Gir Forest Land Allocation Controversy: નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા, તે સમયે ગીરના જંગલ વિસ્તારમાં જમીન ફાળવણીનો એક બહુ મોટો વિવાદ ઊભો થયો હતો. આ વિવાદ માત્ર સામાન્ય જમીનનો નહોતો, પરંતુ તેમાં સત્તાના સર્વોચ્ચ સ્થાને બેઠેલા લોકોના નામ જોડાયેલા હતા. તે સમયે વિરોધ પક્ષના નેતા અર્જુન મોઢવાડિયાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે ગીરના જંગલની આસપાસની કરોડોની કિંમતની સરકારી જમીન તત્કાલીન મહેસૂલ મંત્રી આનંદીબેન પટેલની પુત્રી અનાર પટેલની કંપનીને અત્યંત નજીવા ભાવે પધરાવી દેવામાં આવી છે. આ મુદ્દે ત્યારે વિધાનસભા ગુંજી ઉઠી હતી અને પત્રકાર પરિષદોમાં દસ્તાવેજી પુરાવાઓ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
સત્તાના સમીકરણો અને બદલાતા સંબંધો
સમયનું ચક્ર એવું ફર્યું કે જે અર્જુન મોઢવાડિયા એક સમયે આ જમીન કૌભાંડ સામે સિંહગર્જના કરતા હતા, તેઓ આજે ભારતીય જનતા પાર્ટીમાં જોડાઈ ગયા છે. આજે તેઓ નરેન્દ્ર મોદીના ખાસ મિત્ર ગણાય છે અને વર્તમાન સરકારમાં વન મંત્રીની જવાબદારી સંભાળી રહ્યા છે. સૌથી નવાઈની વાત એ છે કે, જે ગીરની જંગલ જમીન માટે તેમણે વર્ષો પહેલા અવાજ ઉઠાવ્યો હતો, આજે તે જ વિભાગ તેમની પાસે છે. પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે, હવે આ જૂના કૌભાંડો કે તપાસ વિશે મંત્રીશ્રીના મુખેથી એક શબ્દ પણ નીકળતો નથી. સત્તા પરિવર્તનની સાથે નેતાઓના વિરોધના સૂર કેવી રીતે શાંત થઈ જાય છે, તે આ કિસ્સા પરથી સ્પષ્ટ સમજાય છે.
જમીન ફાળવણીનો પિત્તો અને પુરાવાઓનો રિપોર્ટ
આ વિવાદની વિગતો તપાસીએ તો જાણવા મળે છે કે ૨૦૧૦-૧૧ના ગાળામાં ‘વાઈલ્ડ વુડ્સ રિસોર્ટ એન્ડ રિયાલિટીઝ’ નામની કંપનીને આશરે ૨૫૦ એકર જમીન ફાળવવામાં આવી હતી. ઇકોનોમિક ટાઈમ્સના અહેવાલો મુજબ, આ કંપની અનાર પટેલના બિઝનેસ પાર્ટનર સાથે જોડાયેલી હતી. આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે ૧૭૨ એકર ખેતીલાયક જમીનને બિન-ખેતીલાયક (NA) તરીકે વાપરવાની છૂટ પણ ત્વરિત આપી દેવામાં આવી હતી. આનંદીબેન પટેલ ત્યારે મહેસૂલ મંત્રી હતા અને આ જમીન આપવાની નોડલ ઓથોરિટી પણ તેમનો જ વિભાગ હતો. પુરાવાઓ સૂચવતા હતા કે ભાગીદાર કંપનીઓ અને અનાર પટેલ વચ્ચે નાણાકીય લેણદેણ થઈ હતી, જોકે સંબંધિત પક્ષોએ હંમેશા આ વાતનો ઇનકાર કર્યો છે.
વિધાનસભામાં વિરોધ અને લોલીપોપ પ્રદર્શન
જ્યારે આ કૌભાંડ બહાર આવ્યું ત્યારે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ વિધાનસભામાં આક્રમક દેખાવો કર્યા હતા. ધારાસભ્યોએ લોલીપોપ સાથે વિરોધ દર્શાવીને સરકાર પર પ્રહારો કર્યા હતા કે જનતાને મૂર્ખ બનાવવામાં આવી રહી છે. ‘અનારની માતા, ભ્રષ્ટાચારની દાતા’ જેવા સૂત્રોચ્ચારથી આખું સદન ગાજી ઉઠ્યું હતું. શક્તિસિંહ ગોહિલ અને અન્ય નેતાઓએ તે સમયે આક્ષેપ કર્યો હતો કે આ આખું સ્કેમ સગાવાદનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આજે સ્થિતિ એવી છે કે તે સમયે વિરોધ કરનારા ઘણા ચહેરાઓ હવે ભાજપમાં છે અને આ જૂની લડાઈને સાવ ભૂલી ગયા હોય તેમ વર્તી રહ્યા છે.
આનંદીબેનનું રાજીનામું અને ફેસબુક પોસ્ટ
આ વિવાદની ગરમી એટલી વધી ગઈ હતી કે આખરે આનંદીબેન પટેલને મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું. જોકે તેમણે ફેસબુક પર ઉંમરનું કારણ આગળ ધરીને પદ છોડવાની વાત કરી હતી, પરંતુ અંદરખાને આ જમીન વિવાદ અને અમિત શાહ સાથેના આંતરિક મતભેદો પણ જવાબદાર હોવાનું મનાતું હતું. સગા-વહાલાઓને ફાયદો કરાવવાના આક્ષેપોએ સરકારની છબી ખરડી હતી. રાજીનામાં બાદ તેમને રાજ્યપાલ તરીકેની જવાબદારી સોંપાઈ, પરંતુ તેમની પુત્રીના વ્યવસાયિક સોદાઓનો પડછાયો તેમના રાજકીય કરિયર પર લાંબા સમય સુધી રહ્યો હતો.
સત્તાના ખેલ અને નૈતિકતાનો સવાલ
આજે જ્યારે આપણે આ જૂના પાસાઓ તપાસીએ છીએ, ત્યારે સમજાય છે કે રાજનીતિમાં કોઈ કાયમી દુશ્મન કે મિત્ર નથી હોતું. જે નેતાઓ એક સમયે ભ્રષ્ટાચારના નામે આંદોલનો કરતા હતા, તેઓ જ સત્તાના ખોળામાં બેસીને મૌન ધારણ કરી લે છે. અર્જુન મોઢવાડિયા જેવા સક્ષમ નેતા આજે વન મંત્રી હોવા છતાં જૂના આક્ષેપો પર તપાસ કરવાને બદલે મૌન છે, જે લોકશાહીમાં ગંભીર સવાલ ઊભો કરે છે. નેતાઓના ઉજળા પાસાઓ દુનિયા જુએ છે, પણ પડદા પાછળના ખેલ અને સગાઓને ફાયદો કરાવવાની રમત હંમેશા છુપાયેલી રહે છે.
આ પણ વાંચો:
