NIEPVD Dehradun Students Protest: દહેરાદૂન સ્થિત રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિ દિવ્યાંગજન સશક્તિકરણ સંસ્થાન (NIEPVD)ની મોડેલ સ્કૂલમાં ધોરણ 9થી 12 સુધીના દ્રષ્ટિબાધિત વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવેલું સપ્તાહભરનું આંદોલન આખરે સમાપ્ત થયું છે. વહીવટીતંત્ર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની અનેક મહત્વપૂર્ણ માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવી અને બાકીની માંગણીઓ અંગે સમયમર્યાદા સાથે કાર્યવાહી કરવાની લેખિત ખાતરી આપવામાં આવતા વિદ્યાર્થીઓએ પોતાનું પ્રદર્શન પાછું ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો છે. વિદ્યાર્થીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ હવે વહીવટીતંત્ર દ્વારા આપવામાં આવેલા આશ્વાસનોના અમલ પર નજર રાખશે.
3 ઓગસ્ટથી શરૂ થયું હતું આંદોલન
વિદ્યાર્થીઓએ 3 ઓગસ્ટથી પોતાની વિવિધ માંગણીઓને લઈને વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. શરૂઆતમાં શાંતિપૂર્ણ રીતે રજૂઆત કરનાર વિદ્યાર્થીઓએ બાદમાં સંસ્થાનના વહીવટી બ્લોકમાં તાળાબંધી કરીને વિરોધ વધુ તીવ્ર બનાવ્યો હતો. વિદ્યાર્થીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે જો 10 ઓગસ્ટ સુધી તેમની માંગણીઓ પર યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં નહીં આવે તો તેઓ ભૂખ હડતાલ શરૂ કરશે. આ ચેતવણી બાદ સંસ્થાનના અધિકારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે અનેક તબક્કાની ચર્ચાઓ યોજાઈ હતી.
શિષ્યવૃત્તિનો મુદ્દો રહ્યો મુખ્ય કેન્દ્ર
વિદ્યાર્થીઓની સૌથી મહત્વપૂર્ણ માંગણીઓમાં સ્નાતક પછી મળતી મેરિટ આધારિત શિષ્યવૃત્તિને ફરી શરૂ કરવાની માંગ સામેલ હતી. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું હતું કે શિષ્યવૃત્તિની નીતિમાં થયેલા ફેરફારોને કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ આર્થિક સહાયથી વંચિત રહી રહ્યા છે.
વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું કે નવી વ્યવસ્થામાં સંસ્થાનની શિષ્યવૃત્તિ અને નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ મારફતે મળતી સહાયમાંથી કોઈ એક પસંદ કરવાની શરત મૂકવામાં આવી છે. આ કારણે અનેક વિદ્યાર્થીઓને અગાઉ મળતી આર્થિક મદદ બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે તેમના અભ્યાસ પર અસર પડી રહી છે.
ડિરેક્ટર સાથે બેઠક બાદ બન્યો ઉકેલ
ધોરણ 12ના એક વિદ્યાર્થીના જણાવ્યા મુજબ, 10 ઓગસ્ટે વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓ અને સંસ્થાનના ડિરેક્ટર વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. બેઠક દરમિયાન શિષ્યવૃત્તિ સહિત વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા રજૂ કરાયેલી લગભગ તમામ માંગણીઓ પર સકારાત્મક નિર્ણય લેવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.
વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું કે ડિરેક્ટરે લેખિતમાં આશ્વાસન આપવાની પણ સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તમામ લેખિત ખાતરીઓની સમીક્ષા કર્યા બાદ જ તેઓ આગામી રણનીતિ નક્કી કરશે. હાલ માટે વિદ્યાર્થીઓએ પ્રદર્શન સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
नारे लगाते ये दृष्टिबाधित स्टूडेंट्स अपने लिए सस्ती किताबों की मांग कर रहे हैं।
ये छात्र और छात्राएं देहरादून के राष्ट्रीय दृष्टि दिव्यांगजन सशक्तिकरण संस्थान से है
जो कि MINISTRY OF SOCIAL JUSTICE & EMPOWERMENT के अंतर्गत आता है।
स्टूडेंट्स ने चेतावनी दी है कि मांगे ना माने… https://t.co/qR8trtt9Xe pic.twitter.com/5aDx0TVoq6
— Robin Singh Chauhan (@robinsinghchauh) August 10, 2026
લેપટોપ, બ્રેઇલ શિક્ષક અને રમતગમતની સુવિધા અંગે સમયમર્યાદા નક્કી
ધોરણ 11ના અન્ય એક વિદ્યાર્થીએ જણાવ્યું કે વહીવટીતંત્રે માત્ર આશ્વાસન જ આપ્યું નથી પરંતુ ઘણી માંગણીઓ માટે ચોક્કસ સમયમર્યાદા પણ જાહેર કરી છે.
આ મુજબ, ધોરણ 11 અને 12ના વિદ્યાર્થીઓને નવેમ્બર સુધીમાં લેપટોપ આપવામાં આવશે, જ્યારે ધોરણ 9 અને 10ના વિદ્યાર્થીઓને જાન્યુઆરી સુધી લેપટોપ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થીઓએ વધુમાં જણાવ્યું કે નવા બ્રેઇલ શિક્ષકની નિમણૂક આ જ સપ્તાહ દરમિયાન કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, લાંબા સમયથી બાકી રહેલા ફૂટબોલ ગ્રાઉન્ડના પ્રસ્તાવને પણ મંજૂરી મળી ગઈ છે અને આગામી 15 દિવસમાં તેના નિર્માણનું કામ શરૂ થવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
વહીવટીતંત્રે ઘણી માંગણીઓ સ્વીકારી
તાજેતરમાં કાર્યભાર સંભાળનારા અંતરિમ ડિરેક્ટર વિનોદ કેને જણાવ્યું કે વિદ્યાર્થીઓની મોટાભાગની માંગણીઓ સંસ્થાનના સ્તરે સ્વીકારી લેવામાં આવી છે. જોકે કેટલીક માંગણીઓ એવી છે જેના માટે કેન્દ્ર સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલયની મંજૂરી જરૂરી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે કાયમી ડિરેક્ટરની નિમણૂક અને ઓડિટોરિયમના નિર્માણમાં ઝડપ લાવવા જેવી માંગણીઓ સંબંધિત વિભાગને મોકલી આપવામાં આવી છે. આ મુદ્દાઓ પર હવે મંત્રાલયના સ્તરે નિર્ણય લેવામાં આવશે.
શૈક્ષણિક અને હોસ્ટેલ સુવિધાઓ સુધારવાની માંગ
પ્રદર્શન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર શિષ્યવૃત્તિ જ નહીં પરંતુ શૈક્ષણિક અને રહેઠાણ સંબંધિત અનેક મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓએ વધુ સપોર્ટ સ્ટાફની નિમણૂક, હોસ્ટેલની સુવિધાઓમાં સુધારો અને શિક્ષણની ગુણવત્તા વધારવા માટે જરૂરી પગલાં લેવાની માંગ કરી હતી.
વિદ્યાર્થીઓએ અંગ્રેજી માધ્યમના પાઠ્યપુસ્તકોની અછત અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ઉપરાંત, હોસ્ટેલ મેસ અને સ્કૂલ કેન્ટીનમાં ભોજનની ગુણવત્તા સુધારવા, સમયસર યુનિફોર્મ અને જૂતા ઉપલબ્ધ કરાવવા તથા દૈનિક જરૂરી સુવિધાઓ વધુ સારી બનાવવાની માંગ પણ કરવામાં આવી હતી.
વધારાના શિક્ષકો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની માંગ
વિદ્યાર્થીઓએ મોબિલિટી ઇન્સ્ટ્રક્ટર, મહિલા શારીરિક તાલીમ (PT) પ્રશિક્ષક અને વધારાના મેડિકલ સ્ટાફની નિમણૂક કરવાની પણ રજૂઆત કરી હતી. ઉપરાંત, કાયમી બોયઝ હોસ્ટેલ વોર્ડનની નિમણૂક, કેમ્પસમાં વધુ અસરકારક CCTV કેમેરા લગાવવા અને સિનિયર સેકન્ડરી સ્તરે નવા વિષયો શરૂ કરવાની માંગ પણ વિદ્યાર્થીઓએ વહીવટીતંત્ર સમક્ષ મૂકી હતી.
રાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવતી સંસ્થા
દહેરાદૂનના રાજપુર રોડ પર આવેલી રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિ દિવ્યાંગજન સશક્તિકરણ સંસ્થાન (NIEPVD) ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત અગ્રણી સંસ્થા છે. અહીં દ્રષ્ટિબાધિત વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ, થેરાપી, તાલીમ અને વિવિધ સરકારી યોજનાઓનો લાભ આપવામાં આવે છે. દિવ્યાંગ વ્યક્તિ અધિકાર અધિનિયમ (RPWD Act) હેઠળ આવા વિદ્યાર્થીઓને વિશેષ શૈક્ષણિક સહાય અને નાણાકીય લાભ મળવાનો અધિકાર છે.
આ સંસ્થા અગાઉ પણ ચર્ચામાં રહી ચૂકી છે. ગયા વર્ષે 20 જૂને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ પોતાનો જન્મદિવસ આ જ સંસ્થામાં દ્રષ્ટિબાધિત વિદ્યાર્થીઓ સાથે ઉજવ્યો હતો. તે દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ તેમના માટે શુભેચ્છા ગીત રજૂ કર્યું હતું, જેને સાંભળીને રાષ્ટ્રપતિ ભાવુક બની ગયા હતા.
આશ્વાસનોના અમલ પર રહેશે નજર
વિદ્યાર્થીઓએ હાલ પ્રદર્શન સમાપ્ત કર્યું હોવા છતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ વહીવટીતંત્ર દ્વારા આપવામાં આવેલા તમામ લેખિત આશ્વાસનોના અમલ પર સતત નજર રાખશે. જો નક્કી કરેલી સમયમર્યાદામાં માંગણીઓ પૂર્ણ નહીં થાય તો આગળની કાર્યવાહી અંગે ફરીથી વિચાર કરવામાં આવશે. હાલ માટે સંવાદ દ્વારા ઉકેલ આવતા વિદ્યાર્થીઓએ અભ્યાસ ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
