેવું માફ કર્યું!, ગરીબોને મદદ કેમ નહીં? | Rahul Gandhi
આ પણ વાંચોઃ Gujarat: વાતાવરણ પલટો!, 40 કિ.મી.ની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે, 4 દિવસ વરસાદની શક્યતા
