Ram Mandir Donation Scam: અયોધ્યાના ભવ્ય રામ મંદિરમાં શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા અર્પણ કરવામાં આવતા દાનમાં કથિત ગેરરીતિ અને કરોડો રૂપિયા તથા કિંમતી સામાન ગાયબ હોવાના ગંભીર આક્ષેપો વચ્ચે એક મોટો રાજકીય અને ધાર્મિક ભૂકંપ આવ્યો છે. શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયે ‘નૈતિક આધાર’ પર પોતાના પદ પરથી રાજીનામું ધરી દીધું છે, જ્યારે ટ્રસ્ટના અન્ય એક સભ્ય અનિલ મિશ્રાએ પણ પદ છોડવાનો નિર્ણય લીધો છે. મંદિરના પવિત્ર ગર્ભગૃહમાં લાખો લોકોની આસ્થા જોડાયેલી છે, પરંતુ ટ્રસ્ટના વડાઓનું આ રીતે રાજીનામું આપવું એ સૂચવે છે કે મંદિરના વ્યવસ્થાપનમાં ગંભીર ક્ષતિઓ રહી ગઈ છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ ભક્તોમાં ભારે રોષ છે અને સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે આખરે રામલલાના નામે ભેગા થયેલા ભંડોળ પર કોની નજર હતી?
આઠ નામજોગ લોકો સામે FIR: દાનના હિસાબમાં મોટું કૌભાંડ
અયોધ્યા પોલીસે મંદિર ટ્રસ્ટના જ એક સભ્યની ફરિયાદના આધારે આઠ નામજોગ વ્યક્તિઓ અને કેટલાક અજ્ઞાત લોકો વિરુદ્ધ એફઆઈઆર (FIR) દાખલ કરી છે. કોતવાલી રામજન્મભૂમિ પોલીસ સ્ટેશનમાં ૨૬ જૂનના રોજ નોંધાયેલી આ એફઆઈઆરમાં દાનની ગણતરી સાથે જોડાયેલા અવિનાશ મિશ્રા, લવકુશ મિશ્રા, અનુકલ્પ મિશ્રા, મનીષ કુમાર યાદવ, કરુણેશ પાંડે, રામાશંકર મિશ્રા, રામ શંકર યાદવ અને સુભાષ શ્રીવાસ્તવનું નામ સામેલ છે. ખાસ કરીને સુભાષ શ્રીવાસ્તવનું નામ ચર્ચામાં છે, જેઓ દાન ગણતરી કેન્દ્રના પ્રભારી તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. ભારતીય ન્યાય સંહિતાની વિવિધ કલમો હેઠળ ચોરી, ગુનાહિત વિશ્વાસઘાત અને ગુનાહિત કાવતરા જેવા ગંભીર આરોપો આ વ્યક્તિઓ પર લાગ્યા છે. દાનનું ગણિત જે લોકો સંભાળતા હતા, તેઓ જ કૌભાંડના મુખ્ય સૂત્રધાર હોવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે.
ક્યાં થઈ ચૂક?
અહેવાલ મુજબ, આ સમગ્ર મામલામાં એક ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે કે મંદિર ટ્રસ્ટે દાન અને નિધિના વ્યવસ્થાપનનું કામ સીધું કરવાને બદલે એક બેંકને સોંપ્યું હતું અને તે બેંકે આગળ આ જવાબદારી એક ખાનગી એજન્સીને આપી દીધી હતી. ટ્રસ્ટના ટોચના હોદ્દેદારોએ આટલા મોટા પવિત્ર કામ માટે ખાનગી આઉટસોર્સિંગનો સહારો કેમ લીધો, તે સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. શું આ ખાનગી એજન્સીની પસંદગીમાં પણ કોઈ ગોઠવણ હતી? અહેવાલો મુજબ, આ વ્યવસ્થામાં જોડાયેલા લોકો ટ્રસ્ટના સીધા કર્મચારી હતા કે પછી એજન્સીના, તે હજુ સુધી સ્પષ્ટ થયું નથી. આ આઉટસોર્સિંગની આડમાં જ કરોડો રૂપિયા અને સોનું ગાયબ થયા હોવાની શક્યતા પ્રબળ બની રહી છે, જે ટ્રસ્ટની વહીવટી નિષ્ફળતાને છતી કરે છે.
એસઆઈટી (SIT) ની તપાસ અને પૂછપરછમાં બે કરોડનો ઘટસ્ફોટ
ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા રચિત વિશેષ તપાસ દળ (SIT) હાલ આ મામલાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહ્યું છે. લખનૌ ડિવિઝનના કમિશનર વિજય વિશ્વાસ પંતના અધ્યક્ષપદવાળી આ ટીમે ચંપત રાય સહિતના ટ્રસ્ટના હોદ્દેદારોની આકરી પૂછપરછ કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ તપાસ દરમિયાન લગભગ બે કરોડ રૂપિયા રોકડા અને મોટી માત્રામાં સોનું મળી આવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે મંદિરના ભંડોળમાં માત્ર આક્ષેપો જ નથી, પરંતુ ખરેખર બહુ મોટું કૌભાંડ ચાલી રહ્યું હતું. તપાસ ટીમને ૧૫ દિવસનો વધારાનો સમય અપાયો છે, ત્યારે સવાલ એ છે કે શું એસઆઈટી માત્ર નાના કર્મચારીઓને પકડીને સંતોષ માનશે કે પછી મોટા માથાઓ સુધી પહોંચશે? અત્યાર સુધી તો માત્ર નાના ગણતરીકારો જ પોલીસના રડારમાં આવ્યા છે.
છ વર્ષ પહેલાની ચેતવણીને કેમ અવગણવામાં આવી?
આ આખી ઘટના માત્ર જૂન મહિનાની નથી, પરંતુ ઘણા વર્ષો જૂની બેદરકારીનું પરિણામ છે. ૨૪ જૂનના અહેવાલ મુજબ, એક ખાનગી ઓડિટ ફર્મે છ વર્ષ પહેલા જ મંદિરના નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને દાનમાં ગંભીર ખામીઓ હોવાની ચેતવણી આપી હતી. ટ્રસ્ટના જવાબદારોએ તે ચેતવણીને કચરાપેટીમાં ફેંકી દીધી હોવાનું જણાય છે. જો તે સમયે યોગ્ય પગલાં લેવાયા હોત, તો આજે કરોડો ભક્તોની આસ્થા સાથે જોડાયેલા આ નાણાં સુરક્ષિત હોત. આ ચેતવણીની અવગણના કરવી એ દર્શાવે છે કે ટ્રસ્ટમાં પારદર્શિતાનો અભાવ હતો. માત્ર એક ખાનગી ફર્મની ચેતવણીને નજરઅંદાજ કરી દેવી એ સાબિત કરે છે કે ટ્રસ્ટનું સંચાલન ગેરજવાબદારીપૂર્ણ રહ્યું છે.
રાજકીય ગરમાવો
૭ જૂનના રોજ પૂર્વ મંત્રી પવન પાંડેએ જ્યારે પાંચથી સાડા સાત કરોડ રૂપિયા ગાયબ હોવાનો ઘટસ્ફોટ કર્યો, ત્યારે પહેલા તો સરકારે આ આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા હતા. પરંતુ બાદમાં મામલો ગંભીર બનતા મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે એસઆઈટી રચવી પડી. સમાજવાદી પાર્ટીના અખિલેશ યાદવે પણ આ મુદ્દે ભાજપ સરકારને ઘેરી છે. અયોધ્યાના સ્થાનિક લોકો અને સંતોમાં પણ આ ઘટનાને લઈને ભારે આક્રોશ છે. મુંબઈના એક દાતા અનિલ વિશ્વકર્માએ ફરિયાદ કરી હતી કે તેમણે આપેલી ચાંદીની માળા અને ચરણ પાદુકાની તેમને રસીદ પણ મળી નથી. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે રામ મંદિરના નામ પર માત્ર દાન લેવાનું કામ ચાલતું હતું, પણ તેની સુરક્ષા અને હિસાબ માટે કોઈ ઠોસ વ્યવસ્થા નહોતી.
હવે આગળ શું?
ચંપત રાયનું રાજીનામું એ માત્ર એક શરૂઆત હોઈ શકે છે. જ્યારે કરોડો હિન્દુઓની આસ્થાના પ્રતીક સમાન રામ મંદિરમાં જ ગેરરીતિની ગંધ આવતી હોય, ત્યારે ભક્તોનો ભરોસો તૂટવો સ્વાભાવિક છે. સરકાર હવે એસઆઈટી દ્વારા તપાસ કરાવીને સત્ય બહાર લાવવાનો દાવો કરી રહી છે, પણ શું તે સત્ય ક્યારેય સંપૂર્ણ બહાર આવશે? શું માત્ર તપાસ કરીને બે કરોડ રૂપિયા અને સોનું પાછા લાવવાથી ભક્તોનો વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત થશે? આ કૌભાંડે સાબિત કરી દીધું છે કે મોટી સંસ્થાઓમાં જ્યારે ‘નૈતિકતા’ ને બદલે ‘પાવર’ ને મહત્વ અપાય છે, ત્યારે આવી ઘટનાઓ બનતી રહે છે. રામ મંદિરના આ ગેરરીતિ મામલામાં હવે તપાસની સોય ટ્રસ્ટના ટોચના હોદ્દેદારો અને કદાચ રાજકીય આકાઓ સુધી પણ પહોંચી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
