INDIA Alliance SIR Protest: મતદાર યાદીના વિશેષ ગહન પુનરીક્ષણ એટલે કે Special Intensive Revision (SIR)ને લઈને ચૂંટણી પંચ અને વિપક્ષ વચ્ચેનો વિવાદ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે INDIA બ્લોકે 2 ઑક્ટોબરથી 8 ઑક્ટોબર 2026 સુધી દેશભરમાં ‘લોકતંત્ર બચાવો માર્ચ’ યોજવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ અભિયાન જિલ્લા સ્તરે ચલાવવામાં આવશે. સાથે જ 6 ઑક્ટોબરે તમામ વિપક્ષી સાંસદો ચૂંટણી પંચ સુધી માર્ચ કરશે, જ્યારે 1 નવેમ્બરે દિલ્હીમાં મોટી રેલી યોજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
2થી 8 ઑક્ટોબર સુધી જિલ્લા સ્તરે વિરોધ
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અને રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ INDIA બ્લોકની બેઠક બાદ સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદમાં આ કાર્યક્રમની જાહેરાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ 2થી 8 ઑક્ટોબર દરમિયાન અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં ‘Save Democracy March’ યોજાશે અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટની કચેરીઓ સામે વિરોધ કાર્યક્રમો કરવામાં આવશે. વિપક્ષ SIR, મતદાર યાદીમાં કથિત ફેરફારો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અંગે પોતાના સવાલો લોકો સુધી પહોંચાડશે.
6 ઑક્ટોબરે ચૂંટણી પંચ સુધી વિપક્ષનો માર્ચ
INDIA બ્લોકે નક્કી કર્યું છે કે 6 ઑક્ટોબરે બંને ગૃહોના તમામ વિપક્ષી સાંસદો ચૂંટણી પંચ સુધી માર્ચ કરશે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે SIR પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદી સાથે જોડાયેલી ફરિયાદો અંગે ચૂંટણી પંચે પૂરતી સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ. બીજી તરફ ચૂંટણી પંચે કહ્યું છે કે સંસ્થાની અંદર અલગ-અલગ અભિપ્રાય અને ચર્ચા થવી સામાન્ય પ્રક્રિયાનો ભાગ છે તથા તેના આદેશો કાયદાકીય પ્રક્રિયા અનુસાર જારી થયા છે.
અહીં સરકાર અને ચૂંટણી પંચ સામે સવાલ છે કે SIRને લઈને ઊભી થયેલી શંકાઓ દૂર કરવા માટે મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારોની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવશે કે નહીં? અને જો પ્રક્રિયા કાયદેસર છે તો તેના દરેક તબક્કાની પારદર્શક માહિતી જાહેર કરવામાં વાંધો શું છે?
LIVE: Press Briefing | INDIA Parties | New Delhi https://t.co/lsQ1PaM0jZ
— Congress (@INCIndia) September 30, 2026
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂને મળવાની તૈયારી
વિપક્ષી નેતાઓ ઑક્ટોબરના બીજા સપ્તાહમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂ સાથે મુલાકાત માટે સમય માંગશે. આ મુલાકાત દરમિયાન ચૂંટણી પ્રક્રિયા, મતદાર યાદી અને SIR અંગે પોતાની ફરિયાદો તથા ચિંતાઓ રજૂ કરવાની તૈયારી છે. INDIA બ્લોકનું કહેવું છે કે ચૂંટણી સંબંધિત મુદ્દાઓમાં બંધારણીય સંસ્થાઓ વચ્ચે જવાબદારી અને પારદર્શિતા જળવાઈ રહેવી જરૂરી છે.
સરકાર પાસે સવાલ એ છે કે જો વિપક્ષી પક્ષો રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે દસ્તાવેજો અને ફરિયાદો રજૂ કરે છે, તો સરકાર તરફથી પણ SIRના નિર્ણયોની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા અને તેના આધાર અંગે જાહેર સ્પષ્ટતા કરવામાં આવશે?
ઑક્ટોબર-નવેમ્બરમાં પાંચ મોટી રેલીઓ
INDIA બ્લોકે ઑક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં પાંચ મોટી રેલીઓ યોજવાનો પણ નિર્ણય કર્યો છે. આ રેલીઓની તારીખ અને સ્થળ પછી નક્કી કરવામાં આવશે. આ અભિયાનનો અંતિમ મોટો તબક્કો 1 નવેમ્બરે દિલ્હીમાં યોજાનારી વિશાળ રેલી હશે. ખડગેના જણાવ્યા મુજબ આ રેલીઓમાં મતદાર યાદી, ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા ‘વોટ ચોરી’ના આરોપો અંગે લોકોને માહિતી આપવામાં આવશે.
જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ
INDIA બ્લોકની બેઠકમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ પણ ફરી ઉઠાવવામાં આવી. પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ જ્ઞાનેશ કુમારને ‘વેનિશ કુમાર’ કહીને તેમની સામે આકરા આરોપો લગાવ્યા અને તેમને ‘ચોર’ ગણાવ્યા. મમતાએ આરોપ મૂક્યો કે SIRની પ્રક્રિયા દ્વારા મતદારોના અધિકારોને અસર થઈ રહી છે અને જ્ઞાનેશ કુમારે રાજીનામું આપવું જોઈએ. આ રાજકીય આરોપો અંગે ચૂંટણી પંચ અને સરકારનો પક્ષ પણ મહત્વનો બને છે.
સવાલ એ છે કે જો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે વિપક્ષી પક્ષો સતત ગંભીર આક્ષેપો કરી રહ્યા છે અને ચૂંટણી પંચની અંદરના બે કમિશનરો દ્વારા પણ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત કેટલાક નિર્ણયો અંગે વાંધા નોંધાવ્યાના અહેવાલો આવ્યા છે, તો આ સમગ્ર મુદ્દે સરકાર અને ચૂંટણી પંચ કોઈ સ્વતંત્ર તથા વિગતવાર સ્પષ્ટતા કરશે કે નહીં?
રાહુલ ગાંધીનો દાવો, વિપક્ષ એકસાથે લડશે
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ બેઠકમાં કહ્યું કે વિપક્ષી નેતાઓ બંધારણના સામૂહિક રક્ષક છે. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે આરોપો લગાવ્યા અને કહ્યું કે વિપક્ષ આ મુદ્દે ચૂપ નહીં રહે. આ નિવેદનો વિપક્ષના રાજકીય દાવા છે, જ્યારે સરકાર અને ચૂંટણી પંચ આ આરોપોને સ્વીકારતા નથી.
સાડા ત્રણ કલાક ચાલેલી બેઠકમાં મલ્લિકાર્જુન ખડગે, સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી, મમતા બેનર્જી, જમ્મુ-કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઉમર અબ્દુલ્લા, RJD નેતા તેજસ્વી યાદવ, NCP (SP) સાંસદ સુપ્રિયા સુલે અને CPI(M) નેતા એમ.એ. બેબી સહિત અનેક નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા.
EVMની જગ્યાએ બેલેટ પેપરની ફરી માંગ
SIR વિવાદ વચ્ચે INDIA બ્લોકે EVMના બદલે બેલેટ પેપરથી ચૂંટણી યોજવાની માંગ પણ ઉઠાવી છે. ખડગેના જણાવ્યા મુજબ બેઠકમાં આ મુદ્દે વિપક્ષી પક્ષો વચ્ચે સહમતિ રહી. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે ‘એક વ્યક્તિ, એક મત, એક મૂલ્ય’નો સિદ્ધાંત જાળવવા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં લોકોનો વિશ્વાસ મજબૂત કરવા માટે મતદાન વ્યવસ્થાને લઈને ચર્ચા જરૂરી છે.
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે સરકાર સામે મુખ્ય સવાલ એ છે કે SIRના કારણે મતદાર યાદીમાં કોઈ પાત્ર મતદારનું નામ અસરગ્રસ્ત ન થાય તેની ખાતરી માટે કઈ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે? નામ હટાવાયા હોય તેવા મતદારો માટે અસરકારક ફરિયાદ અને અપીલની વ્યવસ્થા શું છે? અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે લોકોનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહે તે માટે સરકાર તથા ચૂંટણી પંચ આગામી દિવસોમાં કયા સ્પષ્ટ અને જાહેર પગલાં લેશે?
SIR સંબંધિત કેસોના ઝડપી નિકાલની અપીલ
INDIA બ્લોકે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડતર SIR અને અન્ય ચૂંટણી સંબંધિત કેસોના ઝડપી નિકાલની અપીલ કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. આમ, 2 ઑક્ટોબરથી શરૂ થનાર આંદોલન જિલ્લા સ્તરના વિરોધથી લઈને 6 ઑક્ટોબરના ચૂંટણી પંચ માર્ચ, રાષ્ટ્રપતિ સાથેની મુલાકાત, પાંચ મોટી રેલીઓ અને 1 નવેમ્બરની દિલ્હી રેલી સુધી અનેક તબક્કામાં ચાલશે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે SIR અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને ઊભા થયેલા સવાલોના જવાબ સરકાર અને ચૂંટણી પંચ કેટલા સ્પષ્ટપણે આપે છે અને વિપક્ષના આંદોલન વચ્ચે મતદાર યાદી તથા ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અંગે કયા સંસ્થાકીય પગલાં લેવામાં આવે છે.
