Haribhai Chaudhary: દેશમાં અને ખાસ કરીને ગુજરાત રાજ્યમાં અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) ના કલ્યાણ, સર્વાંગી વિકાસ અને સામાજિક સશક્તિકરણ માટે એક અલગ અને સમર્પિત મંત્રાલયની સ્થાપના કરવાની પ્રબળ માગ ઉઠી છે. ઓબીસી સમાજના અગ્રણી અને વરિષ્ઠ નેતા હરિભાઈ ચૌધરીએ આ સંદર્ભે સીધા દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખીને મહત્વપૂર્ણ રાજકીય અને સામાજિક રજૂઆત કરી છે. પત્રમાં તેમણે જણાવ્યું છે કે ઓબીસી વર્ગનો સર્વાંગી વિકાસ કરવો હોય તો તેને વર્તમાન વહીવટી માળખામાંથી બહાર લાવીને એક મજબૂત અને સ્વતંત્ર મંત્રાલય હેઠળ મૂકવું અત્યંત અનિવાર્ય છે, જેથી આ મોટા સમુદાયને ન્યાય મળી શકે.
હાલની વ્યવસ્થાથી ઓબીસી સમાજ અસંતુષ્ટ
હરિભાઈ ચૌધરીએ પીએમ મોદીને મોકલેલા સત્તાવાર પત્રમાં વર્તમાન સરકારી વ્યવસ્થાની મર્યાદાઓ દર્શાવતા લખ્યું છે કે, અત્યારે ઓબીસી વર્ગની તમામ કલ્યાણકારી પ્રવૃત્તિઓ સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ (Department of Social Justice and Empowerment) હસ્તક કાર્યરત છે. ગુજરાતમાં ૧૪૬ થી વધુ ઓબીસી જ્ઞાતિઓનો સમાવેશ થાય છે, જે દેશ અને રાજ્યનો સૌથી મોટો સમુદાય બનાવે છે. આમ છતાં, વસ્તીના આટલા વિશાળ પ્રમાણની સરખામણીએ દર વર્ષે બજેટમાં ઓબીસી સમાજ માટે બહુ જ ઓછી અને અપૂરતી રકમ ફાળવવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થાના કારણે વસ્તીના મોટા ભાગ સુધી સરકારી યોજનાઓના સીધા લાભો પહોંચી શકતા નથી.
એસસી અને એસટી સમુદાયોની જેમ અલગ વિભાગ જરૂરી
ઓબીસી નેતાએ પોતાના પત્રમાં અન્ય પછાત વર્ગોની સરખામણી અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના વહીવટી માળખા સાથે કરી છે. તેમણે તાર્કિક દલીલ કરતા જણાવ્યું છે કે, એસસી અને એસટી સમુદાયો માટે સરકારમાં પહેલેથી જ અલગ કલ્યાણ વિભાગો અને સમર્પિત મંત્રાલયો કાર્યરત છે. આ અલગ વ્યવસ્થાના કારણે તે સમુદાયોના વિકાસ પર સરકારનું ધ્યાન વધુ કેન્દ્રિત રહે છે અને તેમને વિશેષ ફંડ પણ મળે છે. તેની સામે ઓબીસી વર્ગ માટે આવી કોઈ અલગ સત્તાવાર વ્યવસ્થા કે મંત્રાલય ન હોવાથી તેમના પ્રશ્નો યોગ્ય રીતે ઉકેલાતા નથી અને તેમનો વિકાસ રૂંધાઈ રહ્યો છે.
વસ્તી ૫૦ ટકાથી વધુ છતાં અલગ મંત્રાલય કેમ નહીં?
પત્રમાં વસ્તીના અધિકૃત આંકડા ટાંકીને ન્યાયની ગુહાર લગાવવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૧૧ની સત્તાવાર વસ્તી ગણતરી મુજબ, દેશમાં અનુસૂચિત જાતિ (SC) ની વસ્તી અંદાજે ૧૫ ટકા અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ની વસ્તી અંદાજે ૭ થી ૮ ટકા જેટલી છે. આ બંને વર્ગોની સરખામણીએ વિવિધ સરકારી અને બિનસરકારી અંદાજો મુજબ, એકલા ઓબીસી સમાજની વસ્તી ૫૦ ટકાથી પણ વધારે છે. હરિભાઈ ચૌધરીએ આંકડાકીય વિસંગતતા પર આકરા સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે, અડધાથી વધુ વસ્તી ધરાવતા સમાજ માટે આઝાદીના આટલા વર્ષો પછી પણ કોઈ અલગ મંત્રાલય ન હોવું તે આશ્ચર્યજનક અને ચિંતાજનક બાબત છે.
આગામી ૨૦૨૭ની વસ્તી ગણતરીમાં જાતિ આધારિત સર્વેની માંગ
આ આર્થિક અને સામાજિક તફાવતને કાયમી ધોરણે દૂર કરવા માટે હરિભાઈ ચૌધરીએ વડાપ્રધાન સમક્ષ વધુ એક આગ્રહભરી મોટી માંગણી મૂકી છે. તેમણે પત્રમાં જણાવ્યું છે કે, આગામી વર્ષ ૨૦૨૭માં થનારી દેશની સામાન્ય વસ્તી ગણતરી (Census 2027) દરમિયાન ‘જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી’ (Caste-based Census) કરવામાં આવે. જો દેશમાં ઓબીસી સમાજનો એકવાર સચોટ અને સત્તાવાર ડેટા સરકારના ચોપડે આવી જાય, તો તેના આધારે ભવિષ્યની તમામ કલ્યાણકારી નીતિઓ, શૈક્ષણિક યોજનાઓ અને સરકારી રોજગારના લક્ષ્યાંકો વધુ સચોટતાપૂર્વક અને પારદર્શિતાથી ઘડી શકાશે.
અન્યાય સામે હરિભાઈનો જૂનો ઈતિહાસ
આ રજૂઆત પાછળનો મુખ્ય હેતુ બંધારણીય સામાજિક ન્યાય, સમાનતા અને સમાજના દરેક સ્તરનો સમાવેશી વિકાસ (Inclusive Development) સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જો કે, આ કોઈ પ્રથમ ઘટના નથી જ્યારે હરિભાઈ ચૌધરીએ ઓબીસીના હકો માટે અવાજ ઉઠાવ્યો હોય. આ અગાઉ ગુજરાત જાહેર સેવા આયોગ (GPSC) ની વિવિધ પરીક્ષાઓના પરિણામો અને ભરતી પ્રક્રિયામાં ઓબીસી સમુદાયના ઉમેદવારોને થતા કથિત અન્યાય અને અનામતના વિવાદ અંગે પણ તેઓ રાજ્ય સરકાર સમક્ષ ઉગ્ર રજૂઆતો કરી ચૂક્યા છે. હવે તેમણે આ લડાઈને રાષ્ટ્રીય સ્તરે લઈ જઈને સીધા પીએમ મોદી સમક્ષ અલગ મંત્રાલય બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે આગામી સમયમાં મોટો રાજકીય મુદ્દો બની શકે છે.
આ પણ વાંચો:
