Northeast India News: આસામના બોકો-છાયગાંવ વિધાનસભા ક્ષેત્ર હેઠળના સરહદી ગામ ઉકિયામમાં પ્રસ્તાવિત કુલસી નદી બંધ પ્રોજેક્ટ સામે શનિવારે સેંકડો સ્થાનિકોએ વિરોધ નોંધાવ્યો. આસામ-મેઘાલય સંયુક્ત સંરક્ષણ સમિતિના નેતૃત્વમાં યોજાયેલા આ પ્રદર્શનમાં રાભા અને ગારો સહિત વિવિધ સ્થાનિક સંગઠનો જોડાયા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકારની યોજના સામે નારેબાજી કરી અને બંધ પ્રોજેક્ટ તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરી.

જળવિદ્યુત અને સિંચાઈ પ્રોજેક્ટને લઈને જૂનો વિવાદ
ઉકિયામમાં ત્રણ નદીઓના સંગમથી બનેલી કુલસી નદી પર આસામ અને મેઘાલય સરકારો જળવિદ્યુત તથા સિંચાઈ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ એટલે કે DPR તૈયાર કરવાની જવાબદારી બ્રહ્મપુત્ર બોર્ડને આપવામાં આવી હતી. જોકે મેઘાલયના ખાસી સમુદાય અને આસામના ગારો, બોડો તથા રાભા સમુદાયો લાંબા સમયથી આ યોજનાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

‘સરકાર જળ બોમ્બ બનાવી રહી છે’ એવો સ્થાનિકોનો આરોપ
આસામ-મેઘાલય સંયુક્ત સંરક્ષણ સમિતિના અધ્યક્ષ બિસ્વજીત રાભાએ આરોપ લગાવ્યો કે બંને રાજ્ય સરકારો કુલસી નદી પર બંધ બનાવીને સ્થાનિક લોકો માટે ‘જળ બોમ્બ’ ઊભો કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે બંધથી આસપાસના વિસ્તારોમાં ગંભીર અને વિનાશકારી અસરો થઈ શકે છે.

મુખ્યમંત્રીની જૂની ખાતરી સામે DPR સોંપાયાનો દાવો
બિસ્વજીત રાભાના જણાવ્યા અનુસાર, આસામના મુખ્યમંત્રી હિમાંતા બિસ્વા શર્માએ અગાઉ ખાતરી આપી હતી કે સ્થાનિક લોકો જો બંધનો વિરોધ કરશે તો કુલસી નદી પર બંધ બનાવવામાં નહીં આવે. પરંતુ સ્થાનિકોના દાવા મુજબ 30 જુલાઈએ DPR આસામ પાવર જનરેશન કોર્પોરેશન લિમિટેડને સોંપવામાં આવી, જેના કારણે પ્રોજેક્ટ ફરી આગળ વધવાની આશંકા વધી છે.

ભૂકંપના જોખમને લઈને પણ ચિંતા
કામરૂપ જિલ્લા રાભા વિદ્યાર્થી સંઘે દાવો કર્યો કે પ્રસ્તાવિત બંધનું સ્થળ દેશના સૌથી વધુ ભૂકંપીય રીતે સક્રિય વિસ્તારોમાં આવે છે. સંગઠનના અધ્યક્ષ આનંદ રાભાએ જણાવ્યું કે ગયા વર્ષે આસામ અને મેઘાલયના મુખ્યમંત્રીઓને આવેદનપત્ર આપીને પ્રોજેક્ટ પર પુનર્વિચારની માંગ કરવામાં આવી હતી. સરકાર તરફથી સ્થાનિકો સાથે પરામર્શનું આશ્વાસન મળ્યું હોવા છતાં તેમના અનુસાર અત્યાર સુધી કોઈ અર્થપૂર્ણ સંવાદ થયો નથી.

પૂર અને જળઆપદાઓ વચ્ચે પ્રોજેક્ટને લઈને વધતી ચિંતા
સંયુક્ત સંરક્ષણ સમિતિના મહાસચિવ અશોક નોંગબકે ઉપર આસામમાં તાજેતરમાં આવેલા પૂરનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે આ વિસ્તાર જળસંબંધિત આપદાઓ માટે પહેલેથી જ સંવેદનશીલ છે. આવા સંજોગોમાં બંધની DPR આગળ વધારવાની માહિતીથી સરહદી ગામોના લોકોમાં ભય વધ્યો છે. પ્રદર્શનકારીઓએ ચેતવણી આપી કે જો સરકાર પ્રોજેક્ટ આગળ વધારશે તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બની શકે છે.

મણિપુર હિંસા અને બીરેન સિંહની કથિત ઑડિયો ક્લિપનો વિવાદ
સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે 7 ઑગસ્ટે કેન્દ્ર સરકારને નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી (NFSU)ની તાજી રિપોર્ટ અરજદાર NGO કુકી ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર હ્યુમન રાઇટ્સ સાથે વહેંચવાનો નિર્દેશ આપ્યો. મામલો મણિપુરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી એન. બીરેન સિંહની રાજ્યમાં થયેલી જાતીય હિંસામાં કથિત સંડોવણી અંગેની તપાસની માંગ સાથે સંબંધિત છે.

કેન્દ્રનો દાવો: મૂળ ઑડિયો રેકોર્ડિંગમાં પણ ચેડાંના સંકેત
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેન્દ્ર અને મણિપુર સરકાર તરફથી હાજર એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ જણાવ્યું કે એક વિસલબ્લોઅર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ઑડિયો ક્લિપની મૂળ રેકોર્ડિંગની પ્રથમ કોપીમાં પણ ચેડાં થયાના સંકેતો મળ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે આ આધાર પર અરજી ફગાવી દેવાની માંગ કરી હતી.

અરજદારનો વાંધો, અગાઉની તપાસમાં 93 ટકા અવાજ સમાન હોવાનો દાવો
NGO તરફથી હાજર વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે NFSUની રિપોર્ટ સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો. તેમનું કહેવું હતું કે ટ્રુથ લેબ્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી ઑડિયો તપાસમાં ક્લિપના અવાજની બીરેન સિંહના અવાજ સાથે 93 ટકા સમાનતા મળી હતી. તેમણે રિપોર્ટને ગોપનીય રાખવા અંગે સંમતિ દર્શાવી અને આગામી સુનાવણીમાં તેના તારણોનો જવાબ આપવાની વાત કરી.

સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ સંપૂર્ણ ઑડિયો તપાસવા પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો
અગાઉની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદાર NGOને સંપૂર્ણ ઑડિયો રેકોર્ડિંગની ‘મૂળ રેકોર્ડિંગની પ્રથમ કોપી’ નેશનલ ફોરેન્સિક લેબોરેટરીને સોંપવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. 15 ડિસેમ્બર 2025ની સુનાવણીમાં અદાલતે સવાલ કર્યો હતો કે ઉપલબ્ધ સંપૂર્ણ લીક ઑડિયો ક્લિપ ફોરેન્સિક તપાસ માટે કેમ મોકલવામાં આવી નહોતી.

‘માત્ર પસંદગીની ક્લિપ્સ મોકલાઈ’ હોવા અંગે પણ અદાલતની ચિંતા
સુપ્રીમ કોર્ટે 20 નવેમ્બર 2025ના અરજદારોના હલફનામા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ફોરેન્સિક તપાસ માટે માત્ર પસંદગીની ક્લિપ્સ મોકલવામાં આવી હતી. અરજદારે સમગ્ર મામલાની સ્વતંત્ર સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ એટલે કે SIT દ્વારા તપાસની માંગ કરી છે.

મણિપુર હિંસામાં 260થી વધુ લોકોનાં મોત
મે 2023માં ઇમ્ફાલ ખીણમાં રહેતા મૈતેઈ સમુદાય અને આસપાસના પહાડી વિસ્તારોમાં રહેતા કુકી સમુદાય વચ્ચે જાતીય હિંસા શરૂ થઈ હતી. ત્યારથી 260થી વધુ લોકોનાં મોત થયા છે અને હજારો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ઑડિયો ક્લિપ સંબંધિત તપાસને રાજકીય અને કાનૂની રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આગામી સુનાવણી માટે 5 ઑક્ટોબરની તારીખ નક્કી કરી છે.

અરુણાચલમાં ચીની ઘૂસણખોરીના આરોપોને મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ નકાર્યા
અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ 7 ઑગસ્ટે ઉપર સુબનસિરી જિલ્લાના તક્સિંગ વિસ્તારમાં ચીની ઘૂસણખોરીના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા. જોકે તેમણે સાથે જ કહ્યું કે સરહદી વિસ્તારના સ્થાનિક સંગઠન દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ચિંતાઓને અવગણવી નહીં જોઈએ અને જમીન પર જઈને હકીકતની તપાસ કરવી જરૂરી છે.

‘ભારતીય સેના સમગ્ર વિસ્તાર પર નજર રાખે છે’
પેમા ખાંડુએ કહ્યું કે તેમને ચીની ઘૂસણખોરી થઈ હોવાની શક્યતા લાગતી નથી, કારણ કે સરહદી વિસ્તારમાં ભારતીય સેના સમગ્ર વિસ્તાર પર નજર રાખી રહી છે અને તેની સુરક્ષા કરી રહી છે. તેમ છતાં તેમણે તક્સિંગ સર્કલની નાહ વેલ્ફેર સોસાયટી (NWS)ના પ્રતિનિધિઓને તેમની ચિંતાઓ સમજવા માટે બોલાવ્યા છે.

NWSનો PLA પર LAC પાર કરવાનો આરોપ
NWSએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ના જવાનો લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કન્ટ્રોલ (LAC) પાર કરીને તક્સિંગ સર્કલના યાજા અને ટોગો ગામોની આસપાસના વિસ્તારોમાં પ્રવેશ્યા અને જમીન પર કબજો કર્યો. સંગઠનનો દાવો છે કે છેલ્લા છ વર્ષ દરમિયાન PLAએ સ્થાનિકોના પશુ ચરાવવા, શિકાર અને ખેતી માટે ઉપયોગમાં લેવાતી જમીનના મોટા હિસ્સા પર કબજો કર્યો છે. ભારતીય સેનાએ અગાઉ આ આરોપોમાં કોઈ સત્યતા ન હોવાનું જણાવ્યું હતું.

અરુણાચલમાં CBI તપાસ અને સરકારી રેકોર્ડ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટની કડક કાર્યવાહી
અરુણાચલ પ્રદેશમાં મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુના પરિવારજનોની માલિકીની અથવા તેમની સાથે કથિત રીતે જોડાયેલી કંપનીઓને જાહેર બાંધકામના ઠેકા મળ્યા હોવાના આરોપોની તપાસ દરમિયાન CBIએ રાજ્ય સરકાર પર જરૂરી રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં અસહકારનો આરોપ મૂક્યો છે.

મુખ્ય સચિવ અને ગૃહ વિભાગના મુખ્ય સચિવને સુપ્રીમ કોર્ટે તલબ કર્યા
સુપ્રીમ કોર્ટે 3 ઑગસ્ટે અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્ય સચિવ અને મુખ્ય સચિવ (ગૃહ)ને નોટિસ પાઠવી હતી. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે બંને અધિકારીઓને 24 ઑગસ્ટે અદાલત સમક્ષ હાજર રહેવા અને CBIને જરૂરી સહકાર કેમ આપવામાં આવ્યો નહીં તે અંગે જવાબ આપવા જણાવ્યું છે.

CBIની સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં ‘અસહકાર’નો ઉલ્લેખ
બેન્ચે નોંધ્યું કે CBIની સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં જરૂરી રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ કરાવવાના મામલે રાજ્ય સરકાર તરફથી અસહકારની વાત સામે આવી છે. આ કેસમાં સરકારી ઠેકાઓની ફાળવણી અને તેના અમલીકરણ સાથે જોડાયેલા રેકોર્ડ તપાસના કેન્દ્રમાં છે.

કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન અને રાજ્ય સરકાર પર રાજકીય હુમલો કર્યો
કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે X પર પ્રતિક્રિયા આપીને સમગ્ર ઘટનાક્રમને રાજકીય જવાબદારી સાથે જોડ્યો. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે 6 એપ્રિલ 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વપ્રેરિત સંજ્ઞાન લઈને અરુણાચલ પ્રદેશના PWD ઠેકાઓની CBI તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો કે PWD મંત્રી અને મુખ્યમંત્રી એક જ વ્યક્તિ હોવા છતાં પેમા ખાંડુ પદ પર યથાવત છે.

2015થી 2025 સુધીના તમામ જાહેર બાંધકામ ઠેકાઓ તપાસ હેઠળ
સુપ્રીમ કોર્ટે 1 જાન્યુઆરી 2015થી 31 ડિસેમ્બર 2025 વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશમાં જાહેર બાંધકામ સંબંધિત તમામ ઠેકા, વર્ક ઓર્ડર અને તેમના અમલીકરણની તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. અદાલત સમક્ષ રજૂ થયેલા સંબંધિત દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડ પણ તપાસના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યા છે.

મુખ્યમંત્રીનો જવાબ: રાજ્યનો પક્ષ અદાલતમાં રજૂ થઈ શક્યો નહોતો
મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ કથિત અસહકાર અંગે કહ્યું કે અધિકારીઓને સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તલબ કરવાનું કારણ એકતરફી સુનાવણીનું પરિણામ છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યના સ્થાયી વકીલ અદાલતમાં રાજ્યનો પક્ષ રજૂ કરવા હાજર રહી શક્યા નહોતા.

મિઝોરમમાં શાંતિ સમજૂતી અને ILP મુદ્દે MNFનો મુખ્યમંત્રી સામે મોરચો
વિપક્ષી મિઝો નેશનલ ફ્રન્ટ (MNF)એ મુખ્યમંત્રી લાલદુહોમા પાસે મિઝોરમ શાંતિ સમજૂતી અને ઇનર લાઇન પરમિટ (ILP) અંગે કરેલી ટિપ્પણીઓ બદલ જાહેર માફી માંગવાની માગ કરી છે. MNFનો આરોપ છે કે મુખ્યમંત્રીના નિવેદનો તથ્યાત્મક રીતે ખોટા છે અને મિઝોરમના હિતને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

31 જુલાઈના ભાષણ બાદ વિવાદ વધ્યો
મુખ્યમંત્રી લાલદુહોમાએ 31 જુલાઈએ મિઝોરમ લૉ કોલેજમાં ભાષણ આપ્યું હતું. MNFની નેશનલ કોર કમિટી, પોલિટિકલ અફેર્સ કમિટી અને પાર્ટીના ધારાસભ્યોની સંયુક્ત બેઠકમાં આ ભાષણની સમીક્ષા કરવામાં આવી. ત્યારબાદ પાર્ટીએ ઠરાવ પસાર કરીને મુખ્યમંત્રીને પોતાના નિવેદનો પાછા ખેંચવા અને માફી માંગવા કહ્યું.

ILP રદ કરવાનો અધિકાર કેન્દ્ર પાસે હોવાનો મુખ્યમંત્રીનો દાવો
લાલદુહોમાએ કહ્યું હતું કે ILP વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવાનો અંતિમ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર પર નિર્ભર છે અને કેન્દ્ર પાસે તેને રદ કરવાનો અધિકાર છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ILPનો અમલ યોગ્ય કાયદાકીય સંતુલન અને સંયમ સાથે થવો જોઈએ. બહારના લોકો સામે મનસ્વી રીતે તેનો ઉપયોગ થાય તો ન્યાયિક તપાસ થઈ શકે છે અને અદાલત આ વ્યવસ્થાને રદ પણ કરી શકે છે.

1986ની મિઝોરમ શાંતિ સમજૂતીના સ્વરૂપ પર પણ મુખ્યમંત્રીએ સવાલ ઉઠાવ્યો
લાલદુહોમાએ ‘મિઝોરમ સમજૂતી’ તરીકે ઓળખાતી 1986ની શાંતિ સમજૂતી અંગે કહ્યું હતું કે તે તકનીકી રીતે ભારત સરકાર અને મિઝોરમ રાજ્ય વચ્ચે થઈ નહોતી. તેમના અનુસાર, સમજૂતી કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય અને એક રાજકીય સંગઠન વચ્ચે થઈ હતી. તેમણે એવું પણ કહ્યું કે ILPમાં ફેરફાર કરતાં પહેલાં મિઝોરમ સરકાર સાથે પરામર્શ જરૂરી છે, પરંતુ રાજ્ય સરકારની સંમતિને અનિવાર્ય બનાવવામાં આવી નથી.

મિઝોરમ કોંગ્રેસની યુવા શાખાનું પણ વિરોધ પ્રદર્શન
આ નિવેદનો બાદ મિઝોરમ કોંગ્રેસની યુવા શાખાએ મુખ્યમંત્રી સામે વિરોધ કર્યો. પ્રદર્શનકારીઓએ આરોપ લગાવ્યો કે મુખ્યમંત્રીના નિવેદનથી મિઝોરમની પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને લાંબા સંઘર્ષ બાદ સ્થાપિત થયેલી શાંતિ વ્યવસ્થા પર અસર પડી શકે છે.

મેઘાલયની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી 1.8 લાખ નામ બહાર
મેઘાલયમાં 5 ઑગસ્ટે પ્રકાશિત થયેલી ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં આશરે 1.8 લાખ મતદારોનાં નામ બહાર કરવામાં આવ્યા. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) દરમિયાન આ નામો મૃત, અન્યત્ર સ્થળાંતરિત, ગુમ અથવા ડુપ્લિકેટ તરીકે ઓળખાયા હતા.

23.49 લાખમાંથી 21.69 લાખ મતદારો ડ્રાફ્ટ યાદીમાં
તમામ 60 વિધાનસભા મતવિસ્તારો માટે પ્રકાશિત ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં કુલ 21,69,243 મતદારો છે. SIR પહેલાં રાજ્યમાં 23,49,645 મતદારો નોંધાયેલા હતા. એટલે કે વેરિફિકેશન બાદ કુલ 1,80,402 નામોમાં ઘટાડો થયો છે.

81,490 મૃત અને 45,011 મતદારો ગેરહાજર અથવા શોધી શકાયા નહીં
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી BDR તિવારીના જણાવ્યા અનુસાર બહાર કરાયેલા નામોમાં 81,490 મૃત મતદારો, 45,011 એવા મતદારો કે જેઓ મળી શક્યા નહીં અથવા ગેરહાજર હતા, 42,532 કાયમી રીતે અન્યત્ર સ્થળાંતરિત થયેલા, 6,701 ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ અને 4,668 અન્ય શ્રેણીના કેસો સામેલ છે, જેમાં કેટલાક મતદારોએ ગણતરી ફોર્મ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

100 ટકા ગણતરી ફોર્મ વિતરણ અને ડિજિટાઇઝેશનનો દાવો
SIR હેઠળ રાજ્યના તમામ 23,49,645 મતદારોને ગણતરી ફોર્મ આપવામાં આવ્યા હતા અને તેમના ફોર્મનું ડિજિટાઇઝેશન કરવામાં આવ્યું હતું. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર ફોર્મ વિતરણ અને ડિજિટાઇઝેશનની પ્રક્રિયા 100 ટકા પૂર્ણ કરવામાં આવી છે.

2005ના રેકોર્ડ સાથે લાખો મતદારોનું મેપિંગ
SIR દરમિયાન 7,75,665 મતદારો એટલે કે 33.01 ટકા લોકોને સીધા 2005ના SIR ડેટાબેઝ સાથે જોડવામાં આવ્યા. વધુ 11,70,792 મતદારો એટલે કે 49.83 ટકા લોકોનું તેમના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીના જૂના મતદાર રેકોર્ડ દ્વારા મેચિંગ કરવામાં આવ્યું.

2.22 લાખથી વધુ મતદારોનું જૂના રેકોર્ડ સાથે મેપિંગ ન થયું
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર 2,22,786 મતદારો એટલે કે 9.48 ટકા લોકોનું 2005ના રેકોર્ડ સાથે મેપિંગ થઈ શક્યું નથી. તેમને ‘નો મેપિંગ’ શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે.

ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી નામ બહાર થવું અંતિમ નિર્ણય નથી
ચૂંટણી અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી નામ બહાર થવું અંતિમ રીતે મતાધિકાર છીનવી લેવો નથી. સંબંધિત મતદારોને દાવા અને વાંધા નોંધાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક મળશે. જરૂરિયાત મુજબ તેમને નોટિસ પણ આપવામાં આવશે.

4 સપ્ટેમ્બર સુધી દાવા અને વાંધા નોંધાવી શકાશે
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થતાં જ દાવા અને વાંધા નોંધાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે, જે 4 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલશે. જે મતદારોનાં નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં છે અને 2005ના રેકોર્ડ સાથે તેમનું મેપિંગ થઈ ગયું છે, તેમને હાલ કોઈ વધારાની કાર્યવાહી કરવાની જરૂર નથી.

નો મેપિંગ ધરાવતા મતદારો માટે પણ તક ઉપલબ્ધ
જે મતદારોનું નામ જૂના રેકોર્ડ સાથે મેપ થયું નથી, તેમને વેરિફિકેશન માટે નોટિસ મોકલવામાં આવશે. બીજી તરફ, કોઈ પાત્ર નાગરિકનું નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં ન હોય તો તે જરૂરી ઘોષણા સાથે ફોર્મ 6 જમા કરીને મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે અરજી કરી શકે છે.