Shillong KSU protest 2026: મેઘાલયની રાજધાની શિલોંગમાં ખાશી સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન (KSU) દ્વારા બુધવારે, 19 ઓગસ્ટે યોજાયેલી કાળા ઝંડા દર્શાવતી બાઇક રેલી દરમિયાન તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. સરકારી ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારા સહિત પાંચ સૂત્રીય માંગણીઓને લઈને આયોજિત આ રેલી દરમિયાન શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં વાહનોને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું, સામાન્ય લોકો સાથે કથિત મારપીટ થઈ અને સરકારી સંપત્તિમાં તોડફોડ કરવામાં આવી હોવાનો પોલીસનો દાવો છે.
31 વાહનોને નુકસાન અને 16 લોકો ઘાયલ: ઈસ્ટ ખાશી હિલ્સના પોલીસ અધિક્ષક વિવેક સિયેમના જણાવ્યા અનુસાર રેલી દરમિયાન ઓછામાં ઓછા 31 વાહનોને નુકસાન થયું હતું અને 16 લોકો ઘાયલ થયા હતા. પોલીસ મુજબ તોડફોડની ઘટનાઓ રાત સુધી ચાલુ રહી હતી. આ દરમિયાન ઓછામાં ઓછા બે સરકારી વાહનોમાં આગ લગાવવામાં આવી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. સ્થિતિ કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસ અને સુરક્ષા દળોને શિલોંગના વિવિધ વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
પ્રતિમાઓમાં તોડફોડનો પણ આરોપ: રેલી દરમિયાન સ્વામી વિવેકાનંદ અને નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝની પ્રતિમાઓમાં પણ કથિત રીતે તોડફોડ કરવામાં આવી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનાએ વિવાદને વધુ ગંભીર બનાવ્યો છે. જે કોલોનીમાં આ પ્રતિમાઓ આવેલી હોવાનું જણાવાયું છે, ત્યાં 1960ના દાયકામાં તત્કાલીન પૂર્વ પાકિસ્તાનમાંથી ભાગીને આવેલા લોકોને વસાવવામાં આવ્યા હતા. રાષ્ટ્રીય નાયકોની પ્રતિમાઓને નુકસાન પહોંચાડવાના આરોપને મેઘાલય હાઇકોર્ટે પણ ગંભીરતાથી નોંધ્યો છે.
KSUની પાંચ સૂત્રીય માંગણીઓ: KSUના સભ્યો પોતાની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી પાંચ મુખ્ય માંગણીઓને લઈને શિલોંગના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી રેલી કાઢી રહ્યા હતા. સંગઠન મેઘાલય રેસિડેન્ટ્સ સેફ્ટી એન્ડ સિક્યુરિટી એક્ટ લાગુ કરવાની માંગ કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત મેઘાલય પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (MPSC) અને જિલ્લા પસંદગી સમિતિઓ દ્વારા થતી સરકારી ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારો કરવાની તથા પ્રવાસી મજૂરોના નિયમનને વધુ કડક બનાવવાની માગ પણ કરવામાં આવી રહી છે.
નર્સોની ભરતી અને ખાણકામ પ્રોજેક્ટનો મુદ્દો: KSUએ નોર્થ ઈસ્ટર્ન ઇન્દિરા ગાંધી રિજનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થ એન્ડ મેડિકલ સાયન્સિસમાં નર્સોની ભરતી પ્રક્રિયા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. સંગઠને આ ભરતી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરવાની માગ કરી છે. બીજી તરફ ઈસ્ટ જયંતિયા હિલ્સના લુમ સિરમનમાં શ્રી સિમેન્ટ લિમિટેડની પ્રસ્તાવિત ચૂનાના પથ્થરની ખાણકામ પરિયોજના માટે યોજાયેલી જનસુનાવણીની પ્રક્રિયા સામે પણ KSUએ વિરોધ નોંધાવ્યો છે. સંગઠનની માગ છે કે આ જનસુનાવણીની સંપૂર્ણ કાર્યવાહી શૂન્ય અને અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવે.
15 દિવસના અલ્ટિમેટમ બાદ રેલી: આ માંગણીઓને લઈને KSUએ અગાઉ રાજ્ય સરકારને 15 દિવસનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું હતું. સંગઠને ચેતવણી આપી હતી કે જો સરકાર તેની માંગણીઓ પર ધ્યાન નહીં આપે તો આંદોલન શરૂ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ શિલોંગમાં કાળા ઝંડા દર્શાવતી બાઇક રેલી યોજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. રેલી દરમિયાન KSUના સભ્યો મેઘાલય સચિવાલયના મુખ્ય દ્વાર સુધી પણ પહોંચ્યા અને ત્યાં ઝંડા લગાવી દીધા હતા. જોકે બાદમાં પોલીસકર્મીઓએ આ ઝંડા હટાવી દીધા હતા.
રેલી દરમિયાન વધી હિંસા: રેલી શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી પસાર થઈ રહી હતી ત્યારે સ્થિતિ વધુ વણસી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર રસ્તા પરથી પસાર થતા વાહનો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો અને તેમને આંશિક રીતે નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું. કેટલાક લોકો સાથે પણ કથિત મારપીટ કરવામાં આવી. સરકારી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાની ઘટનાઓ પણ નોંધાઈ હતી. ત્યારબાદ સુરક્ષા દળોની હાજરી વધારી દેવામાં આવી હતી, જેથી વધુ હિંસા રોકી શકાય.
KSUના ત્રણ વરિષ્ઠ નેતાઓ સામે કેસ: હિંસાની ઘટનાઓ બાદ KSUના ત્રણ વરિષ્ઠ નેતાઓ સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની વિવિધ કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. આરોપોમાં હિંસા, જાહેર સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવું, સામાન્ય નાગરિકો સાથે કથિત મારપીટ અને અન્ય ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે. ધરપકડ કરવામાં આવેલા ત્રણ નેતાઓમાં KSUના અધ્યક્ષ રેમન્ડ ખારજાના, ઉપાધ્યક્ષ પિનકમેનલાંગ સનમીટ અને મહાસચિવ રૂબેન નઝીયારનો સમાવેશ થાય છે. ત્રણેયને 14 દિવસની ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
હાઇકોર્ટે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લઈને કાર્યવાહીનો આદેશ આપ્યો: 20 ઓગસ્ટે મેઘાલય હાઇકોર્ટે શિલોંગમાં KSUની બાઇક રેલી દરમિયાન થયેલી હિંસાની ઘટનાઓનું સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું હતું. જસ્ટિસ એચ.એસ. થાંગખ્યૂ અને જસ્ટિસ ડબ્લ્યુ. ડીએંગદોહની પીઠે હિંસામાં સામેલ લોકો સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. અદાલતે સરકારી વાહનો, પોલીસ સ્ટેશનોના વાહનો અને જાહેર પરિવહનના વાહનોને થયેલા નુકસાન તથા શાળાના બાળકો સહિત સામાન્ય નાગરિકોની સુરક્ષા જોખમમાં મુકાઈ હોવાની બાબત નોંધપાત્ર ગણાવી હતી.
24 ઓગસ્ટે કાર્યવાહીનો રિપોર્ટ રજૂ કરવો પડશે: અદાલતે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી રેકોર્ડ પર લીધી હતી કે કેટલીક કાર્યવાહી પહેલેથી જ કરવામાં આવી છે અને સંગઠનના કેટલાક હોદ્દેદારોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. જોકે પીઠે અધિકારીઓને હિંસા માટે જવાબદાર અન્ય લોકોની ધરપકડ માટે વધુ વ્યાપક અને તાત્કાલિક પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ મામલે 24 ઓગસ્ટે ફરી સુનાવણી થશે અને તે દિવસે અધિકારીઓએ અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીની રિપોર્ટ અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવાની રહેશે.
ઈસ્ટ ખાશી હિલ્સમાં BNSSની કલમ 163 લાગુ: હિંસાની ઘટના બાદ ઈસ્ટ ખાશી હિલ્સ જિલ્લા પ્રશાસને KSUની નવી વિરોધ રેલીને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)ની કલમ 163 લાગુ કરી છે. KSUએ શુક્રવારે ઈસ્ટ ખાશી હિલ્સમાં વિરોધ પ્રદર્શન યોજવાની જાહેરાત કરી હતી. તાજેતરની હિંસા અને નવી રેલીને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રશાસને કોઈપણ અપ્રિય ઘટનાને રોકવા માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરી છે.
શિલોંગમાં સુરક્ષા વધારાઈ: પ્રસ્તાવિત પ્રદર્શન સ્થળોએ સુરક્ષા દળોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે અને સમગ્ર શિલોંગમાં સતર્કતા વધારવામાં આવી છે. કલમ 163 લાગુ કરવાનો મુખ્ય હેતુ મોટી સંખ્યામાં લોકોના એકત્ર થવાથી ઊભી થઈ શકે તેવી કાયદો-વ્યવસ્થાની સમસ્યાને રોકવાનો અને જાહેર શાંતિ જાળવવાનો છે. KSUની રેલી દરમિયાન થયેલી હિંસા બાદ શહેરમાં તણાવ હજુ યથાવત છે. પ્રશાસન હવે વધુ હિંસા ન થાય અને રહેવાસીઓની સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે સાવચેતીના પગલાં લઈ રહ્યું છે.
