Ram Mandir Donation Corruption: અયોધ્યાના પવિત્ર રામ મંદિરમાં શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા અર્પણ કરવામાં આવતા દાનમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિ અને ઉચાપતના મામલામાં શુક્રવારે એક મોટો વળાંક આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસે આ મામલે આઠ લોકોની ધરપકડ કરી છે, જેમાં શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયના નજીકના ગણાતા રામાશંકર યાદવ ઉર્ફે ‘ટિન્નુ યાદવ’નો પણ સમાવેશ થાય છે. ગુરુવાર રાત્રે નોંધાયેલી FIR બાદ પોલીસની આ ત્વરિત કાર્યવાહીએ ટ્રસ્ટના આંતરિક વહીવટમાં ચાલી રહેલી ગંભીર ખામીઓ પરથી પડદો ઉઠાવી દીધો છે. મંદિરમાં લાખો ભક્તોની આસ્થા જોડાયેલી છે, પરંતુ ટ્રસ્ટના વહીવટ હેઠળના લોકો પર જ ચોરી અને ગુનાહિત વિશ્વાસઘાતના આરોપો લાગવા એ ભક્તો માટે આઘાતજનક છે. આ ધરપકડો માત્ર એક શરૂઆત હોઈ શકે છે, કારણ કે FIR માં અજ્ઞાત લોકોનો પણ ઉલ્લેખ છે, જે સૂચવે છે કે આ કૌભાંડનું મૂળ કદાચ ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ સ્તર સુધી પહોંચી શકે છે.
કૌભાંડના મુખ્ય આરોપીઓ
પોલીસ દ્વારા પકડાયેલા આઠ આરોપીઓમાં લવકુશ મિશ્રા, અનુકલ્પ મિશ્રા, અવિનાશ શુક્લા, કરુણેશ પાંડે, મનીષ યાદવ, રામાશંકર મિશ્રા અને નિવૃત્ત બેંક કર્મચારી સુભાષ ચંદ્ર શ્રીવાસ્તવના નામ મુખ્ય છે. આ તમામ વ્યક્તિઓ દાનની ગણતરી અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનની ટીમ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલા હતા. પોલીસની તપાસમાં ચોંકાવનારી વિગતો બહાર આવી છે; મનીષ યાદવના ઘરેથી ૩૬ લાખ રૂપિયા અને લવકુશ મિશ્રાના ઘરેથી ૧૨ લાખ રૂપિયા રોકડ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ પૈસાનો સ્ત્રોત શું છે અને તે મંદિરના દાનમાંથી આવ્યા છે કે કેમ, તે અંગે પોલીસ તપાસ કરી રહી છે. ભારતીય ન્યાય સંહિતાની ગંભીર કલમો, જેમાં સંપત્તિની ચોરી (કલમ ૩૦૬), ગુનાહિત વિશ્વાસઘાત (કલમ ૩૧૬), અને ગુનાહિત કાવતરું (કલમ ૬૧) સામેલ છે, તે હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.
રામાશંકર યાદવ: ટ્રસ્ટના પાવર સેન્ટરનું પતન?
આ મામલામાં સૌથી વધુ ચર્ચા રામાશંકર યાદવ ઉર્ફે ‘ટિન્નુ યાદવ’ની થઈ રહી છે. ચંપત રાયના ડ્રાઈવર તરીકે કામ શરૂ કરનાર ટિન્નુ યાદવ સમય જતાં મંદિરના રોજિંદા વહીવટી કામકાજમાં એટલા પ્રભાવી બની ગયા કે તેઓ દાનપેટીઓની ગણતરી અને બેઝમેન્ટ સુધી રોકડ લઈ જવાની દેખરેખ સંભાળતા હતા. તેમના પર આરોપ છે કે તેમણે ગેરરીતિ દ્વારા એકત્ર કરેલા પૈસાથી અયોધ્યા અને તેની આસપાસના જિલ્લાઓમાં આલીશાન સંપત્તિઓ ખરીદી હતી. એક ડ્રાઈવરથી લઈને ટ્રસ્ટના નિર્ણાયક હોદ્દા સુધી પહોંચવાની તેમની સફર અને બાદમાં આ પ્રકારના આરોપોમાં ધરપકડ, એ ટ્રસ્ટના રિક્રુટમેન્ટ અને મોનિટરિંગ પ્રોસેસ પર મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. શું ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ અધિકારીઓને આ ગેરરીતિઓની જાણ નહોતી? આ સવાલ હવે જનતાના મનમાં વમળ બનીને ફરી રહ્યો છે.
ભલામણોનું રાજકારણ અને વહીવટી નિષ્ફળતા
તપાસમાં એક એવી વિગત પણ સામે આવી છે કે ધરપકડ કરાયેલા ઘણા લોકો ટ્રસ્ટના સભ્યોની સીધી ભલામણથી રાખવામાં આવ્યા હતા. ઉદાહરણ તરીકે, લવકુશ મિશ્રાને ટ્રસ્ટના સભ્ય ડૉ. અનિલ મિશ્રાની ભલામણ પર દાન ગણતરીની ટીમમાં સ્થાન મળ્યું હતું. જ્યારે કોઈ સંસ્થામાં નિમણૂકો યોગ્યતાને બદલે ભલામણના આધારે થાય છે, ત્યારે ભ્રષ્ટાચારનું જોખમ વધી જાય છે. આ ઘટનાએ સાબિત કર્યું છે કે મંદિરનું આર્થિક સંચાલન વ્યવસાયિક અને પારદર્શક રહેવાને બદલે વ્યક્તિગત વગના આધારે ચાલતું હતું. સુભાષ ચંદ્ર શ્રીવાસ્તવ જેવા નિવૃત્ત બેંક કર્મચારી પણ આ કૌભાંડમાં સામેલ હોવાનું બહાર આવતા સ્પષ્ટ થાય છે કે સિસ્ટમમાં રહેલી છટકબારીઓનો ફાયદો ઉઠાવવામાં કોઈ બાકી રાખવામાં આવ્યું નહોતું.
ફરિયાદી કૃષ્ણ મોહન: એક ઈમાનદાર IFS અધિકારીની એન્ટ્રી?
આ સમગ્ર મામલામાં FIR કરનાર વ્યક્તિ ટ્રસ્ટના સભ્ય કૃષ્ણ મોહન છે. તેઓ મહારાષ્ટ્ર કેડરના નિવૃત્ત ભારતીય વન સેવા (IFS) અધિકારી છે અને ૨૦૨૫માં જ ટ્રસ્ટમાં સામેલ થયા હતા. RSS સાથે લાંબા સમયથી જોડાયેલા અને વહીવટી અનુભવ ધરાવતા કૃષ્ણ મોહને ફરિયાદ નોંધાવીને કદાચ ટ્રસ્ટની છબી સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જોકે, પ્રશ્ન એ છે કે શું આ ધરપકડો માત્ર ‘નાના માછલાં’ને પકડીને ટ્રસ્ટના વડાઓને બચાવવાની રણનીતિ તો નથી ને? જો કોઈ IFS અધિકારી દ્વારા આ ફરિયાદ નોંધાઈ હોય, તો ભક્તોને અપેક્ષા છે કે તપાસ કોઈ પણ પક્ષપાત વગર અને સંપૂર્ણ સત્ય બહાર આવે ત્યાં સુધી ચાલુ રહે.
આસ્થાની રક્ષા કે માત્ર કાયદાકીય કવાયત?
આ કેસ માત્ર ચોરી કે ગેરરીતિનો નથી, પણ કરોડો શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા સાથે થયેલી છેતરપિંડીનો છે. પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓ અત્યારે જે ગતિએ કામ કરી રહી છે, તે આવકારદાયક છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે મંદિરમાં દાનના નામે લાખોની ઉચાપત થઈ રહી હતી અને ટ્રસ્ટના ટોચના હોદ્દેદારોને તેની ગંધ ન આવી, તે વાત માનવામાં આવતી નથી. આવનારી તપાસમાં જો વધુ મોટા નામો સામે આવશે, તો જ ટ્રસ્ટની વિશ્વસનીયતા પાછી આવી શકશે. જ્યાં સુધી દરેક ગુનેગારને સજા નહીં મળે, ત્યાં સુધી ભક્તોના મનમાં રામ મંદિરના દાનની સુરક્ષાને લઈને સંશય રહેશે જ. અયોધ્યાના આ કૌભાંડે દર્શાવી દીધું છે કે પવિત્રતાની આડમાં પણ ભ્રષ્ટાચાર પોતાનું ઘર બનાવી શકે છે.
આ પણ વાંચો:
Gir Illegal Resorts in Forest: ગીરમાં સિંહોનો રંજાડ અને જંગલમાં મંગલ – thegujaratreport.com
