Spain Housing Crisis: યુરોપની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા સ્પેનમાં વધતી મોંઘવારી, મકાનોની અછત અને આસમાને પહોંચેલા ભાડા સામે જનઆક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. 11 નવેમ્બરે દેશભરમાં આશરે 40 લાખ કર્મચારીઓએ સામાન્ય હડતાળમાં ભાગ લીધો હતો. છેલ્લા 14 વર્ષમાં સ્પેનમાં પ્રથમ વખત દેશવ્યાપી સામાન્ય હડતાળ યોજાઈ હતી. તેની અસર ઉદ્યોગો, વેપાર, બંદરો, જાહેર પરિવહન અને અન્ય સેવાઓ પર જોવા મળી હતી.
રાજધાની મેડ્રિડ, બાર્સેલોના સહિત અનેક શહેરોમાં હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. તેમની મુખ્ય માગ હતી કે સરકાર મકાનોની વધતી કિંમતો અને મનસ્વી ભાડા પર નિયંત્રણ લાવે, સામાન્ય લોકો માટે સસ્તાં આવાસ ઉપલબ્ધ કરાવે અને ભાડૂતોના અધિકારોનું રક્ષણ કરે.
દિવસ દરમિયાન મોટાભાગના દેખાવો શાંતિપૂર્ણ રહ્યા હતા, પરંતુ સાંજે બાર્સેલોનામાં પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની હતી. કેટલાક દેખાવકારોએ દુકાનોના કાચ તોડ્યા, કચરાપેટીઓ અને ફર્નિચરમાં આગ લગાવી તથા પોલીસ તરફ આતશબાજી કરી હતી. પોલીસે ભીડને વિખેરવા માટે અશ્રુવાયુ સહિતનાં સાધનોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
14 વર્ષ બાદ પ્રથમ દેશવ્યાપી સામાન્ય હડતાળ
આ હડતાળનું મુખ્ય સૂત્ર ‘વેતન, આવાસ અને કિંમતો’ હતું. દેશનાં બે મોટાં શ્રમિક સંગઠનો જનરલ યુનિયન ઑફ વર્કર્સ (UGT) અને વર્કર્સ કમિશન્સ (CCOO)એ તેને સમર્થન આપ્યું હતું. ભાડૂત સંગઠનો અને આવાસ અધિકારો માટે કામ કરતાં જૂથો પણ આંદોલનમાં જોડાયાં હતાં.
અંદાજે 40 લાખ કર્મચારીઓએ હડતાળમાં ભાગ લીધો હતો, જે સ્પેનના કુલ કાર્યબળના લગભગ પાંચમા ભાગ જેટલો છે. કેટલાક ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં હડતાળમાં ભાગીદારી 90 ટકા સુધી પહોંચી હતી. ફોક્સવેગન અને SEATની ફેક્ટરીઓમાં કામકાજ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયું હતું. દેશની વીજળીની માગમાં પણ 15.5 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
બાર્સેલોનામાં દુકાનોમાં તોડફોડ અને આગચંપી
બાર્સેલોનામાં દિવસ દરમિયાન રેલીઓ યોજાયા બાદ સાંજે શહેરના મુખ્ય વેપારી વિસ્તાર પાસેઇગ દે ગ્રાસિયામાં હિંસક ઘટનાઓ બની હતી. કેટલાક દેખાવકારોએ મોટી બ્રાન્ડની દુકાનોને નિશાન બનાવીને કાચ તોડી નાખ્યા હતા. એક Apple Storeના પ્રવેશદ્વારને પણ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. આસપાસની કચરાપેટીઓ અને ફર્નિચરમાં આગ લગાવવામાં આવી હતી.
હુલ્લડ નિયંત્રણ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ત્યારે કેટલાક લોકોએ પોલીસ તરફ આતશબાજી કરી હતી. ત્યારબાદ પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. કેટલાક દેખાવકારોએ ધાતુના બેરિકેડની મદદથી Apple Storeમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાના અહેવાલ પણ સામે આવ્યા હતા.
હિંસાની આશંકાને કારણે અનેક દુકાનદારોએ અગાઉથી જ પોતાની દુકાનો બંધ કરી દીધી હતી અને બારીઓ તથા પ્રવેશદ્વારોને સુરક્ષિત કર્યા હતા.
મેડ્રિડમાં પણ પોલીસનો બળપ્રયોગ
રાજધાની મેડ્રિડમાં પણ હડતાળની વ્યાપક અસર જોવા મળી હતી. શહેરના જાણીતા ખરીદી વિસ્તાર ગ્રાન વિયા પર દેખાવકારોએ રસ્તો રોકી દીધો હતો. સુરક્ષાની ચિંતાને કારણે Primark, H&M અને Pull&Bear જેવી મોટી બ્રાન્ડનાં સ્ટોર બંધ રાખવામાં આવ્યા હતા.
દેખાવકારો હાથમાં ઘરની ચાવીઓ લઈને સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા હતા. સામાન્ય લોકો માટે ઘર ખરીદવું અને ભાડે રહેવું કેટલું મુશ્કેલ બન્યું છે તે દર્શાવવા તેઓ ચાવીઓ વગાડી રહ્યા હતા. કેટલાક લોકોએ Mango સ્ટોર બંધ કરાવવાની પણ માગ કરી હતી.
મેડ્રિડના પ્લાઝા દે એસ્પાના વિસ્તારમાં પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચે તણાવ વધતાં પોલીસે ફોમ બુલેટ, અશ્રુવાયુ અને પેપર સ્પ્રેનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, રાત્રે નવ વાગ્યા સુધીમાં દેશભરમાં ઓછામાં ઓછા 73 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હડતાળ સાથે જોડાયેલી 1,044થી વધુ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જેમાં ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની નાકાબંધી અને કચરાપેટીઓમાં આગ લગાવવાની ઘટનાઓ સામેલ હતી.
વરસાદ છતાં મેડ્રિડમાં 1.20 લાખ લોકોની રેલી
મેડ્રિડમાં ભારે વરસાદ હોવા છતાં મોટી સંખ્યામાં લોકો દેખાવમાં જોડાયા હતા. શહેરના પાસેઓ ડેલ પ્રાદો વિસ્તારમાં સાંજે લોકો છત્રીઓ સાથે એકત્ર થયા હતા. અધિકારીઓના અંદાજ મુજબ, મેડ્રિડમાં આશરે 1.20 લાખ લોકોએ ભાગ લીધો હતો. દેખાવકારો ઘરના આકારવાળાં પોસ્ટર લઈને ‘અમારી પાસે ઘર નથી’ જેવા સૂત્રો લગાવી રહ્યા હતા.
બાર્સેલોનાના વહીવટીતંત્ર મુજબ, ત્યાં આશરે 55 હજાર લોકો રેલીમાં જોડાયા હતા. તેઓ ‘જીવો, માત્ર જીવતા ન રહો’ના બેનર સાથે આગળ વધ્યા હતા. જોકે, આવાસ અધિકારો માટે કામ કરતા સંગઠનોએ બાર્સેલોનામાં ચાર લાખથી વધુ લોકો જોડાયા હોવાનો દાવો કર્યો હતો. આમ, દેખાવકારોની સંખ્યાને લઈને સરકારી આંકડા અને સંગઠનોના અંદાજમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો હતો.
મકાનોની અછત અને ભાડાંએ યુવાનોની મુશ્કેલી વધારી
સ્પેનમાં આંદોલનનું સૌથી મોટું કારણ ગંભીર આવાસ સંકટ છે. દેશની કેન્દ્રીય બેંકના અંદાજ મુજબ, સ્પેનમાં આશરે 7.5 લાખ મકાનોની અછત છે. વર્ષ 2028 સુધીમાં આ અછત વધીને 10 લાખથી વધુ થઈ શકે છે. મકાનોની અછતને કારણે ભાડાના મકાનોની માગ વધી છે અને ભાડાં સતત વધી રહ્યાં છે.
સ્પેનની યુથ કાઉન્સિલના આંકડા મુજબ, દેશમાં સરેરાશ માસિક ભાડું 1,176 યુરો છે, જે આશરે 1,315 ડૉલર થાય છે. આ રકમ યુવાનોની સરેરાશ માસિક આવકના લગભગ 98.7 ટકા જેટલી છે. એટલે કે ઘણા યુવાનોની લગભગ આખી કમાણી મકાનના ભાડામાં જ ખર્ચાઈ જાય છે.
મેડ્રિડમાં હોસ્પિટલના IT વિભાગમાં કામ કરતા 36 વર્ષીય જીસસ ગોન્ઝાલેઝે જણાવ્યું હતું કે આટલી ઉંમર હોવા છતાં તેઓ એકલા રહેવા માટે ઘર ખરીદી શકતા નથી. 25 વર્ષીય થિયેટર ટેકનિશિયન પાઉલા ડિયાઝે પણ કહ્યું હતું કે નોકરી હોવા છતાં ભાડું ચૂકવવું મુશ્કેલ હોવાથી તેઓ માતા-પિતા સાથે રહે છે.
87 વર્ષીય મારિકાર્મેન અબાસ્કાલની ઘટનાએ આંદોલનને વેગ આપ્યો
આવાસ સંકટ સામેના આંદોલનને વધુ સમર્થન મળવાનું એક કારણ 87 વર્ષીય મારિકાર્મેન અબાસ્કાલ સાથે બનેલી ઘટના પણ છે. 23 સપ્ટેમ્બરે મેડ્રિડમાં તેમને સ્ટ્રેચર પર તેમના એપાર્ટમેન્ટમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યાં હતાં. તેઓ આ મકાનમાં 70 વર્ષથી વધુ સમયથી રહેતાં હતાં, પરંતુ ભાડામાં ભારે વધારાને કારણે ભાડું ચૂકવવામાં અસમર્થ બન્યાં હતાં.
મકાનની માલિકી ધરાવતી કંપનીએ પાછળથી તેમને ઓછા ભાડે ફરી રહેવાની દરખાસ્ત કરી હતી. જોકે, ત્યાં સુધીમાં અબાસ્કાલ હોસ્પિટલમાં દાખલ થઈ ચૂક્યાં હતાં અને કરાર પર હસ્તાક્ષર કરી શક્યાં નહોતાં. ત્યારબાદ તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
મેડ્રિડ ટેનન્ટ્સ યુનિયને આ ઘટનાને આવાસ અધિકારોની લડાઈમાં નિર્ણાયક વળાંક ગણાવી હતી. આ ઘટનાએ ભાડૂતોની સુરક્ષા અને સસ્તાં મકાનોની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચર્ચાને વધુ તેજ બનાવી છે. સ્પેનમાં થયેલી દેશવ્યાપી હડતાળે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવાસ સંકટ હવે માત્ર યુવાનોની વ્યક્તિગત મુશ્કેલી નથી, પરંતુ દેશવ્યાપી સામાજિક અને આર્થિક પ્રશ્ન બની ગયું છે.
