Lucknow Coaching Centre Fire: સોમવારે લખનૌના અલીગંજ વિસ્તારમાં જે હૃદયદ્રાવક ઘટના બની, તેમાં ૧૫ નિર્દોષ લોકોના મૃત્યુએ માત્ર તેમના પરિવારોને જ નહીં, પણ સમગ્ર રાજ્યને હચમચાવી દીધું છે. ૧૯ થી ૩૦ વર્ષના જે યુવાનો પોતાના સપનાઓને સાકાર કરવા માટે શિક્ષણ અને તાલીમ લેવા આવ્યા હતા, તેઓ આ ભયાનક આગમાં રાખ થઈ ગયા. આ અકસ્માત માત્ર એક કુદરતી આપત્તિ નથી, પરંતુ વહીવટી તંત્રની ગુનાહિત બેદરકારીનું પરિણામ છે. જ્યારે આગ લાગી ત્યારે જીવ બચાવવા માટે માત્ર એક જ રસ્તો હતો અને ફાયર બ્રિગેડની ટીમ ૪૦ મિનિટના વિલંબ સાથે પહોંચી, ત્યાં સુધીમાં તો આખું ભવન એક સ્મશાનમાં ફેરવાઈ ગયું હતું. આ ઘટનાએ એ સાબિત કરી દીધું છે કે લખનૌ જેવા સ્માર્ટ સિટીની ઈમારતોમાં સુરક્ષાના તમામ માપદંડો માત્ર કાગળ પર જ રહે છે, અને સત્તાના ગલિયારાઓમાં બેઠેલા અધિકારીઓ માટે સામાન્ય માણસના જીવની કોઈ કિંમત નથી.
Anguished by the loss of lives in a fire mishap in Lucknow, Uttar Pradesh. My condolences to the bereaved families. May the injured recover at the earliest. Rescue operations are underway and authorities are providing all possible assistance.
An ex-gratia of Rs. 2 lakh from…
— PMO India (@PMOIndia) June 22, 2026
ગેરકાયદેસર બાંધકામનો ‘ખેલ’
આ દુર્ઘટનાની પાછળનું સત્ય એટલું જ ચોંકાવનારું છે જેટલી આ ઘટના પોતે. જે ઇમારતમાં આગ લાગી, તેના વિરુદ્ધ ૨૦૧૬માં જ લખનૌ વિકાસ સત્તામંડળ (LDA) દ્વારા તોડી પાડવાનો આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ, ન્યાય અને કાયદાના રક્ષકોએ માત્ર બે મહિનામાં જ તે આદેશને રદ કરી દીધો. આ કેવી વ્યવસ્થા છે જ્યાં ગેરકાયદેસર બાંધકામ માટે નોટિસ અપાય છે, તોડી પાડવાનો આદેશ થાય છે અને પછી કોઈ ‘ઉપરવાળા’ ના આશીર્વાદથી બધું જ ઠંડે કલેજે દબાવી દેવામાં આવે છે? ૧૨ વર્ષ સુધી આ ઇમારત કાયદાની આંખમાં ધૂળ નાખીને ચાલતી રહી અને ત્યાં વ્યાવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ ધમધમતી રહી. LDA ના ભ્રષ્ટ અધિકારીઓએ આ સમય દરમિયાન આંખ આડા કાન કર્યા, જે સીધેસીધું ભ્રષ્ટાચાર અને સાંઠગાંઠ તરફ નિર્દેશ કરે છે. આ કોઈ એકલદોકલ કેસ નથી, પણ આખા તંત્રની એ સડતી માનસિકતા છે જે પૈસાના જોરે ગેરકાયદેસરતાને કાયદેસરતાનું રૂપ આપે છે.
लखनऊ के कोचिंग सेंटर में आग लगने के हादसे में कई लोगों की मृत्यु और कई अन्य के घायल होने का समाचार अत्यंत पीड़ादायक है।
सभी शोकाकुल परिवारों को अपनी गहरी संवेदनाएं व्यक्त करता हूं और घायलों के जल्द स्वस्थ होने की आशा करता हूं।
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) June 22, 2026
સુરક્ષાના નામે શૂન્ય
ઘટનાસ્થળનું નિરીક્ષણ કરતા જાણવા મળ્યું કે ઇમારતમાં અગ્નિશમન (Fire Safety) માટે કોઈ જ વ્યવસ્થા નહોતી. બહાર નીકળવા માટેનો સાંકડો દ્વાર, જે આખા બિલ્ડિંગ માટે એકમાત્ર વિકલ્પ હતો, તે જ મોતનો માર્ગ બની ગયો. એસીની બહાર ગેરકાયદેસર રીતે લગાવાયેલા ઈલેક્ટ્રિકલ ઉપકરણો શોર્ટ સર્કિટ માટે જવાબદાર હોવાનું જણાય છે. સવાલ એ થાય છે કે જ્યારે આ ઇમારત રહેણાંક તરીકે મંજૂર હતી, ત્યારે ત્યાં કોચિંગ સેન્ટર કેવી રીતે ચાલતું હતું? કેવી રીતે ત્યાં વ્યાવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ થઈ રહી હતી? શું વહીવટી તંત્રને આ દેખાતું નહોતું? જવાબ સ્પષ્ટ છે—બધું જ દેખાતું હતું, પણ જવાબદારી નક્કી કરવાને બદલે તંત્ર ‘મેનેજમેન્ટ’ માં વ્યસ્ત હતું. પરિણામે, નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓએ ભ્રષ્ટાચારની કિંમત પોતાના જીવ આપીને ચૂકવવી પડી.
लखनऊ के एक कोचिंग सेंटर में आग लगने से जिन्होंने अपनी जान गंवाई है, उनके प्रति हमारी श्रद्धांजलि। जिन्होंने अपनों को खोया है, उन शोक संतप्त परिवारों के प्रति हमारी गहरी संवेदनाएं।
सरकार घायलों के लिए सर्वश्रेष्ठ चिकित्सा सुनिश्चित करे।
ये एक बेहद दुखद घटना है। इसके पीछे के…
— Akhilesh Yadav (@yadavakhilesh) June 22, 2026
રાજકીય નિવેદનબાજી અને વળતરનું રાજકારણ
ઘટના બાદ વળતરની જાહેરાતોનો દોર શરૂ થયો છે. વડાપ્રધાન કાર્યાલય અને મુખ્યમંત્રી કચેરી તરફથી મૃતકોના પરિવારજનોને આર્થિક સહાયની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. રાહુલ ગાંધી, અખિલેશ યાદવ અને માયાવતી જેવા વિપક્ષી નેતાઓએ પણ સંવેદના વ્યક્ત કરી છે અને નિષ્પક્ષ તપાસની માંગ કરી છે. પરંતુ, શું પાંચ-દસ લાખ રૂપિયાનું વળતર કોઈ માતા-પિતાના ખોળાના કુંવરને પાછા લાવી શકશે? અખિલેશ યાદવે સાચું જ કહ્યું કે, ‘તે બાળકો કોઈના પણ પરિવારના હોઈ શકતા હતા.’ પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે જ્યારે પણ આવી દુર્ઘટના બને છે, ત્યારે માત્ર નિવેદનો અપાય છે, SIT રચાય છે અને થોડા દિવસો પછી બધું ભૂલાઈ જાય છે. શું આ તપાસ કોઈ મોટા અધિકારી કે માલિકને કડક સજા અપાવશે, કે પછી ફરી કોઈ બીજા આરોપીને બચાવી લેવામાં આવશે?
यूपी की राजधानी लखनऊ के एक कोचिंग सेन्टर में आज दोपहर बाद हुई अग्निकाण्ड में अनेक लोगों की मौत तथा और भी कई लोगों के घायल हो जाने की घटना अति-दुखद। इस प्रकार की जानलेवा घटनायें दिल को दहलाने वाली होती हैं तथा कितने ही परिवार की उम्मीदों को बिखेर देती हैं। ऐसी दुखद घटनाओं की…
— Mayawati (@Mayawati) June 22, 2026
જવાબદારી કોની?
દિલ્હીના માલવીય નગરની રેસ્ટોરન્ટની આગ અને હવે લખનૌની આ દુર્ઘટના—આ બે ઘટનાઓ વચ્ચેનું સામ્ય સ્પષ્ટ છે: વહીવટી તંત્રની ઉદાસીનતા. નિયમો તો કાગળ પર ખૂબ કડક છે, પરંતુ અમલીકરણમાં શૂન્ય છે. ગેરકાયદેસર બાંધકામો, ફાયર એનઓસી (NOC) વિના ચાલતા એકમો અને અધિકારીઓની રહેમનજર—આ એક એવું દુષ્ટ ચક્ર છે જેણે અનેક પરિવારોના ચિરાગ ઓલવી નાખ્યા છે. જો સરકારે ખરેખર કંઈક કરવું હોય, તો માત્ર અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરવાથી કામ નહીં ચાલે. જે અધિકારીઓએ ૨૦૧૬માં તોડી પાડવાનો આદેશ રદ કર્યો હતો, તેમની સામે પણ ગુનાહિત કેસ દાખલ થવો જોઈએ. જ્યાં સુધી વહીવટીતંત્રના જવાબદાર લોકોની જવાબદારી નક્કી નહીં થાય અને તેમને જેલના સળિયા પાછળ નહીં ધકેલાય, ત્યાં સુધી આવી ઘટનાઓ પુનરાવર્તિત થતી રહેશે. શું આ લખનૌનું દુઃસ્વપ્ન જનતાને જગાડશે કે પછી આપણે આવી જ રીતે મોતને મંજૂર કરતા રહીશું?
આ પણ વાંચો:
