Vijay delimitation controversy: તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી જોસેફ વિજયે પરિસીમનના મુદ્દે પોતાની સરકારના વલણમાં એક દિવસના અંતરે ફેરફાર કર્યો હોવાના કારણે રાજ્યના રાજકારણમાં ચર્ચા તેજ બની છે. ગુરુવારે તેમણે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી ‘ન્યાયસંગત પરિસીમન’ની માગ કરી હતી, જ્યારે શુક્રવારે તેમની પાર્ટી તમિલગા વેત્રિ કઝગમ (TVK)એ સ્પષ્ટતા કરી કે તેનો મૂળ વલણ હજુ પણ ‘પરિસીમન પર સંપૂર્ણ રોક’નું જ છે. એટલે કે લોકસભાની કુલ બેઠકોની સંખ્યા 543 પર જ યથાવત રાખવાની માગ કરવામાં આવી છે.
મહાબલીપુરમ બેઠકમાં વિજયે શું કહ્યું?
ગુરુવારે ચેન્નાઈ નજીક મહાબલીપુરમમાં દક્ષિણી પ્રાદેશિક પરિષદની 31મી બેઠક યોજાઈ હતી. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં દક્ષિણના રાજ્યો સાથે જોડાયેલા વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. અહીં મુખ્યમંત્રી વિજયે કહ્યું હતું કે 1971ની વસ્તી ગણતરીના આધારે લોકસભા બેઠકોની વહેંચણી પર લાગેલી રોક સમાપ્ત થવાની છે અને પરિસીમન વિધેયક 2026 અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે.
વિજયે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે મુખ્યત્વે વસ્તીના આધારે કરવામાં આવનારું પરિસીમન દક્ષિણી રાજ્યોના સંસદમાં સામૂહિક રાજકીય અવાજને નબળો બનાવી શકે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર દક્ષિણના રાજ્યો વસ્તી નિયંત્રણ, માનવ વિકાસ અને આર્થિક વિકાસમાં આગળ રહ્યા છે અને રાષ્ટ્રીય નીતિઓ સફળતાપૂર્વક લાગુ કરનારા રાજ્યોને તેના બદલામાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વમાં નુકસાન થવું જોઈએ નહીં.
12 ઓગસ્ટના ઠરાવથી ઊભો થયો સવાલ
વિજયના મહાબલીપુરમના નિવેદનને તેમની પોતાની સરકારના અગાઉના વલણથી અલગ માનવામાં આવ્યું. માત્ર 12 ઓગસ્ટે જ TVK સરકારે તમિલનાડુ વિધાનસભામાં એક ઠરાવ પસાર કરાવ્યો હતો, જેમાં લોકસભાની કુલ બેઠકોની સંખ્યા 543 પર જ રોકવાની માગ કરવામાં આવી હતી. આ ઠરાવને DMK અને ડાબેરી પક્ષોએ પણ સમર્થન આપ્યું હતું.
વિધાનસભાના ઠરાવમાં માત્ર બેઠકોની કુલ સંખ્યા સ્થિર રાખવાની જ નહીં, પરંતુ રાજ્યો વચ્ચે બેઠકોની વર્તમાન વહેંચણીનું પ્રમાણ જાળવી રાખવાની અને મહિલાઓ માટે એક-તૃતીયાંશ અનામત સુનિશ્ચિત કરવાની માગ પણ કરવામાં આવી હતી.
‘ન્યાયસંગત પરિસીમન’ શબ્દપ્રયોગથી વિપક્ષ આક્રમક
વિજયે દક્ષિણી પ્રાદેશિક પરિષદમાં જે ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો તેને લઈને વિપક્ષે સવાલો ઉઠાવ્યા. ટીકા કરનારાઓનું કહેવું હતું કે ‘ન્યાયસંગત પરિસીમન’ની માગનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે લોકસભામાં બેઠકોની સંખ્યા બદલાય, પરંતુ કોઈ રાજ્યની પ્રમાણસર રાજકીય શક્તિમાં ઘટાડો ન થાય.
DMKના પ્રવક્તા સરવનન અન્નાદુરઈએ વિજય અને TVK પર ‘યુ-ટર્ન’ લેવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે TVKનું અગાઉનું વલણ સ્પષ્ટ હતું કે પરિસીમન જ ન થવું જોઈએ અને લોકસભાની 543 બેઠકો પર રોક લગાવવી જોઈએ. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, હવે મુખ્યમંત્રીના નિવેદનમાં તમિલનાડુની વર્તમાન રાજકીય શક્તિની ટકાવારી જાળવવાની વાત કરવામાં આવી છે.
વિધાનસભામાં ઉદયનિધિ સ્ટાલિને ઉઠાવ્યો મુદ્દો
ચાર દિવસના વિરામ બાદ શુક્રવારે તમિલનાડુ વિધાનસભાની કાર્યવાહી ફરી શરૂ થઈ ત્યારે આ મુદ્દે સત્તારૂઢ TVK અને વિપક્ષી DMK વચ્ચે ચર્ચા થઈ. વિપક્ષના નેતા ઉદયનિધિ સ્ટાલિને સવાલ કર્યો કે જ્યારે રાજ્ય સરકારે વિધાનસભામાં 543 બેઠકો પર રોક લગાવવાનો ઠરાવ પસાર કર્યો છે, ત્યારે દક્ષિણી પ્રાદેશિક પરિષદની બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી વિજયે ‘રોક’ શબ્દનો ઉપયોગ કેમ ન કર્યો.
TVKના ધારાસભ્ય CTR નિર્મલ કુમારે જવાબ આપતાં કહ્યું કે દક્ષિણી પ્રાદેશિક પરિષદની બેઠકનો એજન્ડા સમગ્ર દક્ષિણ સાથે જોડાયેલા મોટા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાનો હતો. જોકે પાર્ટીના હાઇવે મંત્રી આધવ અર્જુને ત્યારબાદ વધુ સ્પષ્ટતા કરતાં કહ્યું કે પરિસીમન અંગે સરકારના વલણમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
‘અમને ન્યાયસંગત પરિસીમન નહીં, રોક જોઈએ’
આધવ અર્જુને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે TVKને ‘ન્યાયસંગત પરિસીમન’ નથી જોઈએ, પરંતુ ‘પરિસીમન પર રોક’ જોઈએ. તેમણે કેન્દ્ર સરકાર પાસે આગામી 25 વર્ષ માટે લોકસભાની બેઠકોની સંખ્યા સ્થિર રાખવા માટે વિશેષ કાયદો લાવવાની માગ કરી.
DMK પર પ્રહાર કરતાં આધવે આરોપ લગાવ્યો કે જ્યારે DMK સત્તામાં હતી ત્યારે તેણે પરિસીમનના વિરોધમાં વિધેયકની નકલો સળગાવીને વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે DMKના 39 સાંસદોને ભવિષ્યમાં પરિસીમન વિધેયક સંસદમાં આવે ત્યારે સદનમાં રહીને વિરોધ નોંધાવવાની અપીલ કરી અને બહિષ્કાર ન કરવાની સલાહ આપી.
TVKની IT વિંગે મુખ્યમંત્રીનો બચાવ કર્યો
વિજયના નિવેદન પર ટીકા શરૂ થયા બાદ TVKની IT વિંગે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર સ્પષ્ટીકરણ આપ્યું. પાર્ટીના ડિજિટલ એકમે કહ્યું કે મુખ્યમંત્રીનું ભાષણ દક્ષિણી રાજ્યોના વર્તમાન પ્રતિનિધિત્વને સુરક્ષિત રાખવા માટે વ્યાપક અને દૂરંદેશી અભિગમ દર્શાવે છે.
પાર્ટીએ દાવો કર્યો કે આ વલણ 12 ઓગસ્ટના વિધાનસભા ઠરાવ સાથે સુસંગત છે. પાર્ટીએ જણાવ્યું કે 543 બેઠકો જાળવી રાખવા, રાજ્યો વચ્ચે બેઠકોનું વર્તમાન પ્રમાણ જાળવવા અને મહિલાઓ માટે એક-તૃતીયાંશ અનામત સુનિશ્ચિત કરવાની માગ યથાવત છે. TVKએ આ મુદ્દે વડાપ્રધાનને સીધો પત્ર લખ્યો હોવાનું પણ જણાવ્યું.
1971ની વસ્તી ગણતરી બાદ શું બદલાઈ શકે?
પરિસીમન અંગેની મુખ્ય ચિંતા 1971ની વસ્તી ગણતરીના આધારે લોકસભા બેઠકોની વહેંચણી પર લાગેલી રોક સાથે જોડાયેલી છે. જો ભવિષ્યમાં નવી વસ્તીના આંકડાને આધાર બનાવીને બેઠકોનું પુનર્વહેંચન થાય, તો વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોને લોકસભામાં વધુ બેઠકો મળી શકે છે.
દક્ષિણી રાજ્યોનું તર્ક છે કે તેમણે દાયકાઓથી વસ્તી નિયંત્રણમાં સફળતા મેળવી છે. તેથી માત્ર વર્તમાન વસ્તીના આધારે બેઠકોનું પુનર્વહેંચન કરવાથી તેમની સંસદીય શક્તિ પ્રમાણમાં ઘટી શકે છે. હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે ભવિષ્યના પરિસીમનમાં રાજ્યોના વર્તમાન રાજકીય પ્રભાવને કાયદાકીય રીતે કેવી રીતે સુરક્ષિત કરવામાં આવશે અને લોકસભાની કુલ બેઠકોમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવશે કે નહીં. તમિલનાડુમાં આ મુદ્દે TVK અને DMK વચ્ચેની રાજકીય ખેંચતાણ આગામી સમયમાં વધુ તેજ થવાની શક્યતા છે.
