Student Protest: નીટ અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક તથા પરીક્ષા પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા સામે ઊભા થયેલા પ્રશ્નોને લઈને દેશભરમાં વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન ચાલુ છે. સંસદથી લઈને જંતરમંતર સુધી વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રથમ વખત આ મુદ્દે જાહેર નિવેદન આપ્યું છે અને પેપર લીકના આરોપીઓને ઝડપથી સજા અપાવવા માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે.
પરંતુ વડાપ્રધાનના નિવેદન બાદ પણ વિરોધ શમ્યો નથી. વિદ્યાર્થીઓ અને વિપક્ષનું કહેવું છે કે સરકારે આંદોલનની ત્રણ મુખ્ય માંગો—કેન્દ્રીય શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું, વિદ્યાર્થીઓની જાહેર માફી અને પોલીસ કાર્યવાહી માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી—વિશે કોઈ સ્પષ્ટતા કરી નથી.
સંસદમાં ફરી ઉઠ્યો ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનો મુદ્દો
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન લોકસભામાં શપથ લેવા પહોંચ્યા ત્યારે વિપક્ષે “નીટ, નીટ, શેમ શેમ”ના નારા લગાવ્યા હતા. વિપક્ષનું કહેવું છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી શિક્ષણ મંત્રી તરીકે રહેલા ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન પાસે પરીક્ષા પ્રણાલીમાં થયેલી ગડબડી અંગે જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ. સંસદ પરિસરમાં કોંગ્રેસ, સમાજવાદી પાર્ટી સહિત ઇન્ડિયા ગઠબંધનના સાંસદોએ બેનર અને પોસ્ટરો સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું અને શિક્ષણમંત્રીના રાજીનામાની માંગ દોહરાવી.
વડાપ્રધાન મોદીની જાહેરાત શું હતી?
વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું કે:
- પેપર લીકના આરોપીઓને ઝડપથી સજા આપવા ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ બનાવાશે.
- સંબંધિત વિભાગોને જરૂરી કાર્યવાહી માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.
- યુવાઓના ભવિષ્ય સાથે ખેલ કરનાર કોઈને છોડવામાં આવશે નહીં.
પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ અને વિપક્ષનું કહેવું છે કે નિવેદનમાં પોલીસ લાઠીચાર્જ, ઘાયલ વિદ્યાર્થીઓ અથવા શિક્ષણમંત્રીના રાજીનામાનો કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો.
અમિત શાહનું સમર્થન
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ વડાપ્રધાનના નિર્ણયને “માઇલસ્ટોન” ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે મોદી સરકાર માટે યુવાઓનું ભવિષ્ય સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ દ્વારા દોષીઓને કડક સજા મળશે. પરંતુ વિરોધ પક્ષે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે જો સરકાર ખરેખર ગંભીર છે તો અત્યાર સુધી જવાબદારી નક્કી કેમ કરવામાં આવી નથી.
રાહુલ ગાંધીનો હુમલો
લોકસભામાં નેતા પ્રતિપક્ષ રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાનના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે સરકાર વર્ષોથી શિક્ષણ પ્રણાલીને નબળી થવા દેતી રહી છે અને જવાબદાર લોકોને રાજકીય રક્ષણ આપતી રહી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે માત્ર સજાની જાહેરાતથી સમસ્યા હલ નહીં થાય, સિસ્ટમમાં જવાબદારી અને પારદર્શિતા જરૂરી છે.
વિદ્યાર્થીઓની ત્રણ મુખ્ય માંગ
વિદ્યાર્થી સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ તેમની મુખ્ય માંગો છે:
- શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું.
- વિદ્યાર્થીઓ પાસે જાહેર માફી માંગવી.
- પોલીસ લાઠીચાર્જ માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી.
વિદ્યાર્થીઓનો આક્ષેપ છે કે સરકાર સંવાદની વાત કરે છે, પરંતુ કોઈ કેન્દ્રીય મંત્રી જંતરમંતર પહોંચ્યો નથી.
સલમાન ખાન સહિત અનેક સેલિબ્રિટીઓનું સમર્થન
આંદોલનને લઈને અનેક ફિલ્મી હસ્તીઓએ પણ ખુલ્લેઆમ વિદ્યાર્થીઓનું સમર્થન કર્યું છે. સલમાન ખાને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં લખ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પોતાના ભવિષ્ય અને શિક્ષણ માટે શાંતિપૂર્ણ રીતે લડી રહ્યા છે અને શિક્ષણ ભારતનો સૌથી મોટો ટ્રેન્ડ બનવું જોઈએ. અરિજીત સિંહે વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી કાર્યવાહીનો વિરોધ કરતાં સરકારને સીધા સવાલ કર્યા. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે તેઓ પોતાનું સ્ટેન્ડ બદલશે નહીં. દિલજીત દોસાંઝે પણ વિદ્યાર્થીઓ સાથે થયેલી પોલીસ કાર્યવાહીની નિંદા કરી અને કહ્યું કે પ્રશાસને વિદ્યાર્થીઓની માંગો સાંભળવી જોઈએ. આલિયા ભટ્ટ, સોનાક્ષી સિન્હા, મીકા સિંહ, રીતેશ દેશમુખ, પ્રકાશ રાજ, સ્વરા ભાસ્કર, હુમા કુરેશી, સાકિબ સલીમ, ઇમરાન ખાન સહિત અનેક કલાકારોએ પણ અલગ-અલગ રીતે સમર્થન વ્યક્ત કર્યું.
નસીરુદ્દીન શાહનું ભાવુક નિવેદન
વરિષ્ઠ અભિનેતા નસીરુદ્દીન શાહે વિદ્યાર્થીઓના સમર્થનમાં વીડિયો સંદેશ આપ્યો. તેમણે વિદ્યાર્થીઓ સાથે થયેલી હિંસાની ટીકા કરી અને કહ્યું કે દેશના યુવાનો માટે તેમની હંમેશા આશા રહી છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને હિંમત ન હારવાની અપીલ કરી અને કહ્યું કે “બધું યાદ રાખવામાં આવશે.”
ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ પર પણ સવાલ
વિરોધ પક્ષ અને વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે માત્ર ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ બનાવવાથી સમસ્યા ઉકેલાશે નહીં.
તેમણે યાદ અપાવ્યું કે:
- પબ્લિક એક્ઝામિનેશન્સ એક્ટ, 2024 પહેલેથી જ અમલમાં છે.
- 2024ની નીટ પેપર લીક તપાસમાં મુખ્ય આરોપી સંજીવ મુખિયાની ધરપકડ બાદ 90 દિવસમાં સીબીઆઈ ચાર્જશીટ દાખલ ન કરી શકતા તેને જામીન મળી ગયા.
- બાદમાં સીબીઆઈએ તેના વિરુદ્ધ પૂરતા પુરાવા ન હોવાનું જણાવ્યું.
વિપક્ષે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે જ્યારે હાલની વ્યવસ્થામાં જ સમયસર કાર્યવાહી થતી નથી, ત્યારે નવી જાહેરાત કેટલો ફેરફાર લાવશે?
વ્યાપમ કૌભાંડનો ઉલ્લેખ
વિરોધ પક્ષે મધ્યપ્રદેશના વ્યાપમ કૌભાંડનું પણ ઉદાહરણ આપ્યું.
આ કૌભાંડમાં:
- 265થી વધુ એફઆઈઆર નોંધાઈ.
- 20થી વધુ વિશેષ અદાલતો રચાઈ.
- 650થી વધુ મેડિકલ પ્રવેશ રદ થયા.
- છતાં કોઈ મોટા રાજકીય અથવા પ્રભાવશાળી વ્યક્તિને સજા થઈ નહીં.
વ્યાપમ કૌભાંડ ઉજાગર કરનાર ડૉ. આનંદ રાયે પણ વડાપ્રધાનની જાહેરાત પર પ્રશ્નો ઉઠાવતા કહ્યું કે માત્ર વિશેષ અદાલતો બનાવવાથી ન્યાય મળતો નથી, અસરકારક તપાસ અને જવાબદારી વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
જંતરમંતરથી સંસદ સુધી વિરોધ યથાવત
20 જૂનથી શરૂ થયેલું વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન એક મહિના કરતાં વધુ સમયથી ચાલુ છે. સંસદમાં સતત હોબાળો થઈ રહ્યો છે, જ્યારે સરકાર ચર્ચા માટે તૈયાર હોવાનું કહે છે. બીજી તરફ વિપક્ષનું કહેવું છે કે શિક્ષણમંત્રીના રાજીનામા વિના ચર્ચાનો કોઈ અર્થ નથી.
હાલની સ્થિતિ
સરકારનું કહેવું છે કે દોષીઓને કડક સજા આપવામાં આવશે અને પરીક્ષા પ્રણાલીને વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં આવશે. બીજી તરફ વિદ્યાર્થીઓ અને વિપક્ષનું માનવું છે કે માત્ર નવી જાહેરાતો પૂરતી નથી, પરંતુ જવાબદારી નક્કી કરવી, પારદર્શિતા લાવવી અને વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગો પર નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
આથી સ્પષ્ટ છે કે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જાહેરાત છતાં નીટ પેપર લીક અને વિદ્યાર્થીઓના આંદોલનને લઈને રાજકીય તેમજ સામાજિક ચર્ચા હજુ શાંત થઈ નથી અને આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો વધુ ગરમાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો:
