Ayodhya Ram Mandir Donation Scam: અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં દાનના નામે થયેલી કથિત ચોરી અને ગેરરીતિઓએ દેશભરમાં આસ્થા ધરાવતા કરોડો લોકોની લાગણીઓને દુભાવી છે. આ વિવાદ માત્ર આર્થિક નથી, પરંતુ આસ્થા સાથે જોડાયેલો છે. લોકોએ પેઢી દર પેઢીની બચત, સોના-ચાંદીના ઘરેણાં અને કિંમતી વસ્તુઓ ભાવવિભોર થઈને રામ લલ્લાના ચરણોમાં અર્પણ કરી હતી. હવે જ્યારે આ દાનમાં મોટી હેરાફેરી અને લૂંટના અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે, ત્યારે ભક્તોના મનમાં અનેક સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. આ પ્રકારની ઘટનાઓ માત્ર મંદિરની વ્યવસ્થા પર જ નહીં, પરંતુ જે લોકોએ આ સંસ્થાને વેટિકન જેવું બનાવવાનું સપનું જોયું હતું, તેમની વહીવટી નિષ્ફળતા પર પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
ગોટાળાનું આખું ચક્ર અને છુપાવવાની કવાયત
ઘટનાક્રમ મુજબ, 5 ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે આ કાંડની જાણકારી સામે આવી ત્યારે આખું તંત્ર તેને દબાવવામાં લાગી ગયું હતું. હજારો કર્મચારીઓ અને સ્થાનિક સ્તરે આ વાત ફેલાઈ હોવા છતાં, કોઈ સત્તાવાર પગલાં લેવાને બદલે તેને છુપાવવાના પ્રયાસો થયા. શરૂઆતમાં સ્થાનિક પત્રકારોએ આ મામલો ઉઠાવ્યો અને ત્યારબાદ અખિલેશ યાદવના ટ્વીટ પછી તે રાષ્ટ્રીય સ્તરનો મુદ્દો બન્યો. સરકારે એસઆઈટી તપાસની જાહેરાત કરી, પરંતુ એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં વિલંબ અને આરોપીઓને બચાવવાની પ્રક્રિયાએ આખી તપાસ સામે શંકા પેદા કરી છે. મંદિરના ટ્રસ્ટીઓ અને જવાબદાર અધિકારીઓની મૌન સંમતિ કે લાપરવાહીએ આખા મામલાને વધુ ગંભીર બનાવી દીધો છે.
જવાબદારીનો અભાવ અને સત્તાધારી પક્ષનું મૌન
આ સમગ્ર મામલે સૌથી મોટી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ વાત એ છે કે જવાબદાર હોદ્દેદારો એકબીજા પર દોષારોપણ કરી રહ્યા છે. મંદિરના કોષાધ્યક્ષે લેખિતમાં પોતાનો હાથ ખંખેરી લીધો છે અને દાવો કર્યો છે કે તેમનો કોઈ રોલ નથી, જે ટ્રસ્ટની વહીવટી અરાજકતા દર્શાવે છે. બીજી તરફ, નપેન્દ્ર મિશ્રા જેવા વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ આ ઘટનાને ‘ડકેતી’ તરીકે સ્વીકારી હોવા છતાં કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કે જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવી નથી. જ્યારે પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય દ્વારા નિયુક્ત વ્યક્તિઓ જ આટલી મોટી ગેરરીતિ માટે અસહાયતા દર્શાવે, ત્યારે સામાન્ય ભક્તને ન્યાયની આશા ક્યાંથી રહે?
સામાજિક અને રાજકીય સમીકરણોમાં ફસાતી તપાસ
આ તપાસને રાજકીય રંગ આપવા માટે પણ પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે. પકડાયેલા કર્મચારીઓ અને તેમાં પણ ખાસ કરીને એક દલિત-પછાત વર્ગના કર્મચારીને નિશાન બનાવીને આખા કેસને ડાયવર્ટ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેના પર ખોટા આરોપો અને તેને રાજકીય જોડાણ સાથે સાંકળીને સત્યથી ધ્યાન ભટકાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. સંઘ અને ભાજપના પ્રવક્તાઓ દ્વારા જે પ્રકારનું આક્રમક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે, તે દર્શાવે છે કે તેઓ મૂળ કૌભાંડને બદલે માત્ર રાજકીય ફાયદા માટે આનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જે રીતે પથ્થર સપ્લાય અને સોનાના રામચરિતમાનસ જેવા કિસ્સાઓ ગાયબ થયા છે, તે તપાસના વિશાળ વ્યાપ પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકે છે.
વૈષ્ણો દેવી મોડેલની જરૂરિયાત અને પારદર્શિતા
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે રામ મંદિર જેવી વિશાળ સંસ્થાએ વૈષ્ણો દેવી મંદિરના મોડેલને અપનાવવું જોઈએ, જ્યાં દાનની ગણતરી અને તેના ઉપયોગની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે પારદર્શક હોય છે. અહીં તો એવું લાગે છે કે ટ્રસ્ટ પાસે કોઈ યોગ્ય હિસાબ-કિતાબ કે આધુનિક ઓડિટિંગ સિસ્ટમનો અભાવ છે. જે રીતે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ અને બહારના સહાયકો પર નિર્ભરતા રાખવામાં આવી છે, તે સંસ્થાકીય નિષ્ફળતાની પરાકાષ્ઠા છે. શ્રદ્ધાળુઓનો અધિકાર છે કે તેમને ખબર પડે કે તેમના દ્વારા આપવામાં આવેલી એક-એક પાઈનો ઉપયોગ ક્યાં થયો છે.
અન્યાય સામે લડત અને ન્યાયની અપેક્ષા
અંતે, રામ મંદિરનો આ વિવાદ માત્ર નાણાકીય નથી, પરંતુ આસ્થાની પરીક્ષા છે. જે લોકોએ આ સંઘર્ષમાં યોગદાન આપ્યું હતું, આજે તેઓ પોતે છેતરાયેલા અનુભવી રહ્યા છે. દેશના કરોડો લોકોની શ્રદ્ધાને ઠેસ પહોંચાડીને કરવામાં આવેલી આ ડકેતીની તપાસ હાઈકોર્ટની દેખરેખમાં થવી જોઈએ, જેથી સત્ય સામે આવે. માત્ર નાના કર્મચારીઓને જેલમાં ધકેલી દેવાથી આસ્થાની આ લૂંટનો અંત નથી આવવાનો. સત્યને દબાવવાના તમામ પ્રયાસો નિષ્ફળ જશે, કારણ કે જ્યારે આસ્થા સાથે ખેલ થાય છે, ત્યારે જનતા તેનો જવાબ જરૂર માંગે છે.
આ પણ વાંચો:
