Indian Education Scam: ભારતની શિક્ષણ પ્રણાલી અત્યારે ચોથા સ્ટેજના કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીથી પીડાઈ રહી છે, જેનો પુરાવો છેલ્લા એક મહિનામાં સામે આવેલા NEET, CBSE અને CUET પરીક્ષાના કૌભાંડો છે. છેલ્લા સાત વર્ષમાં ૬૦ પેપર લીક થયા હોવા છતાં સરકારની આંખ ઉઘડતી નથી. પરીક્ષા કેન્દ્રો પર પાયાની સુવિધાઓનો અભાવ, સિસ્ટમ ક્રેશ થવી અને વિદ્યાર્થીઓના જીવ સાથે ચેડાં થવા એ સામાન્ય બની ગયું છે. માત્ર છેલ્લા એક મહિનામાં ૩૦ લાખ યુવાનોના ભવિષ્ય સાથે જે રીતે રમત રમવામાં આવી છે, તે આ શિક્ષણ વ્યવસ્થાના પતનનો સ્પષ્ટ સંકેત છે. ગોદી મીડિયા આ ગંભીર મુદ્દાને સંપૂર્ણપણે નજરઅંદાજ કરી રહ્યું છે, ત્યારે પ્રશ્ન એ થાય છે કે શું શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને આ લાખો વિદ્યાર્થીઓના જીવનની કોઈ પરવા છે ખરી? આટલી મોટી નિષ્ફળતા પછી પણ નૈતિક જવાબદારી સ્વીકારીને રાજીનામું આપવાને બદલે મંત્રીઓ પોતાની ખુરશી સાથે ચોંટેલા રહ્યા છે.
મંત્રીઓનો દંભ અને ‘નેકેડ ઓફિશિયલ’ માનસિકતા
આ સરકારના મોટાભાગના મંત્રીઓ અને અમલદારોના સંતાનો વિદેશની સુરક્ષિત ધરતી પર અભ્યાસ કરી રહ્યા છે, જ્યારે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પેપર લીક અને કૌભાંડોની લડાઈ લડી રહ્યા છે. દેશમાં ‘વોકલ ફોર લોકલ’ અને ‘સ્વદેશી’ના નારા લગાવનારા નેતાઓ પોતે જ વિદેશી શિક્ષણ અને જીવનશૈલીના આશ્રિત છે. ચીનમાં આવા અધિકારીઓને ‘નેકેડ ઓફિશિયલ’ (નગ્ન અધિકારી) કહેવામાં આવે છે, જેમનો પરિવાર વિદેશમાં હોય છે અને જેઓ દુશ્મન દેશો દ્વારા સરળતાથી બ્લેકમેલ થઈ શકે છે. આપણા દેશના ટોચના મંત્રીઓ, જેમ કે પીયૂષ ગોયલ, એસ. જયશંકર, હરદીપ સિંહ પુરી અને અજીત ડોભાલના સંતાનોના વિદેશી જોડાણો એ સાબિત કરે છે કે તેમને ભારતીય શિક્ષણ વ્યવસ્થા પર કોઈ ભરોસો નથી. જ્યારે મંત્રીઓનો પોતાનો હિસ્સો જ આ સિસ્ટમમાં ન હોય, તો તેઓ તેમાં સુધારાની આશા કેવી રીતે રાખી શકાય?
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો
વિદેશમાં ભણતા સંતાનો કે ત્યાં વસતા પરિવારના સભ્યો દેશની સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો બની શકે છે. રશિયન વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવે ચેતવણી આપી હતી કે અમેરિકા જેવા દેશો વિદેશમાં રહેતા બાળકોના નામે રાજદૂતો અને અધિકારીઓને બ્લેકમેલ કરે છે. જો કોઈ દેશ તમારી સંવેદનશીલ માહિતી કે નિર્ણયોને માત્ર તમારા સંતાનોના ડરથી નિયંત્રિત કરી શકતો હોય, તો તે સૈન્ય કબજા કરતા પણ વધુ ભયાનક છે. શું ભારત માટે એવી કલ્પના કરવી પણ સુરક્ષિત છે કે આપણા કેબિનેટ મંત્રીઓના બાળકો ચીન કે પાકિસ્તાનમાં ભણતા હોય? જો આ પરિસ્થિતિ સુરક્ષિત નથી, તો પછી અમેરિકા કે યુકેમાં વસતા આ પરિવારો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી કેટલા સુરક્ષિત છે? તેલ અને વેપાર સોદા કરતી વખતે જ્યારે મંત્રીઓના બાળકોનું ભવિષ્ય સામેવાળા દેશના હાથમાં હોય, ત્યારે હિતોનો સંઘર્ષ સ્પષ્ટ દેખાય છે.
તાત્કાલિક ડિસ્ક્લોઝર કાયદાની માંગ
ચીને ૨૦૧૪ અને ૨૦૨૪ માં આવા અધિકારીઓ અને તેમના પરિવારો સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે, તેમને સંવેદનશીલ હોદ્દાઓ પરથી હટાવ્યા છે. ભારતે પણ હવે આ જ માર્ગ અપનાવવાની જરૂર છે. દેશની સુરક્ષા માટે ‘ડિસ્ક્લોઝર કાયદો’ અનિવાર્ય છે, જેમાં તમામ ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને મંત્રીઓએ તેમના પરિવારના સભ્યો ક્યાં રહે છે, કઈ નાગરિકતા ધરાવે છે અને ક્યાં રોકાણ કરેલું છે તેની જાહેર જાહેરાત કરવી જોઈએ. જો પરિવારનો કોઈ સભ્ય વિદેશી નાગરિક હોય અથવા વિદેશી વ્યાપારી હિત ધરાવતો હોય, તો તે વ્યક્તિને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા સંવેદનશીલ હોદ્દા પર ન મુકવા જોઈએ. ‘નેશન ફર્સ્ટ’ની વાતો કરનારાઓએ પોતાના સંતાનોના ભવિષ્ય કરતા દેશના એક અબજ લોકોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે.
ભવિષ્યનું નિર્માણ કે પલાયનવાદ?
આજે ભારતમાં ‘ગ્રેટ ઇન્ડિયન ડ્રીમ’ એ દેશ છોડીને બહાર નીકળવાનું સ્વપ્ન બની ગયું છે. જ્યારે દેશના ટોચના હોદ્દા પર બેઠેલા લોકો જ આ ડ્રીમનો હિસ્સો બની જાય, ત્યારે શિક્ષણ પ્રણાલી સુધરવાની કોઈ શક્યતા રહેતી નથી. શિક્ષણ મંત્રી પોતે જ્યારે પોતાની પુત્રીને અમેરિકા મોકલે, ત્યારે તેમને ભારતની સરકારી શાળાઓ કે યુનિવર્સિટીઓની દુર્દશા કેવી રીતે સમજાશે? દંભની એક મર્યાદા હોય છે, અને ભારતની શિક્ષણ વ્યવસ્થા તે મર્યાદા વટાવી ચૂકી છે. જો સરકાર પ્રામાણિક હોય તો તેણે નીતિઓમાં પરિવર્તન લાવીને એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે દેશના નેતાઓ અને અધિકારીઓ માત્ર દેશના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા રહે, વિદેશી ભૂમિ સાથે નહીં. લોકશાહીમાં પારદર્શિતા જ એકમાત્ર માર્ગ છે, અને હવે સમય આવી ગયો છે કે આ ‘નગ્ન અધિકારીઓ’ની યાદી ખુલ્લી મૂકવામાં આવે.
આ પણ વાંચો:
