Trade Deal: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલા તાજેતરના ઐતિહાસિક વેપાર કરાર હેઠળ, આગામી પાંચ વર્ષમાં અમેરિકાથી $500 બિલિયન (આશરે રૂ. 41 લાખ કરોડ) ની કિંમતના માલની આયાત કરવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતા વૈશ્વિક વેપારનો માર્ગ બદલી શકે છે.
જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે આ લક્ષ્યની સફળતા ફક્ત ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા ઓર્ડર આપવા પર જ નહીં પરંતુ અમેરિકન સપ્લાયર્સની સપ્લાય ક્ષમતા પર પણ નિર્ભર રહેશે. શનિવારે જારી કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદન બાદ, ભારત કયા ક્ષેત્રોમાં તેની ખરીદી વધારશે અને અમેરિકા કયા પડકારોનો સામનો કરશે તે અંગે ચર્ચાઓ તેજ થઈ ગઈ છે.
આ આયાત લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવામાં ઉર્જા ક્ષેત્ર મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. માહિતી અનુસાર, ભારતે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ નવ મહિનામાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી લગભગ $40 બિલિયનની આયાત કરી હતી, જેમાંથી $11 બિલિયન ફક્ત ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો હતા. આ પાછલા વર્ષ કરતાં 35% નો વધારો દર્શાવે છે.
ભારત હવે તેની તેલ જરૂરિયાતો માટે રશિયન તેલ કરતાં અમેરિકન તેલને પ્રાથમિકતા આપવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ભારત હવે ઇન્ડોનેશિયન કોકિંગ કોલસા કરતાં અમેરિકન કોલસાને પ્રાધાન્ય આપી શકે છે. અધિકારીઓના મતે, અમેરિકન કોલસો માત્ર ગુણવત્તામાં શ્રેષ્ઠ નથી પણ કિંમતમાં પણ સ્પર્ધાત્મક છે. ભારતીય તેલ કંપનીઓએ વધુ લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ખરીદવા માટે કરારો પર હસ્તાક્ષર કરી દીધા છે.
● હાઇ-ટેક અને ઉડ્ડયન
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલના મતે, ચિપ્સ, સેમિકન્ડક્ટર અને એરક્રાફ્ટ જેવા હાઇ-ટેક ઉત્પાદનો આ 500 અબજ ડોલરના લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે ચાવીરૂપ બનશે. ભારત ફક્ત બોઇંગ સાથે 70 થી 80 અબજ ડોલરના નવા ઓર્ડર આપવા માટે તૈયાર છે. ડેટા સેન્ટર્સ અને AI માટે જરૂરી ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ અને હાઇ-એન્ડ ચિપ્સની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે.
● સપ્લાય ચેઇન અને પેન્ડિંગ ઓર્ડર મામલે કેટલાક અવરોધો પણ છે
જોકે,આ યોજનાના માર્ગમાં કેટલીક તકનીકી અવરોધો પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, બોઇંગ જેવી કંપનીઓ પાસે પહેલાથી જ ઓર્ડરનો મોટો બેકલોગ છે. ત્યારે સવાલ એ છે કે શું અમેરિકન કંપનીઓ સમયસર ડિલિવરી કરી શકશે ખરી? તેવી જ રીતે, વૈશ્વિક બજારમાં સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સની ભારે માંગ છે. ભારતીય ખરીદદારોએ આ ઉત્પાદનો મેળવવા માટે વૈશ્વિક કતારમાં જોડાવું પડશે.
ગોયલે કહ્યું, “ભારતીય ખરીદદારોને એવી ઓફર કરવી કે જેને તેઓ નકારી ન શકે તે અમેરિકન વિક્રેતાઓ પર નિર્ભર છે. વાર્ષિક $100 બિલિયનનું લક્ષ્ય કદાચ પહેલા વર્ષમાં પ્રાપ્ત ન થાય, પરંતુ અમે તે દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છીએ.”
૧૦૦ અબજ ડોલરનો વાર્ષિક રોડમેપ
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો ભારત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી વાર્ષિક ૧૦૦ અબજ ડોલરની આયાત કરે છે, તો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ભારતનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર તેમજ તેનો સૌથી મોટો ઉર્જા સપ્લાયર બની શકે છે. આનાથી રશિયા પર ભારતની નિર્ભરતા ઓછી થશે અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે તેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો વધુ ગાઢ બનશે.
આ કરાર ફક્ત એક વ્યાપારી કરાર નથી, પરંતુ એક મોટો રાજદ્વારી જુગાર છે. જ્યારે ભારતને ૧૮% ઓછા ટેરિફથી ફાયદો થાય છે, ત્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને ૫૦૦ અબજ ડોલરનું ગેરંટીકૃત બજાર મળે છે. સફળતા હવે તેના પર નિર્ભર છે કે અમેરિકન ફેક્ટરીઓ અને તેલ કુવાઓ ભારતની વિશાળ માંગને કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ કરશે.
આ પણ વાંચો:
Donald Trump: અમેરિકાનું ખતરનાક USS અબ્રાહમ લિંકન યુદ્ધ જહાજ ઈરાન નજીક પહોંચતા યુદ્ધના ભણકારા
