Junagadh Ashram Shala Scam: જૂનાગઢ જિલ્લાના મેંદરડા નજીક આવેલી એક આશ્રમશાળામાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા, દસ્તાવેજો અને સરકારી સહાયને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. શિક્ષણ અને ભરતી સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવતા યુવરાજસિંહ જાડેજાએ આશ્રમશાળાની મુલાકાત દરમિયાન કેટલાક એવા રેકોર્ડ સામે હોવાનો દાવો કર્યો છે, જેમાં એવા બાળકોનાં નામ નોંધાયેલા હોવાનું કહેવાય છે જેઓ વાસ્તવમાં અસ્તિત્વમાં જ નથી. આ આક્ષેપો સાચા હોય તો આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓ માટેની સરકારી વ્યવસ્થા અને તેમના નામે ફાળવવામાં આવતા નાણાંના ઉપયોગ અંગે ગંભીર તપાસનો વિષય બની શકે છે.
75 વિદ્યાર્થીઓના નામ સામે ઉઠ્યો મોટો પ્રશ્ન
મુલાકાત દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવેલા દસ્તાવેજો અને રજિસ્ટરની તપાસને આધારે આશ્રમશાળામાં આશરે 75 બાળકોનું ઇન્ટેક દર્શાવવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું. જોકે આમાંથી કેટલાક વિદ્યાર્થીઓના જન્મ સંબંધિત રેકોર્ડ સામે સવાલો ઊભા થયા. યુવરાજસિંહ જાડેજાના જણાવ્યા અનુસાર રજિસ્ટરમાં દર્શાવવામાં આવેલા કેટલાક બાળકોની જન્મ તારીખ એવી છે કે તેઓ હજી દુનિયામાં જન્મ્યા જ નથી. તેમણે આ સમગ્ર બાબતને ગંભીર ગેરરીતિ ગણાવી અને સંબંધિત દસ્તાવેજોની સત્તાવાર તપાસની માગ કરી છે.
શાળામાં માત્ર એક જ વ્યક્તિ પર સમગ્ર જવાબદારી
મુલાકાત દરમિયાન શાળાના સંચાલન સાથે થયેલી વાતચીતમાં સ્ટાફની સંખ્યા અંગે પણ ચોંકાવનારી માહિતી સામે આવી. શાળાના જવાબદાર વ્યક્તિએ જણાવ્યું કે હાલમાં આશરે 65 વિદ્યાર્થીઓ હોવાનું કહેવાય છે, જોકે બાળકો નેશ વિસ્તારના હોવાથી તેમની હાજરીમાં ફેરફાર થતો રહે છે. બીજી તરફ શાળામાં મંજૂર મહેકમ છનું હોવાનું જણાવાયું, પરંતુ તેમની સિવાય અન્ય કોઈ સ્ટાફ ઉપલબ્ધ ન હોવાનું પણ વાતચીતમાં સામે આવ્યું. નિવાસી શાળામાં બાળકોની દૈનિક દેખરેખ, શિક્ષણ અને અન્ય જવાબદારીઓ એક જ વ્યક્તિ સંભાળે છે કે કેમ તે મુદ્દે પણ હવે તપાસ જરૂરી બની છે.
ત્રિમાસિક પરીક્ષાના પેપર ઘરે લઈ જવાની વાત
મુલાકાત દરમિયાન ત્રિમાસિક પરીક્ષા અંગે પણ સવાલો કરવામાં આવ્યા હતા. જવાબમાં જણાવાયું કે ત્રિમાસિક પરીક્ષા પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી અને કેટલાક પ્રશ્નપત્ર તથા ઉત્તરવહીઓ બાળકોને ઘરે આપવામાં આવી હતી. એક જ વ્યક્તિ પર અનેક કામગીરી હોવાથી કેટલાક પેપર ઘરે પૂર્ણ કરવા માટે આપવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું. જોકે નિવાસી શાળામાં પરીક્ષા ક્યાં અને કઈ રીતે લેવામાં આવી, વિદ્યાર્થીઓની વાસ્તવિક હાજરી કેટલી હતી અને પરીક્ષાના રેકોર્ડ કેવી રીતે જાળવવામાં આવ્યા છે તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા જરૂરી બની છે.
ST પ્રમાણપત્ર અને અન્ય દસ્તાવેજોને લઈને સવાલ
આ સમગ્ર મુદ્દામાં સૌથી ગંભીર સવાલ વિદ્યાર્થીઓના અસ્તિત્વ અને તેમના દસ્તાવેજોને લઈને છે. જો કોઈ વિદ્યાર્થીના નામે જન્મનો દાખલો, સ્કૂલ રેકોર્ડ, લિવિંગ સર્ટિફિકેટ અને અન્ય પ્રમાણપત્રો તૈયાર થયા હોય, તો આ દસ્તાવેજો કયા આધાર પર બનાવવામાં આવ્યા તે તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો બની શકે છે. ખાસ કરીને આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓ માટેની આશ્રમશાળાઓમાં વિદ્યાર્થીના નામે સરકારી સહાય, શિક્ષણ ખર્ચ અથવા અન્ય લાભ મળતા હોય તો વાસ્તવિક વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અને રેકોર્ડની ચકાસણી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બને છે.
LC બુક ન મળતાં તપાસ વધુ જરૂરી બની
યુવરાજસિંહ જાડેજાએ જણાવ્યું કે તેમને વહીવટી રેકોર્ડ સંબંધિત કેટલીક નકલો આપવામાં આવી છે, પરંતુ જ્યારે લિવિંગ સર્ટિફિકેટ એટલે કે LC બુકની માંગ કરવામાં આવી ત્યારે તે હજુ સુધી આપવામાં આવી નથી. આ કારણે શાળામાં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓના મૂળ દસ્તાવેજો, તેમની પ્રવેશ પ્રક્રિયા, જન્મ તારીખ અને અન્ય વિગતોની સ્વતંત્ર રીતે ચકાસણી કરવાની જરૂરિયાત વધુ ગંભીર બની છે.
અધિકારીઓની અગાઉની મુલાકાતો પર પણ સવાલ
આશ્રમશાળાની તપાસને લઈને માત્ર સંચાલકો જ નહીં પરંતુ અગાઉ મુલાકાત લેનારા અધિકારીઓની ભૂમિકા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. યુવરાજસિંહ જાડેજાના જણાવ્યા અનુસાર આદિજાતિ કમિશનર, DEO, TPO, DPO, BRC અને CRC સહિતના અધિકારીઓએ અગાઉ શાળાની મુલાકાત લીધી હોવાનું વિઝિટ બુકમાં નોંધાયેલું છે. હવે સવાલ એ છે કે જો રેકોર્ડમાં ખરેખર અસ્તિત્વમાં ન હોય તેવા બાળકોનાં નામ નોંધાયેલા હતા, તો અગાઉની તપાસ દરમિયાન આ બાબત અધિકારીઓના ધ્યાનમાં કેમ આવી નહીં.
વિઝિટ બુકની નોંધોની પણ તપાસની માગ
યુવરાજસિંહ જાડેજાએ માંગ કરી છે કે શાળાની વિઝિટ બુકમાં અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી તમામ નોંધોની તપાસ થવી જોઈએ. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જે બાળકો વાસ્તવમાં અસ્તિત્વમાં નહોતા, તેઓ અધિકારીઓની અગાઉની મુલાકાત દરમિયાન કાગળ પર કેવી રીતે હાજર દર્શાવવામાં આવ્યા. જો દસ્તાવેજોમાં ગેરરીતિ સાબિત થાય તો અગાઉની તપાસની પ્રક્રિયા પણ તપાસ હેઠળ આવવી જોઈએ.
ટ્રસ્ટી પાસેથી હજુ સ્પષ્ટ જવાબની રાહ
આ મામલે શાળાના ટ્રસ્ટી સાથે ફોન પર વાત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે આક્ષેપો અંગે સંતોષકારક અને સ્પષ્ટ જવાબ મળ્યો નથી. શાળાના સંચાલન તરફથી સત્તાવાર રીતે સમગ્ર રેકોર્ડ રજૂ કરવામાં આવે અને વિદ્યાર્થીઓની વાસ્તવિક સંખ્યા તથા તેમના દસ્તાવેજોની ચકાસણી થાય તે જરૂરી છે.
આદિવાસી બાળકોના હકના નાણાંનો મુદ્દો
આશ્રમશાળાઓનો મુખ્ય હેતુ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં રહેતા આદિવાસી બાળકોને શિક્ષણ અને રહેણાંકની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે. તેથી જો કાગળ પર ખોટા વિદ્યાર્થીઓ દર્શાવીને કોઈ પ્રકારની સરકારી સહાય મેળવવામાં આવી હોય તો તે માત્ર નાણાકીય ગેરરીતિ નહીં પરંતુ વાસ્તવિક જરૂરિયાતમંદ બાળકોના હક સાથે અન્યાય બની શકે છે. આથી સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરીને વાસ્તવિક વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા, હાજરી રજીસ્ટર, પ્રવેશ રેકોર્ડ, જન્મ પ્રમાણપત્રો, LC અને સરકારી સહાય સંબંધિત દસ્તાવેજોની ચકાસણી જરૂરી છે.
વિભાગીય તપાસથી જ હકીકત સામે આવશે
હાલમાં સામે આવેલા આક્ષેપો અને વીડિયોમાં થયેલી વાતચીતના આધારે અંતિમ રીતે કોઈ ગેરરીતિ સાબિત થઈ હોવાનું કહી શકાય નહીં. જોકે 75 વિદ્યાર્થીઓના રેકોર્ડ, આશરે 65 વિદ્યાર્થીઓની હાજરી અંગેનો દાવો, મંજૂર મહેકમ છ હોવા છતાં સ્ટાફની સ્થિતિ, LC બુક ન મળવી અને અગાઉ અનેક અધિકારીઓની મુલાકાત જેવા મુદ્દાઓ ચોક્કસપણે તપાસની માગ કરે છે. હવે જૂનાગઢના સંબંધિત શિક્ષણ અધિકારીઓ અને આદિજાતિ વિભાગે તમામ દસ્તાવેજોની સત્તાવાર તપાસ કરીને હકીકત સ્પષ્ટ કરવી જરૂરી છે. જો રેકોર્ડ ખોટા સાબિત થાય તો જવાબદારો સામે કાર્યવાહી અને જો આક્ષેપો ખોટા હોય તો સંચાલકોને પણ સ્પષ્ટતા કરવાની તક આપવી જોઈએ.
