JPSC CID Investigation: ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ (JPSC)ની વિવિધ ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિઓને લઈને ચાલી રહેલી તપાસ દરમિયાન એક પછી એક નવા ખુલાસા સામે આવી રહ્યા છે. તપાસમાં એવી માહિતી સામે આવી છે કે JPSCની પરીક્ષાઓનું આયોજન કરવા માટે જે TSR Data Processing Private Limited (TDPL) કંપનીને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી, તે કંપની અગાઉથી જ બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી હોવા છતાં તેને નિયમિત ટેન્ડર પ્રક્રિયા વિના જ સીધા ‘નોમિનેશન’ના આધારે કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. આ સમગ્ર મામલે તપાસ એજન્સીઓ હવે પરીક્ષા પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને વહીવટી નિર્ણયોની પણ તપાસ કરી રહી છે.
બ્લેકલિસ્ટ હોવા છતાં કંપનીને મળી પરીક્ષા યોજવાની જવાબદારી
તપાસ દરમિયાન સામે આવેલી માહિતી અનુસાર TSR Data Processing Private Limited (TDPL)ને વર્ષ 2024માં ત્રણ વર્ષ માટે બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી હતી. તેમ છતાં JPSC દ્વારા ઓછામાં ઓછી વર્ષ 2025થી શરૂ થનારી પરીક્ષાઓનું આયોજન કરવાની જવાબદારી આ જ કંપનીને સોંપવામાં આવી હતી. મહત્વની બાબત એ છે કે આ માટે કોઈ ખુલ્લી ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી નહોતી. કંપનીને સીધા ‘Nomination’ના આધારે કામ આપવામાં આવ્યું હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે.
CID તપાસમાં Answer Key લીક થવાની શંકા
ઝારખંડ અપરાધ તપાસ વિભાગ (CID)ની તપાસ દરમિયાન વધુ એક ગંભીર મુદ્દો સામે આવ્યો છે. તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર JPSCની પ્રારંભિક પરીક્ષાની Answer Key પરિણામ જાહેર થવાના અંદાજે એક મહિના પહેલાં જ WhatsApp મારફતે TDPLના કેટલાક કર્મચારીઓને મોકલવામાં આવી હોવાની શંકા છે.
તપાસ અધિકારીઓને આશંકા છે કે આ Answer Keyનો ઉપયોગ એવી OMR ઉત્તરવહીઓમાં જવાબો ભરવા માટે કરવામાં આવ્યો હોઈ શકે છે, જેમાં ઉમેદવારોએ કેટલાક પ્રશ્નોના જવાબ ખાલી રાખ્યા હતા. આ મુદ્દાને લઈને ડિજિટલ પુરાવા અને અન્ય દસ્તાવેજોની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
TDPL ઓફિસમાંથી મળી FRO પરીક્ષાની ઉત્તરવહીઓ
CID તપાસ દરમિયાન રાંચીમાં આવેલી TDPLની ઓફિસમાંથી Forest Range Officer (FRO) ભરતી પરીક્ષાના ઉમેદવારો દ્વારા સબમિટ કરાયેલી ઉત્તરવહીઓ પણ મળી આવી હતી. તપાસ એજન્સીઓનું કહેવું છે કે ખાનગી કંપની પાસે આવી ઉત્તરવહીઓ રાખવાનો કોઈ માન્ય અથવા સત્તાવાર આધાર દેખાતો નથી.
JPSCએ જાન્યુઆરી મહિનામાં Forest Range Officer (FRO) ભરતી પરીક્ષા યોજી હતી. પૂછપરછ દરમિયાન કંપનીના એક કર્મચારીએ કથિત રીતે જણાવ્યું હતું કે પરીક્ષા આયોજનમાં સામેલ કંપનીના અન્ય કર્મચારીઓ દ્વારા જ આ ઉત્તરવહીઓ ઓફિસમાં મોકલવામાં આવી હતી.
JPSC પાસે માંગવામાં આવ્યો જવાબ
આ સમગ્ર મામલે JPSC પાસે પણ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર JPSCને આ મુદ્દે વિગતવાર પ્રશ્નો ઈ-મેઇલ દ્વારા મોકલવામાં આવ્યા છે. સંસ્થાનો જવાબ પ્રાપ્ત થયા બાદ મામલે વધુ માહિતી જાહેર થવાની શક્યતા છે.
Group A અને Group B પરીક્ષા બાદ શરૂ થઈ તપાસ
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત 19 એપ્રિલે યોજાયેલી Group A અને Group B સિવિલ સેવા ભરતી પરીક્ષા બાદ થઈ હતી. કુલ 103 જગ્યાઓ માટે યોજાયેલી આ પરીક્ષામાં ગેરરીતિના આરોપો સામે આવતા ઝારખંડ ગૃહ વિભાગની ભલામણના આધારે CIDને તપાસ સોંપવામાં આવી હતી.
JPSC માત્ર સિવિલ સેવા પરીક્ષા જ નહીં પરંતુ Forest Range Officer (FRO), Assistant Conservator of Forest (ACF), Food Safety Officer (FSO), Child Development Project Officer (CDPO), Assistant Public Prosecutor (APP) સહિત અડધા ડઝનથી વધુ મહત્વપૂર્ણ ભરતી પરીક્ષાઓનું પણ આયોજન કરે છે.
FIR બાદ અત્યાર સુધી 19 લોકોની ધરપકડ
CIDની તપાસના આધારે 22 જુલાઈએ સત્તાવાર FIR નોંધવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ કાર્યવાહી તેજ કરવામાં આવી અને અત્યાર સુધીમાં કુલ 19 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
ધરપકડ કરાયેલા લોકોમાં JPSCની Deputy Controller of Examination શ્વેતા કુમારી ગુપ્તાનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઉપરાંત CIDએ JPSCના પૂર્વ અધ્યક્ષ એલ. ખિયાનગતે (L. Khiyangte)ની પણ પૂછપરછ કરી છે. બુધવારે તેમના એક કર્મચારીની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
પૂછપરછમાં ‘Nomination’ આધારિત Work Orderની વાત
CID સાથે જોડાયેલા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પૂછપરછ દરમિયાન શ્વેતા કુમારી ગુપ્તાએ સ્વીકાર્યું હતું કે પરીક્ષા યોજવાનો Work Order TDPLને સીધા Nominationના આધારે આપવામાં આવ્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ પ્રક્રિયામાં કોઈ ખુલ્લી ટેન્ડર પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવી નહોતી.
આ નિવેદન બાદ તપાસ એજન્સીઓ હવે તે સમયના વહીવટી નિર્ણયોની પણ તપાસ કરી રહી છે.
Background Check અંગે પણ ઊભા થયા પ્રશ્નો
CIDએ પૂછપરછ દરમિયાન એ પણ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે કંપનીને કામ આપતા પહેલાં તેનું કોઈ Background Check કરવામાં આવ્યું હતું કે નહીં.
તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું કે Jharkhand Staff Selection Commission (JSSC)એ સપ્ટેમ્બર 2024માં યોજાયેલી Combined Graduate Level (CGL) પરીક્ષામાં ટેન્ડરની શરતોનું પાલન ન કરવા અને કથિત ગેરરીતિઓના આરોપોને કારણે TDPLને ત્રણ વર્ષ માટે બ્લેકલિસ્ટ કરી હતી.
તપાસમાં આ બાબત પણ સામે આવી છે કે કંપનીના કેટલાક ડિરેક્ટરોની અગાઉ ઉત્તર પ્રદેશ Special Task Force (STF) દ્વારા એક પ્રવેશ પરીક્ષા સાથે જોડાયેલા કથિત ગેરરીતિના કેસમાં ધરપકડ પણ કરવામાં આવી હતી.
સમગ્ર પરીક્ષા પ્રક્રિયા એક જ કંપનીને સોંપાઈ હતી
CIDની તપાસમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો સામે આવ્યો છે. તપાસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર TDPLને પરીક્ષા યોજવાની સંપૂર્ણ End-to-End જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
અર્થાત્ પ્રશ્નપત્રથી લઈને પરીક્ષા સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ તબક્કાઓ સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા એક જ કંપનીના નિયંત્રણ હેઠળ હતી. તપાસ અધિકારીઓનું માનવું છે કે આવી વ્યવસ્થામાં સ્વતંત્ર દેખરેખ (Checks and Balances)ની શક્યતા ખૂબ ઓછી રહી જાય છે, જેના કારણે પારદર્શિતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
DSPની રિપોર્ટમાં પણ નોંધાઈ મહત્વપૂર્ણ બાબતો
CIDના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર એક DSP સ્તરના અધિકારીએ CID પ્રમુખ મનોજ કૌશિકને સોંપેલી રિપોર્ટમાં લખ્યું છે કે પૂછપરછ દરમિયાન શ્વેતા કુમારી ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે તેમના સ્તરે કંપનીનું કોઈ Background Check કરવામાં આવ્યું નહોતું.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ફાઇલ પર સત્તાવાર મંજૂરી મળ્યા બાદ સીધા Nominationના આધારે કંપનીને પરીક્ષા આયોજનનું કામ સોંપી દેવામાં આવ્યું હતું.
સંવેદનશીલ ભરતી પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો
તપાસ રિપોર્ટમાં એવો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે JPSC જેવી મહત્વપૂર્ણ ભરતી સંસ્થાની સંવેદનશીલ પરીક્ષાઓનો ઠેકો નિયમિત પ્રક્રિયા અને જરૂરી ચકાસણી વિના એવી કંપનીને સોંપવો ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
તપાસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સમગ્ર મામલામાં જવાબદારી નક્કી કરવા, નિર્ણય પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરવા તેમજ પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં કોઈ ગેરરીતિ થઈ હતી કે નહીં તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ ચાલુ છે. આ તપાસના આધારે આગામી સમયમાં વધુ કાર્યવાહી થવાની શક્યતા છે.
