RBI Gold Reserve Controversy: ‘મોના ક્યાં છે સોનું?’ આ સવાલ વર્ષો પહેલા એક ફિલ્મમાં પૂછાયો હતો, પરંતુ આજે દેશની જનતા તે જ સવાલ મોદી સરકારને પૂછી રહી છે. બ્લૂમબર્ગ જેવી વૈશ્વિક નાણાકીય ન્યૂઝ એજન્સીએ સમાચાર આપ્યા કે આરબીઆઈએ લગભગ ૧૨ અબજ ડોલરનું સોનું વેચી દીધું છે. આ સમાચાર વહેતા થતા જ આખા દેશમાં ખળભળાટ મચી ગયો. કોઈપણ પરિવાર કે રાષ્ટ્ર ત્યારે જ નાદાર ગણાય જ્યારે તેને પોતાના સુરક્ષા કવચ સમાન સોનાના રિઝર્વ વેચવા પડે. સરકાર તરફથી પીઆઈબી (PIB) નું ફેક્ટ ચેક અને આરબીઆઈનું સ્પષ્ટીકરણ આવતા પહેલા જ આ મુદ્દો જંગલની આગની જેમ ફેલાઈ ગયો હતો. જો સરકાર પાસે બધું બરાબર હોય, તો પછી અચાનક આવા ચોંકાવનારા સમાચાર કેમ આવ્યા? શું સરકાર સત્ય છુપાવીને માત્ર પોતાની છબી બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે?
૪૬,૦૦૦ કરોડના ઘટાડાનો જવાબ કોણ આપશે?
સરકાર અને આરબીઆઈના મૌન પાછળ અનેક શંકાઓ ઘેરાયેલી છે. રિઝર્વ બેંકના આંકડા પોતે જ કહી રહ્યા છે કે ૧૫ થી ૨૨ મે વચ્ચે સોનાના મૂલ્યમાં અચાનક ૪૬,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો થયો છે. જો સોનું વેચવામાં આવ્યું નથી, તો પછી આટલી મોટી સંપત્તિનું મૂલ્ય એક અઠવાડિયામાં કેવી રીતે ઘટી ગયું? આરબીઆઈ આ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ અને તાર્કિક ખુલાસો આપવામાં નિષ્ફળ રહી છે. આર્થિક પત્રકારો અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યારે ધુમાડો દેખાતો હોય, ત્યારે આગ તો ચોક્કસ હોવાની જ. સરકાર માત્ર એવું કહીને પલ્લું ઝાડી રહી છે કે રિઝર્વમાં ૮૮૦ ટન સોનું યથાવત છે, પરંતુ આટલી મોટી સંપત્તિના ઘટાડાનું કોઈ ઠોસ કારણ ન આપવું એ દેશની આર્થિક પારદર્શિતા પર મોટો પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકે છે.
આર્થિક સુનામીના સંકેતો
વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધીએ જે આર્થિક સંકટની ચેતવણી આપી હતી, તે હવે વાસ્તવિકતામાં બદલાતી દેખાય છે. ભારત અત્યારે એશિયામાં સૌથી વધુ આર્થિક સંવેદનશીલ દેશ બની ગયો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ ગમે ત્યારે ૧૫૦ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી શકે છે. જો આવું થશે, તો ભારતમાં મોંઘવારીની ભયાનક સુનામી આવશે. સરકારની આર્થિક નીતિઓ એક એવા જહાજ જેવી છે જેનું સુરક્ષા કવચ (શોક એબ્સોર્બર) હટાવી લેવામાં આવ્યું હોય. ડોલર સામે રૂપિયાની કથળતી સ્થિતિ અને ઘટતું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર દર્શાવે છે કે સરકાર ગંભીર આર્થિક મુશ્કેલી તરફ દોડી રહી છે, જેનો ભોગ આખરે સામાન્ય નાગરિક જ બનશે.
પારદર્શિતાનો અભાવ અને સરકારનો અહંકાર
આ સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળમાં સૌથી મોટો ખતરો પારદર્શિતાનો અભાવ છે. દેશના અર્થતંત્ર સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો બંધ બારણે લેવામાં આવે છે અને જ્યારે જનતા સવાલ પૂછે ત્યારે તેને ‘ફેક્ટ ચેક’ ના નામે દબાવી દેવામાં આવે છે. સત્તાધીશો માને છે કે તેઓ જે કહે તે જ સત્ય છે અને પ્રજાએ આંખ મીંચીને વિશ્વાસ કરવાનો. પરંતુ, જ્યારે અર્થશાસ્ત્રીઓ અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓ ચેતવણી આપે છે, ત્યારે તેને નકારવી એ દેશહિતમાં નથી. પત્રકારત્વનું મૂળભૂત કામ જ એ છે કે સરકાર જે સત્ય છુપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, તેને પ્રકાશમાં લાવવું. આજે આરબીઆઈના આંકડાઓમાં જે ગરબડ દેખાય છે, તે સાબિત કરે છે કે સરકાર સત્ય સાંભળવા કે સ્વીકારવા તૈયાર નથી.
સંવાદનો અભાવ કે સંકટનો ઇનકાર?
જ્યારે બ્લૂમબર્ગ જેવી વિશ્વસનીય સંસ્થા સમાચાર આપે છે, ત્યારે તેની પાછળ નક્કર આધાર હોય છે. આરબીઆઈએ જો ખરેખર સોનું ન વેચ્યું હોય, તો તેમણે વિગતવાર તપાસ કરીને જનતાને આશ્વસ્ત કરવી જોઈતી હતી, નહીં કે માત્ર એક ટ્વિટ કરીને મુદ્દો ખતમ કરી દેવો જોઈએ. આ પ્રકારનું વલણ એ વાતનું સંકેત છે કે દેશની આર્થિક વ્યવસ્થા અત્યારે કયા પ્રકારના દબાણ હેઠળ છે. તેલની વધતી કિંમતો અને યુરોપના દેશોના ઘટતા રિઝર્વ વચ્ચે ભારત માટે સ્થિતિ કપરી છે. જો આવનારા ૧૫-૨૦ દિવસમાં વૈશ્વિક સ્થિતિ નહીં સુધરે, તો સામાન્ય જનતા માટે જીવવું મુશ્કેલ બની જશે. સરકાર આ વાસ્તવિકતાને સ્વીકારવાને બદલે માત્ર આંકડાઓની માયાજાળમાં જનતાને ભ્રમિત કરી રહી છે.
આ પણ વાંચો:
