
Nikhil Gupta Pannun Assassination: ખાલિસ્તાન સમર્થક અલગતાવાદી ગુરપતવંત સિંહ પન્નૂની અમેરિકામાં હત્યાના કથિત ષડયંત્રના કેસમાં ભારતીય નાગરિક નીખિલ ગુપ્તાની સજાને લઈને બંને પક્ષે પોતાની દલીલો રજૂ કરી છે. અમેરિકાના સરકારી વકીલોએ ન્યૂયોર્કની ફેડરલ અદાલત પાસે ગુપ્તાને 293 મહિના એટલે કે લગભગ 24 વર્ષ અને 5 મહિનાની જેલની સજા આપવાની માગ કરી છે. બીજી તરફ, બચાવ પક્ષે 144 મહિના એટલે કે લગભગ 12 વર્ષની સજાની અપીલ કરી છે. અદાલત 20 નવેમ્બરે સજા સંભળાવશે.
નીખિલ ગુપ્તાએ ફેબ્રુઆરી 2026માં હત્યા માટે સોપારી આપવા, હત્યા માટે સોપારી આપવાનું ષડયંત્ર રચવા અને મની લોન્ડરિંગના ષડયંત્ર સહિતના ત્રણેય આરોપો સ્વીકારી લીધા હતા. હવે સજા નક્કી થાય તે પહેલાં બંને પક્ષે ન્યાયાધીશ સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો છે.
અમેરિકાના સરકારી વકીલોએ કડક સજાની માગ કરી
અમેરિકાના સરકારી વકીલોએ 13 નવેમ્બરે ન્યાયાધીશ વિક્ટર મેરેરોને સજા સંબંધિત દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો હતો. તેમાં નીખિલ ગુપ્તાની ભૂમિકાને ગંભીર ગણાવીને 293 મહિનાની સજાની માગ કરવામાં આવી હતી.
સરકારી વકીલોના જણાવ્યા પ્રમાણે, ગુપ્તાની ભૂમિકા માત્ર સાહસિક નહોતી, પરંતુ અમેરિકાની ધરતી પર એક અમેરિકન નાગરિકની હત્યા કરવાના વિદેશી ષડયંત્રમાં તેમની મહત્ત્વની ભાગીદારી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ગુનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને એવી સજા થવી જોઈએ, જે અમેરિકામાં હિંસાના માધ્યમથી કોઈનો અવાજ દબાવવાના પ્રયાસ સામે કડક સંદેશ આપે.
સરકારી વકીલોએ કહ્યું હતું કે ગુપ્તાએ અનેક દિવસો અને અઠવાડિયાં સુધી કથિત હત્યાના આયોજનને આગળ વધારવા માટે કામ કર્યું હતું. આથી આ ઘટનાને દારૂના નશામાં થયેલી અચાનક ભૂલ કે ક્ષણિક નિર્ણય તરીકે જોઈ શકાય નહીં. બચાવ પક્ષે દારૂની લતને કારણે ગુપ્તા યોગ્ય નિર્ણય લઈ શકતા નહોતા એવી દલીલ કરી હતી, જેને સરકારી વકીલોએ નકારી કાઢી હતી.
બચાવ પક્ષે 12 વર્ષની સજા માટે દલીલ કરી
નીખિલ ગુપ્તાના વકીલોએ અદાલતને 144 મહિના એટલે કે 12 વર્ષની જેલની સજા આપવા વિનંતી કરી છે. બચાવ પક્ષે અમેરિકાની અદાલતના પ્રોબેશન વિભાગની ભલામણનો હવાલો આપ્યો હતો. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, પ્રોબેશન વિભાગે પણ 12 વર્ષની સજાની ભલામણ કરી હતી. જોકે, સજા સંબંધિત માર્ગદર્શિકામાં 235થી 293 મહિના સુધીની જેલનો ઉલ્લેખ છે.
વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે ગુપ્તાએ પોતાની ભૂલ સ્વીકારી લીધી છે અને તેમનો અગાઉ કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ નથી. તેથી તેમને વધુ કડક સજા આપવી યોગ્ય નથી. બચાવ પક્ષે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ભારતીય અધિકારી વિકાસ યાદવના દબાણને કારણે ગુપ્તા આ કથિત ષડયંત્રમાં જોડાયા હતા.
વિકાસ યાદવના દબાણ હેઠળ કામ કર્યું હોવાની દલીલ
બચાવ પક્ષના જણાવ્યા પ્રમાણે, કેટલાક લોકો ગુજરાત પોલીસ સાથે જોડાયેલા હોવાનો દાવો કરીને ગુપ્તાના ઘરે પહોંચ્યા હતા. તેમણે ગુપ્તા વિશે પૂછપરછ કરી હતી અને તેમના પુત્ર પાસે પોતાનાં નામ છોડી ગયાં હતાં.
ત્યારબાદ વિકાસ યાદવે ગુપ્તાનો સંપર્ક કરીને તેમની વિરુદ્ધ ભારતમાં ચાલી રહેલા એક કથિત ખોટા કેસને સમાપ્ત કરાવી આપવાની વાત કરી હતી. વકીલોના જણાવ્યા પ્રમાણે, ગુપ્તાને વિશ્વાસ હતો કે યાદવ ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સી સાથે જોડાયેલા અધિકારી છે અને તેઓ તેમની વિરુદ્ધના કેસમાં મદદ કરી શકે છે.
આ પરિસ્થિતિને કારણે ગુપ્તા માટે યાદવની વિનંતી નકારવી મુશ્કેલ બની હોવાનું બચાવ પક્ષે જણાવ્યું હતું. જોકે, અમેરિકાના સરકારી વકીલોએ આ દલીલનો વિરોધ કર્યો છે.
હથિયારો અને ડ્રગ્સના વેપારમાં નફાની લાલચનો આરોપ
અમેરિકાના સરકારી વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે ગુપ્તા કથિત ષડયંત્રમાં માત્ર દબાણને કારણે જોડાયા નહોતા, પરંતુ તેમને આર્થિક લાભની આશા પણ હતી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, વિકાસ યાદવે પન્નૂની હત્યા બાદ ગુપ્તાને હથિયારોના વેચાણ અને ડ્રગ્સના જથ્થા સાથે જોડાયેલા વેપારમાં નફો અપાવવાની ઓફર કરી હતી.
સરકારી વકીલોએ અદાલતને સજા નક્કી કરતી વખતે આ સંભવિત આર્થિક લાભને પણ ધ્યાનમાં લેવા જણાવ્યું હતું. તેમના મતે, દારૂની લત કે વ્યક્તિગત મુશ્કેલીઓ કથિત ગુનાની ગંભીરતા ઓછી કરતી નથી.
નીખિલ ગુપ્તાએ પસ્તાવો વ્યક્ત કર્યો
સજા પહેલાં નીખિલ ગુપ્તાએ જિલ્લા ન્યાયાધીશ વિક્ટર મેરેરોને પત્ર લખીને વર્ષ 2023માં કરેલી પોતાની ભૂલો અંગે પસ્તાવો વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે જો સમય પાછળ લઈ જઈ શકાતો હોત તો તેઓ પોતાની ભૂલો સુધારવા માગત.
ગુપ્તાએ લખ્યું હતું કે બહારથી તેમનું જીવન સામાન્ય દેખાતું હતું, પરંતુ અંદરથી તેઓ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા. તેમણે દારૂની લત અને વ્યક્તિગત સમસ્યાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે તે સમય દરમિયાન તેઓ પોતે જેવા હતા તેવા રહ્યા નહોતા. તેમણે પોતાના પરિવાર પર પડનારી અસર અને જેલમાં વિતાવેલા સમયનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
ગુરપતવંત પન્નૂએ પણ મહત્તમ સજાની માગ કરી
આ કથિત હત્યાના ષડયંત્રનું નિશાન બનેલા ગુરપતવંત સિંહ પન્નૂએ પણ અદાલતમાં પોતાનું નિવેદન રજૂ કર્યું હતું. તેમણે ગુપ્તાને દરેક આરોપમાં મહત્તમ સજા આપવાની માગ કરી છે.
પન્નૂના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ કથિત ષડયંત્રને કારણે તેમના જીવન પર ગંભીર અસર થઈ છે. તેમને લગભગ 1,200 દિવસ સુધી સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે રહેવું પડ્યું હતું અને તેઓ પોતાના કાનૂની અસીલોને વ્યક્તિગત રીતે મળી શક્યા નહોતા. તેમણે કહ્યું હતું કે કડક સજાથી અમેરિકાના નાગરિકોની સુરક્ષા અને દેશની સાર્વભૌમત્વ અંગે સ્પષ્ટ સંદેશ જશે.
2023માં કથિત હત્યાનું ષડયંત્ર ઘડવાનો આરોપ
અમેરિકાના અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, વર્ષ 2023માં ભારતીય અધિકારી વિકાસ યાદવે પન્નૂની હત્યાની વ્યવસ્થા કરવા માટે નીખિલ ગુપ્તાનો સંપર્ક કર્યો હતો. પન્નૂ અમેરિકા અને કેનેડાની બેવડી નાગરિકતા ધરાવતા ખાલિસ્તાન સમર્થક અલગતાવાદી છે અને ન્યૂયોર્કમાં રહે છે.
અમેરિકાની તપાસ એજન્સીઓના આરોપ પ્રમાણે, કથિત હત્યા માટે એવા વ્યક્તિનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો, જે વાસ્તવમાં અમેરિકાની ફેડરલ એજન્સીનો ગુપ્ત એજન્ટ હતો. આ યોજનામાં પન્નૂની વ્યક્તિગત માહિતી અને દેખરેખ સંબંધિત તસવીરો પણ વહેંચવામાં આવી હતી. હત્યા માટે 1 લાખ ડોલરની રકમ નક્કી થઈ હતી અને 15 હજાર ડોલરની આગોતરી રકમ આપવામાં આવી હોવાનો પણ આરોપ છે.
નીખિલ ગુપ્તાની 30 જૂન 2023ના રોજ ચેક રિપબ્લિકમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ પ્રત્યાર્પણ કરીને તેમને અમેરિકા લાવવામાં આવ્યા હતા.
ભારતે સરકારી ભૂમિકાનો ઇનકાર કર્યો
આ કેસને કારણે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે રાજદ્વારી સ્તરે પણ સંવેદનશીલ સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. અમેરિકાના અધિકારીઓએ કથિત ષડયંત્રમાં વિકાસ યાદવની ભૂમિકા હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. જોકે, ભારત સરકારે આ મામલે કોઈપણ સરકારી ભૂમિકાનો ઇનકાર કર્યો છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી કાર્યવાહી સરકારની નીતિની વિરુદ્ધ છે.
ભારતના ગૃહ મંત્રાલયે જાન્યુઆરી 2025માં જણાવ્યું હતું કે નવેમ્બર 2023માં આ મામલાની તપાસ માટે ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિ બનાવવામાં આવી હતી. સમિતિએ તપાસ પૂર્ણ કરીને અહેવાલ સોંપ્યો હતો અને એક વ્યક્તિ સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની ભલામણ કરી હતી. હવે 20 નવેમ્બરે અમેરિકાની અદાલત નીખિલ ગુપ્તાની સજા અંગે અંતિમ નિર્ણય સંભળાવશે.









