SIR Protest Delhi Mumbai: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી પંચની SIR તથા મતદાર યાદી સંબંધિત કામગીરી સામે 2 ઓક્ટોબરે દિલ્હી અને મુંબઈમાં વિરોધ પ્રદર્શન યોજાયા. દિલ્હીના જંતર મંતર પાસે AISA, SFI, NSUI, DYFI, AAP સહિતના કાર્યકરો અને અન્ય સામાજિક-રાજકીય જૂથો એકત્ર થયા. દિલ્હી પોલીસે અગાઉ પ્રદર્શનને મંજૂરી આપી નહોતી અને નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં ભારે સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો હતો. અહેવાલો અનુસાર 500થી વધુ લોકોની અટકાયત થઈ, જેમાં AAP નેતાઓ સૌરભ ભારદ્વાજ, સંજય સિંહ, આતિશી તેમજ AISAની નેહા બોરા સહિતના કાર્યકરોનો સમાવેશ થયો.
Peaceful protest continues at Jantar Mantar.
People are coming in groups
Gyanesh kumar must Resign pic.twitter.com/123syhIHz6
— Saurabh Bharadwaj (@Saurabh_MLAgk) October 2, 2026
નેહા બોરા, સંજય સિંહ સહિત પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત
જંતર મંતર તરફ જતા પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા માટે પોલીસ બેરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. AISAની રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નેહા બોરાને પોલીસ દ્વારા અટકાયત દરમિયાન રસ્તા પરથી લઈ જવામાં આવતી તસવીરો અને વીડિયો સામે આવ્યા. AAPના સંજય સિંહ અને સૌરભ ભારદ્વાજને પણ પોલીસે અટકાવ્યા. CPI(M)એ કાર્યવાહીનો વિરોધ કરતાં આરોપ લગાવ્યો કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધને રોકવા માટે દિલ્હીને પોલીસ છાવણીમાં ફેરવી દેવામાં આવ્યું. CPI(M)ના નેતાઓ એમ. એ. બેબી અને વૃંદા કરાતની પણ અટકાયત થયાનો અહેવાલ છે.
The people are united. Detained protestors are repeatedly being released by the people on the streets!
Jantar Mantar 2.0 is on!
Gyanesh will soon be gone! pic.twitter.com/wJP9vGFC8b— Neha (@neha_aisa) October 2, 2026
500થી વધુ અટકાયત, વિરોધ સ્થળ સુધી પહોંચતા લોકોને રોકાયા
પોલીસે જંતર મંતર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં સુરક્ષા કર્મચારીઓ તહેનાત કર્યા હતા. AAP તથા વિદ્યાર્થી સંગઠનોના કાર્યકરો ઉપરાંત વિરોધમાં જોડાયેલા અન્ય લોકોની પણ અટકાયત કરવામાં આવી. પ્રદર્શનકારીઓ જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માંગ સાથે SIR અને મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયા અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા હતા. બીજી તરફ ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે SIRનો હેતુ મતદાર યાદીને સુધારવાનો અને અયોગ્ય, ડુપ્લિકેટ અથવા મૃત મતદારોના નામ દૂર કરવાનો છે.
કલમ 163 હેઠળ પ્રતિબંધ, મેટ્રો અને ટ્રાફિક પર અસર
દિલ્હીમાં નવી દિલ્હી જિલ્લામાં BNSSની કલમ 163 હેઠળ પાંચ કે તેથી વધુ લોકોના અનધિકૃત એકત્ર થવા, સરઘસ, ધરણા અને જાહેર પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. જંતર મંતર તરફ જતા રસ્તાઓ પર બેરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું અને સંભવિત ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો. કેટલાક મેટ્રો સ્ટેશનોના પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાના માર્ગો પણ સુરક્ષા કારણોસર બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યવાહીનો સીધો અસર સામાન્ય મુસાફરોની અવરજવર પર પડ્યો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા.
યુથ કોંગ્રેસ અને વિપક્ષનું પણ અલગ આંદોલન
ભારતીય યુથ કોંગ્રેસે પણ ચૂંટણી પંચની કામગીરી સામે વિરોધ માટે માર્ચનું આયોજન કર્યું હતું. કાર્યકરો દ્વારા જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માંગ સાથે નારા લગાવવામાં આવ્યા. બીજી તરફ INDIA બ્લોક સાથે જોડાયેલા પક્ષોએ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદી અંગે પોતાના સવાલોને લઈને અલગ કાર્યક્રમોની જાહેરાત કરી છે. વિરોધ પક્ષોનો મુખ્ય આક્ષેપ છે કે SIR દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં મતદારોના નામ બહાર થયા છે અને પ્રક્રિયામાં પૂરતી પારદર્શિતા નથી. આ દાવાઓ અંગે ચૂંટણી પંચે પોતાના સ્તરે પ્રક્રિયાત્મક સ્પષ્ટીકરણો આપ્યા છે.
મુંબઈમાં CJPનું શિવાજી પાર્ક ખાતે ‘જેલ ભરો’ આંદોલન
દિલ્હી ઉપરાંત મુંબઈમાં Cockroach Janta Party એટલે કે CJPએ 2 ઓક્ટોબરે શિવાજી પાર્ક ખાતે વિરોધનું આયોજન કર્યું. CJPના સ્થાપક અભિજીત દિપકે જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામા, SIR રોકવાની અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે વધુ પારદર્શિતાની માંગ કરી હતી. મુંબઈ પોલીસે કાર્યક્રમને મંજૂરી આપી નહોતી, તેમ છતાં હજારો લોકો શિવાજી પાર્ક વિસ્તારમાં એકત્ર થયા હોવાના અહેવાલો છે.
અભિજીત દિપકેની અગાઉ અટકાયત, બાદમાં મુક્તિ
પ્રદર્શન પહેલાં અભિજીત દિપકેને મુંબઈના મરીન ડ્રાઇવ વિસ્તારમાં પોસ્ટર સાથે ઊભા રહેવા બદલ પોલીસે થોડા સમય માટે અટકાયતમાં લીધા હતા અને બાદમાં મુક્ત કર્યા હતા. 2 ઓક્ટોબરના કાર્યક્રમ દરમિયાન CJPના કાર્યકરોએ જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માંગ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. દિપકેએ જાહેરાત કરી કે જો માંગ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો 10 ઓક્ટોબરે જંતર મંતર ખાતે ફરી મોટું પ્રદર્શન કરવામાં આવશે.
Shivaji Park…
Shivaji Park…
Shivaji Park… pic.twitter.com/slTOvPJ3WT— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) October 2, 2026
દાદરના રહેવાસીઓએ પણ વિરોધ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો
શિવાજી પાર્કની આસપાસના કેટલાક રહેવાસીઓ અને વેપારીઓએ પ્રદર્શન સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો. તેમનું કહેવું હતું કે વારંવાર યોજાતા મોટા કાર્યક્રમોના કારણે અવાજ, ટ્રાફિક અને દૈનિક વ્યવહારમાં મુશ્કેલી ઊભી થાય છે. બીજી તરફ પ્રદર્શનના સમર્થકોએ જાહેર સ્થળે વિરોધ કરવાના અધિકારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. આમ, મુંબઈમાં CJPના કાર્યક્રમને લઈને માત્ર ચૂંટણી પંચનો મુદ્દો જ નહીં, પરંતુ જાહેર સ્થળોના ઉપયોગ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓની મુશ્કેલીઓ અંગે પણ ચર્ચા થઈ.
સરકાર અને ચૂંટણી પંચ સામે હવે સીધા સવાલ
SIR અને મતદાર યાદી અંગે વિપક્ષ તથા વિદ્યાર્થી સંગઠનોના આરોપો વચ્ચે સરકાર અને ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે જો મોટી સંખ્યામાં પાત્ર મતદારોના નામ ખરેખર છૂટી ગયા હોય તો તેમની ઓળખ અને પુનઃનોંધણી માટે રાજ્યવાર કેટલું પારદર્શક ઓડિટ કરવામાં આવ્યું છે? પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત અને જંતર મંતર આસપાસ પ્રતિબંધો અંગે પોલીસ દ્વારા કેટલા લોકોને કયા કાયદા હેઠળ અટકાવવામાં આવ્યા તેની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવશે?
સાથે જ સવાલ એ પણ છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ અને જાહેર વ્યવસ્થા વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે પોલીસની માર્ગદર્શિકા શું હતી? શું અટકાયત કરાયેલા તમામ લોકો સામેની કાર્યવાહીનું સ્વતંત્ર રીતે રિવ્યૂ કરવામાં આવશે? અને જો SIR અંગે ચૂંટણી પંચની પ્રક્રિયા કાયદેસર અને પારદર્શક છે, તો રાજ્યવાર નામો ઉમેરવા-કાઢવાની પ્રક્રિયા, વાંધાઓ અને પુનઃસ્થાપિત કરાયેલા મતદારોનો વિગતવાર ડેટા જાહેર કરવામાં સરકાર અને પંચને વાંધો શું છે?
મતદાર યાદી સાથે જોડાયેલા આ સવાલો માત્ર રાજકીય વિરોધ પૂરતા મર્યાદિત નથી. અંતે મુદ્દો એ છે કે પાત્ર નાગરિકનું નામ મતદાર યાદીમાં રહે, ખોટું નામ દૂર થાય અને સમગ્ર પ્રક્રિયા અંગે જનતાને વિશ્વસનીય તથા ચકાસી શકાય તેવી માહિતી મળે.
